Τα megatrends απειλούν την άμυνα και την ασφάλεια

Οι μεγάλες παγκόσμιες τάσεις (megatrends) αναμένεται να έχουν βαθιές και αποσταθεροποιητικές επιπτώσεις στην άμυνα και ασφάλεια ανά τον κόσμο, επισημαίνει σε νέα της έκθεση η PwC, με τα αρμόδια στελέχη της εταιρείας να προειδοποιούν ότι οι επιπτώσεις αυτές επιτάσσουν μεγαλύτερη ευελιξία και υπευθυνότητα εκ μέρους των κυβερνήσεων, και πιο στενή συνεργασία σε όλο το φάσμα της κοινωνίας ώστε να αντιμετωπιστούν οι ενδεχόμενοι κίνδυνοι.

Οι πέντε τάσεις που θεωρείται ευρέως ότι διαμορφώνουν το μέλλον του κόσμου μας είναι: η μετατόπιση της παγκόσμιας οικονομικής δύναμης, οι δημογραφικές μετατοπίσεις, η επιτάχυνση της αστικοποίησης, η τεχνολογική πρόοδος και η κλιματική αλλαγή μαζί με την εξάντληση των φυσικών πόρων. Καθεμία από τις βασικές αυτές τάσεις παρουσιάζεται αναλυτικά στη νέα έκθεση της PwC με τίτλο Five Megatrends and their implications for Global Defense and Security.

Η μετατόπιση της οικονομικής δύναμης θα έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία πιο ισχυρών εθνικών οικονομιών, με σημαντικούς πόρους τους που θα πρέπει να τους προστατεύσουν, αλλά και οι οποίοι είναι διαθέσιμοι για επενδύσεις στην άμυνα και την ασφάλεια. Αυτή η μετατόπιση θα μπορούσε να έχει ως αποτέλεσμα την μείωση της εξάρτησης για προστασία ορισμένων χωρών από παραδοσιακές δυνάμεις, όπως οι ΗΠΑ, για την προστασία των πόρων αυτών, αλλά και τον επιμερισμό των επιχειρησιακών βαρών προκειμένου να προστατευτούν επαρκώς οι οικονομικές εμπορικές οδοί και η ελεύθερη ναυσιπλοΐα από επικίνδυνες δυνάμεις.

Οι διευρυμένες και σύνθετες αλυσίδες εφοδιασμού θα γίνουν πιο ευάλωτες λόγω των κυβερνοεπιθέσεων στο πλαίσιο της βιομηχανικής κατασκοπείας, των κλοπών και των τρομοκρατικών επιθέσεων.

Οι δημογραφικές μεταβολές οφείλονται στη γήρανση του πληθυσμού στα κράτη της Δύσης, η οποία οδηγεί σε αυξημένη ζήτηση για κοινωνικές υπηρεσίες και ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, με αποτέλεσμα να ασκούνται ισχυρές πιέσεις στις δημοσιονομικές προτεραιότητες, συχνά εις βάρος των αμυντικών δαπανών ή των δαπανών ασφάλειας.

Στον αντίποδα, η αύξηση του πληθυσμού των νέων στις αναδυόμενες αγορές μπορεί να οδηγήσει σε ριζοσπαστικοποίηση και κοινωνική αναταραχή, αυξάνοντας την πιθανότητα αποσταθεροποιητικών διακρατικών μετακινήσεων. Η τάση αυτή μπορεί να προκαλέσει προβλήματα εσωτερικής και εξωτερικής ασφάλειας και για την αντιμετώπισή τους θα χρειαστούν επενδύσεις και καινοτόμες στρατηγικές.

Η επιτάχυνση της αστικοποίησης θα μπορούσε να έχει ως αποτέλεσμα οι αναπτυσσόμενες μεγαλουπόλεις να αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη δύναμη απειλώντας τις εθνικές κυβερνήσεις λόγω του μεγέθους της οικονομίας και των εκλογικών τους περιφερειών. Η ραγδαία αστικοποίηση κρύβει τεράστιους κινδύνους για τις διωκτικές αρχές και τις υπηρεσίες πληροφοριών και εσωτερικής ασφάλειας, καθώς και για τους παραδοσιακούς οργανισμούς άμυνας. Η επαρκής αστυνόμευση και προστασία των εν λόγω περιοχών είναι δαπανηρή και απαιτεί υψηλότερο επίπεδο διυπηρεσιακής ανταλλαγής πληροφοριών και συνεργασίας.

Η τεχνολογική πρόοδος οδηγεί σε συναρπαστικά επιτεύγματα που προωθούν περισσότερο την αυτοματοποίηση, την ανάλυση στοιχείων και τις επικοινωνίες. Δημιουργεί όμως και τρωτά σημεία που θα δοκιμάσουν με πρωτοφανή τρόπο τις διωκτικές αρχές και τους οργανισμούς άμυνας και ασφάλειας. Ο συνδυασμός του Internet, των φορητών συσκευών, της ανάλυσης δεδομένων, των drones, της τεχνητής νοημοσύνης και της τεχνολογίας cloud ενισχύει δραστικά τις δυνατότητες των οργανισμών άμυνας και ασφάλειας στην αντιμετώπιση απειλών. Η πρόκληση για τους οργανισμούς άμυνας και ασφάλειας θα είναι να αναπτύξουν και να προσαρμόσουν αυτά τα εργαλεία με την ταχύτητα των επιχειρήσεων και όχι με την παραδοσιακή ταχύτητα των κυβερνήσεων.

Ταυτόχρονα, λόγω της κλιματικής αλλαγής και της εξάντλησης των φυσικών πόρων, θα προκληθούν εντάσεις μεταξύ των κρατών για την πρόσβαση σε φυσικούς πόρους. Καθώς ο παγκόσμιος πληθυσμός θα συνεχίσει να αυξάνεται, οι συγκρούσεις αυτές θα κλιμακώνονται διαδραματίζοντας ζωτικό ρόλο για την εθνική επιβίωση, ιδίως όσον αφορά πολύ βασικούς φυσικούς πόρους, όπως η τροφή, το νερό και η ενέργεια. Αναμφίβολα, η τάση αυτή θα προκαλέσει διαμάχες σε περιφερειακό, ενδεχομένως και σε παγκόσμιο επίπεδο για την πρόσβαση σε νερό, πετρέλαιο, στην αλιεία, στο κυνήγι και σε εξορυκτικά δικαιώματα.

Ο Tom Modly, επικεφαλής Παγκόσμιων Κυβερνητικών Τομέων της PwC, αναφέρει σχετικά: «Δεδομένου του βάθους και της πολυπλοκότητας των προκλήσεων που θέτουν οι παγκόσμιες τάσεις, θα απαιτούνται λύσεις “στο σύνολο της κοινωνίας”. Και οι λύσεις αυτές θα πρέπει να αξιοποιούν τα τεχνολογικά, συνεργατικά και εμπορικά πλεονεκτήματα που προσφέρουν οι ίδιες οι τάσεις.

»Δεν πρέπει, όμως, να φοβόμαστε τις τάσεις ή τις προκλήσεις που αυτές συνεπάγονται σε επίπεδο εθνικής άμυνας και ασφάλειας. Αντ’ αυτού, θα πρέπει να προβλέπουμε τις αλλαγές, να τις λαμβάνουμε σοβαρά υπόψη και να επιστρατεύουμε τη δημιουργικότητα και τους πόρους που χρειάζονται ώστε να είμαστε προετοιμασμένοι για τα κρίσιμα προβλήματα που εμφανισθούν».

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

Συμπληρώστε το αποτέλεσμα *