Της Δρ. Ιωάννα Θεοδωρακοπούλου, Συμβουλευτικής Ψυχολόγου – Ψυχοθεραπεύτριας (PsyD, MSc) και Συμβούλου Υπογονιμότητας, με εξειδίκευση στη Γνωσιακή Συμπεριφοριστική Ψυχοθεραπεία (REBT)
Υπάρχει μια λέξη που ακούμε όλο και συχνότερα στον χώρο της υγείας, της ψυχικής υγείας, της διατροφής, της ευεξίας αλλά και γενικότερα στις επιστήμες. Ολιστικός, ολιστική προσέγγιση, ολιστική θεραπεία, ολιστική αντιμετώπιση. Θα ήθελα να κάνουμε μια παύση και να αναρωτηθούμε τι ακριβώς εννοούμε όταν λέμε «ολιστικός». Το «ολιστικό» δεν σημαίνει «κάνω πολλά», προσθέτω περισσότερες εξετάσεις, περισσότερες τεχνικές, περισσότερα συμπληρώματα, περισσότερες θεραπείες ή περισσότερους ειδικούς και, επειδή τα κάνω όλα μαζί, η προσέγγισή μου γίνεται αυτομάτως ολιστική. Μπορεί να συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο.
Ήδη από το 1977, ο George Engel άσκησε κριτική στο αποκλειστικά βιοϊατρικό μοντέλο και πρότεινε το βιοψυχοκοινωνικό μοντέλο. Δηλαδή την ανάγκη να κατανοούμε την υγεία και την ασθένεια μέσα από την αλληλεπίδραση βιολογικών, ψυχολογικών και κοινωνικών παραγόντων. Η ιδέα αυτή είναι πολύ διαφορετική από το «ας τα κάνουμε όλα». Λέει κάτι πολύ πιο απλό και ταυτόχρονα πολύ πιο απαιτητικό. Να μην αναζητάμε υποχρεωτικά μια μοναδική εξήγηση για ένα σύνθετο ανθρώπινο πρόβλημα.
Ο ύπνος μπορεί να επηρεάζει τη διάθεση. Το χρόνιο στρες μπορεί να επηρεάζει τη σωματική υγεία. Οι συνθήκες ζωής μπορούν να επηρεάζουν την υγεία. Η κοινωνική απομόνωση μπορεί να επηρεάζει την ψυχική και σωματική λειτουργικότητα. Και, αντίστροφα, ένα σωματικό πρόβλημα μπορεί να επηρεάσει τη συμπεριφορά, τις σχέσεις, την εργασία και την ψυχική κατάσταση ενός ανθρώπου. Δεν χρειάζεται να επιλέξουμε μία από αυτές τις διαστάσεις και να ακυρώσουμε τις υπόλοιπες. Όμως χρειάζεται να καταλάβουμε πώς συνδέονται μεταξύ τους.
Διότι ο άνθρωπος δεν είναι ένα σύμπτωμα και αυτή είναι η κατεύθυνση προς την οποία κινείται η σύγχρονη έννοια του whole-person health. Αντί να αντιμετωπίζουμε μόνο μια ασθένεια ή ένα απομονωμένο σύμπτωμα, εξετάζουμε τον άνθρωπο μέσα στο σύνολο των αλληλοσυνδεόμενων βιολογικών, συμπεριφορικών, κοινωνικών και περιβαλλοντικών παραγόντων που επηρεάζουν την υγεία του. Επομένως το ερώτημα δεν είναι απλά και μόνο ποιο είναι το σύμπτωμα, αλλά ποιος είναι ο άνθρωπος που έχει αυτό το σύμπτωμα; Πώς κοιμάται; Πώς τρέφεται; Πώς ζει; Τι στρες βιώνει; Τι υποστήριξη έχει; Ποιο είναι το περιβάλλον του; Πώς αντιλαμβάνεται ο ίδιος το πρόβλημά του; Τι μπορεί πραγματικά να αλλάξει; Και, κυρίως, τι χρειάζεται αυτός ο συγκεκριμένος άνθρωπος;
Ολιστικό δεν σημαίνει «τα κάνω όλα». Και μπορώ να πω ότι εδώ βρίσκεται ίσως η μεγαλύτερη παρανόηση.
Διαβάστε περισσότερα στο virus.com.gr
