Τη καινοτομία όχι ως αφηρημένη έννοια αλλά ως σύνολο των θεσμών, φορέων, πολιτικών και ανθρώπων που επιτρέπουν σε μια χώρα να παράγει νέα γνώση και να τη μετατρέπει σε προϊόντα, υπηρεσίες, θέσεις εργασίας και, τελικά, σε ευημερία αναδεικνύει μελέτη της διαΝΕΟσις. Η νέα μελέτη της διαΝΕΟσις, που υπογράφουν ο καθηγητής Άγγελος Τσακανίκας, η επίκουρη καθηγήτρια Αιμιλία Πρωτόγερου και ο μεταδιδακτορικός ερευνητής Παναγιώτης Παναγιωτόπουλος από το ΕΜΠ, ανατέμνει το ελληνικό Εθνικό Σύστημα Καινοτομίας, καταγράφοντας τόσο τα βήματα προόδου όσο και τις δομικές αδυναμίες του.
Ως «εθνικό σύστημα καινοτομίας» ορίζεται το πλέγμα πανεπιστημίων, ερευνητικών ιδρυμάτων, επιχειρήσεων, κρατικών φορέων και πολιτικών που καθορίζουν την ικανότητα μιας χώρας να παράγει και να αξιοποιεί γνώση. Η αποδοτικότητά του εξαρτάται από τον βαθμό συνεργασίας και συντονισμού μεταξύ αυτών των μερών.
Θετικά βήματα: δαπάνες, θεσμοί, επενδύσεις, ανθρώπινο δυναμικό
Η μελέτη καταγράφει μια σειρά από θετικές εξελίξεις τα τελευταία χρόνια, ιδίως μετά το 2021.
Αύξηση δαπανών για Έρευνα και Ανάπτυξη (Ε&Α)
Οι συνολικές δαπάνες για Ε&Α ανήλθαν στα 3,66 δισ. ευρώ, δηλαδή 1,3 δισ. περισσότερα από το 2019. Η Ελλάδα ανέβηκε από τη 16η στη 13η θέση στην ΕΕ-27 ως προς την ένταση ερευνητικών δαπανών, δείχνοντας ότι η επένδυση στην έρευνα ενισχύεται, έστω και με αργό ρυθμό.
Ίδρυση και ενίσχυση θεσμών έρευνας και καινοτομίας
Το Ελληνικό Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας (ΕΛΙΔΕΚ) λειτουργεί πλέον ως βασικός χρηματοδοτικός φορέας της ερευνητικής δραστηριότητας. Παράλληλα, η δράση «Ερευνώ–Καινοτομώ» υποστηρίζει τη συνεργασία επιχειρήσεων και ερευνητικών φορέων, ενισχύοντας τη διασύνδεση έρευνας και αγοράς.
Φορολογικά κίνητρα για επενδύσεις στην καινοτομία
Οι νόμοι 4712/2020 και 5162/2024 εισάγουν έκπτωση φόρου έως 50% για επενδύσεις «επιχειρηματικών αγγέλων» σε καταχωρισμένες νεοφυείς επιχειρήσεις, καθώς και ευνοϊκή φορολογική μεταχείριση για stock options προς εργαζομένους. Τα μέτρα αυτά επιχειρούν να δημιουργήσουν ένα πιο φιλικό περιβάλλον για επενδύσεις υψηλού ρίσκου.
Προσέλκυση ξένων άμεσων επενδύσεων υψηλής τεχνολογίας
Η εγκατάσταση Κέντρων Αριστείας από πολυεθνικές επιχειρήσεις στην Ελλάδα δείχνει ότι η χώρα αρχίζει να γίνεται ελκυστικός προορισμός για δραστηριότητες έντασης γνώσης.
Ανάπτυξη του οικοσυστήματος νεοφυών επιχειρήσεων
Από το 2017, ιδρύονται περισσότερες επιχειρήσεις από όσες κλείνουν. Το ποσοστό εγχειρημάτων υψηλής ή μέτριας τεχνολογικής έντασης ανέβηκε στο 7,6% το 2023 (από 4,4% το 2019), ξεπερνώντας τον μέσο όρο των χωρών μεσαίου εισοδήματος (6,6%). Το 17% των εγχειρημάτων προσφέρει έξι ή περισσότερες θέσεις εργασίας (πλην των ιδρυτών) στα πρώτα χρόνια λειτουργίας, έξι μονάδες πάνω από το 2019.
Ανθρώπινο δυναμικό υψηλών προσόντων
Το 45% του πληθυσμού 25–34 ετών είναι απόφοιτοι τριτοβάθμιας εκπαίδευσης (έναντι 43% στην ΕΕ). Η αναλογία νέων διδακτόρων σε τομείς STEM ανά 1.000 κατοίκους σχεδόν ταυτίζεται με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (0,7 έναντι 0,8), δείχνοντας ότι η χώρα διαθέτει σημαντικό επιστημονικό δυναμικό.
Διαβάστε περισσότερα στο virus.com.gr
