Η διαΝΕΟσις δημοσιεύει δύο νέες αναλύσεις που φωτίζουν τις βαθιές αλλαγές στην ψηφιακή ενημέρωση την τελευταία δεκαετία και εξετάζουν πώς η παραπληροφόρηση και οι θεωρίες συνωμοσίας ριζώνουν στη δημόσια σφαίρα. Ενδεικτικό είναι ότι οι ερευνητές ανέλυσαν αναρτήσεις από το 2021 έως το 2024 και εντόπισαν ότι σχεδόν το 50% περιείχαν ισχυρισμούς για τους κινδύνους του εμβολιασμού.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι μεγάλο μέρος των αναρτήσεων επικεντρωνόταν σε υποτιθέμενες σοβαρές επιπτώσεις των εμβολίων στην υγεία, παρουσιάζοντας σενάρια όπως «γονιδιακή αλλοίωση», «μείωση του πληθυσμού» ή την ύπαρξη ενός «σκοτεινού σχεδίου ελέγχου» των πολιτών. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι αναρτήσεις υποστήριζαν ότι η προώθηση του εμβολιασμού αποτελούσε κατάχρηση εξουσίας, οδηγώντας σε περιορισμό δικαιωμάτων και προσωπικών ελευθεριών.
Από τις 80 αναρτήσεις που εξετάστηκαν, 33 απέδιδαν την ευθύνη σε πολιτικούς, κρατικούς φορείς, πολιτικές ελίτ ή διεθνείς οργανισμούς, παρουσιάζοντάς τους ως «συνωμότες» που υποτίθεται ότι κινούν τα νήματα. Άλλες αναρτήσεις στοχοποιούσαν επιστήμονες, γιατρούς λοιμωδών νοσημάτων και φαρμακευτικές εταιρείες, καλλιεργώντας δυσπιστία απέναντι στους ειδικούς και τις θεσμικές πηγές πληροφόρησης.
Παράλληλα, 26 από τις 80 αναρτήσεις καλούσαν ανοιχτά τους πολίτες να αρνηθούν τον εμβολιασμό ή να υιοθετήσουν στάση ανυπακοής απέναντι στις δημόσιες υγειονομικές οδηγίες. Σε 10 περιπτώσεις, οι συντάκτες προέτρεπαν ακόμη και σε προσφυγή στη δικαιοσύνη, παρουσιάζοντας τον εμβολιασμό ως πράξη που παραβιάζει θεμελιώδη δικαιώματα.
Εμβόλια Covid-19 (2021–2024)
Από 80 αναρτήσεις:
– 48 περιείχαν ισχυρισμούς για κινδύνους του εμβολιασμού.
– 33 κατονόμαζαν πολιτικούς και θεσμούς ως «συνωμότες».
– 26 καλούσαν σε αποχή από τον εμβολιασμό.
Ενδεικτικό είναι πως το 2016 8 στους 10 Έλληνες πίστευαν ότι «μυστικές οργανώσεις κινούν τα νήματα». Το 2018 σχεδόν 3 στους 10 θεωρούσαν ότι τα ίχνη των αεροπλάνων είναι «ψεκασμοί». Το 2024 1 στους 2 πίστευε ότι η κλιματική αλλαγή είναι «εφεύρημα των πλούσιων χωρών».
Η μελέτη παρουσιάζει επίσης ένα «μικρό λεξικό παραπληροφόρησης», διακρίνοντας ανάμεσα σε ακούσια παραπληροφόρηση, σκόπιμη παραπληροφόρηση, κακόβουλη πληροφορία και θεωρίες συνωμοσίας.
Τρεις χαρακτηριστικές περιπτώσεις συνωμοσιολογικών αφηγήσεων
Για να κατανοήσει πώς διαμορφώνονται οι συνωμοσιολογικές αφηγήσεις, η έρευνα εξετάζει τρία πρόσφατα παραδείγματα:
Νέες ταυτότητες (2023)
Από 97 αναρτήσεις στο Facebook:
– 49 παρομοίαζαν τις νέες ταυτότητες με «όχημα του Κακού»
– 44 παρουσίαζαν την κυβέρνηση ως «συνωμότη»
– 26 καλούσαν τους πολίτες να μην παραλάβουν τις νέες ταυτότητες.
Διαβάστε περισσότερα στο virus.com.gr
