Ως ασφαλές καταφύγιο εν μέσω γεωπολιτικής αβεβαιότητας φαίνεται πως αντιλαμβάνονται την ΕΕ οι πολίτες στο τελευταίο Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Τα αποτελέσματα της έρευνας, που δημοσιεύτηκαν την Τετάρτη, δείχνουν ότι το 75% των Ευρωπαίων θεωρεί ότι η ΕΕ προσφέρει σταθερότητα σε έναν ταραγμένο κόσμο, ποσοστό αυξημένο κατά 8 μονάδες από τον Οκτώβριο-Νοέμβριο του 2025, το δεύτερο υψηλότερο που έχει καταγραφεί την τελευταία δεκαετία.
Στην Ελλάδα, το 71% συμμερίζεται αυτή την άποψη –ελαφρώς χαμηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο–, με το 28% να διαφωνεί. Στην Κύπρο, το αντίστοιχο ποσοστό ανέρχεται στο 69%, αυξημένο κατά μόλις 1 μονάδα από το φθινόπωρο του 2025 – αύξηση σαφώς μικρότερη από τη μέση ευρωπαϊκή τάση.
Οι πρόσφατες παγκόσμιες εξελίξεις έχουν εντείνει την απαισιοδοξία των Ευρωπαίων για το μέλλον του κόσμου: το 58% δηλώνει απαισιόδοξο, έναντι μόλις 38% που δηλώνει αισιόδοξο, με το ποσοστό των απαισιόδοξων απαντήσεων να αυξάνεται κατά 6 ποσοστιαίες μονάδες από το φθινόπωρο του 2025. Η γενικότερη διάθεση των πολιτών ταλαντεύεται ανάμεσα στην αβεβαιότητα (44%) και στην ελπίδα (43%), που είναι τα δύο συναισθήματα τα οποία οι πολίτες επιλέγουν συχνότερα για να περιγράψουν την τρέχουσα συναισθηματική τους κατάσταση.
Στην Ελλάδα, η απαισιοδοξία για το μέλλον του κόσμου βρίσκεται σε παρόμοια επίπεδα με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (57% έναντι 58%), ωστόσο η συναισθηματική κατάσταση των πολιτών είναι σαφώς χειρότερη: τα κυρίαρχα συναισθήματα είναι η αβεβαιότητα (59%), το άγχος (50%) και η απογοήτευση (48%), με την ελπίδα να συγκεντρώνει μόλις 36%. Στην Κύπρο, η απαισιοδοξία είναι επίσης παρόμοια με τον ευρωπαϊκό μέσο (56%), ενώ τα κυρίαρχα συναισθήματα είναι η αβεβαιότητα (56%) και η απογοήτευση (42%), ενώ η ελπίδα (39%) και το άγχος (38%) ακολουθούν με διαφορά μόλις μιας μονάδας μεταξύ τους.
Σε έναν κόσμο που αλλάζει και στον οποίο οι συμμαχίες αναδιατάσσονται, το 74% των Ευρωπαίων θεωρεί ότι η συμμετοχή της χώρας του στην ΕΕ είναι επωφελής, ποσοστό που ισοδυναμεί με το ιστορικό υψηλό που καταγράφηκε για πρώτη φορά τον Ιανουάριο-Φεβρουάριο του 2025. Ως κυριότερο όφελος της συμμετοχής, με αυξητική τάση μάλιστα, θεωρείται η συμβολή της ΕΕ στην προστασία της ειρήνης και την ενίσχυση της ασφάλειας: 40%, +3 μονάδες από την άνοιξη του 2025. Δεύτερη έρχεται η βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών που συνεπάγεται η συμμετοχή (34%).
Στην Ελλάδα, το ποσοστό όσων θεωρούν επωφελή τη συμμετοχή στην ΕΕ (63%) υπολείπεται του ευρωπαϊκού μέσου όρου, με το 32% να εκφράζει αντίθετη άποψη. Ωστόσο, οι Έλληνες πολίτες συμφωνούν με τους υπόλοιπους Ευρωπαίους ως προς το κυριότερο όφελος: πρώτη έρχεται η προστασία της ειρήνης και η ενίσχυση της ασφάλειας (44%), ακολουθούμενη από τη βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ κρατών μελών (30%) και τη συμβολή στην οικονομική ανάπτυξη (30%). Στην Κύπρο, αντίθετα, το ποσοστό όσων θεωρούν επωφελή τη συμμετοχή (77%) υπερβαίνει τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Η προστασία της ειρήνης και η ενίσχυση της ασφάλειας αναδεικνύεται επίσης ως κυριότερο όφελος (49%, +10 μονάδες από την άνοιξη του 2025), ενώ δεύτερες έρχονται οι ευκαιρίες εργασίας (37%) και τρίτη η οικονομική ανάπτυξη (34%).
«Εν μέσω παγκόσμιας αβεβαιότητας, οι Ευρωπαίοι βλέπουν όλο και περισσότερο την Ευρωπαϊκή Ένωση ως φάρο σταθερότητας. Σε έναν ταραγμένο κόσμο, αυτή η εμπιστοσύνη είναι το μεγαλύτερο πλεονέκτημα της Ευρώπης. Συνοδεύεται όμως από μια σαφή προσδοκία: να ενεργήσουμε αποφασιστικά για να εξασφαλίσουμε ασφάλεια, ευημερία και ευκαιρίες για τους πολίτες μας» δήλωσε η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Roberta Metsola.
Υψηλές προσδοκίες για γεωπολιτική ανεξαρτησία
Για να ενισχύσει τη θέση της στον κόσμο, οι πολίτες θεωρούν ότι η ΕΕ πρέπει να επικεντρωθεί στην άμυνα και την ασφάλεια (39%) και στην ενεργειακή ανεξαρτησία (35%). Το δεύτερο αυτό ποσοστό έχει αυξηθεί κατά 6 μονάδες από το φθινόπωρο του 2025. Στην τρίτη θέση, η ανταγωνιστικότητα και η οικονομία θεωρούνται επίσης τομέας προτεραιότητας για την ενίσχυση του ρόλου της ΕΕ σε παγκόσμιο επίπεδο.
Στην Ελλάδα, οι προτεραιότητες διαφοροποιούνται ως προς τη σειρά κατάταξης: πρώτη έρχεται η ανταγωνιστικότητα, η οικονομία και η βιομηχανία (42%), ακολουθούμενη από την άμυνα και την ασφάλεια (37%) και την ενεργειακή ανεξαρτησία (32%). Αξιοσημείωτη είναι επίσης η ισχυρή ανησυχία τόσο για τη δημογραφία, τη μετανάστευση και τη γήρανση του πληθυσμού (28%), όσο και για την επισιτιστική ασφάλεια και την αγροτική παραγωγή (27%). Στην Κύπρο, η άμυνα και η ασφάλεια αναδεικνύεται σαφώς πρώτη προτεραιότητα (53%) με ποσοστό σημαντικά υψηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ακολουθούμενη από την εκπαίδευση και την έρευνα (41%), την ενεργειακή ανεξαρτησία (30%) και τη δημογραφία, τη μετανάστευση και τη γήρανση του πληθυσμού (24%).
Μέσα σε ένα περιβάλλον πολλαπλών προκλήσεων, οι πολίτες θέλουν να εντείνει η ΕΕ τις προσπάθειές της: το 68% πιστεύει ότι ο ρόλος της ΕΕ στην προστασία των πολιτών από παγκόσμιες κρίσεις και κινδύνους ασφαλείας πρέπει να ενισχυθεί. Η μεγάλη πλειονότητα των Ευρωπαίων επιθυμεί τα κράτη μέλη να είναι πιο ενωμένα στις τρέχουσες διεθνείς συνθήκες και θεωρεί ότι η ΕΕ πρέπει να προωθεί τον σεβασμό του διεθνούς δικαίου από όλες τις χώρες (90% και στις δύο περιπτώσεις). Επιπλέον, το 73% επιθυμεί να διαθέτει η ΕΕ περισσότερα μέσα για να αντιμετωπίζει τις παγκόσμιες προκλήσεις.
Στην Ελλάδα και την Κύπρο, τα ποσοστά αυτά είναι ακόμη υψηλότερα. Το 81% των συμμετεχόντων στην Ελλάδα θεωρεί ότι ο ρόλος της ΕΕ στην προστασία των πολιτών πρέπει να ενισχυθεί, ενώ το 82% επιθυμεί η ΕΕ να διαθέτει περισσότερα μέσα για την αντιμετώπιση των παγκόσμιων προκλήσεων. Στην Κύπρο, η τάση αυτή είναι ακόμη πιο έντονη: το 92% ζητά ενίσχυση του ρόλου της ΕΕ στην προστασία των πολιτών, ενώ το 87% επιθυμεί περισσότερα μέσα. Όσον αφορά την ενότητα των κρατών μελών και την προώθηση του σεβασμού του διεθνούς δικαίου, στην Ελλάδα, το ποσοστό είναι 92% και για τα δύο ερωτήματα, ενώ στην Κύπρο ανέρχεται στο 94%.
Καλή ποιότητα ζωής, αλλά φόβος για πτώση του βιοτικού επιπέδου
Το εαρινό Ευρωβαρόμετρο του Κοινοβουλίου για το 2026 εξέτασε επίσης πώς αντιλαμβάνονται οι πολίτες την ποιότητα ζωής στην ΕΕ. Γενικά, η εικόνα είναι θετική: το 83% των ερωτηθέντων δηλώνει ικανοποιημένο από την ποιότητα ζωής του, ενώ το 17% δηλώνει ότι δεν είναι ικανοποιημένο. Ωστόσο, το ποσοστό αυτό μειώνεται στο 69% μεταξύ όσων αντιμετωπίζουν κατά καιρούς δυσκολίες στην εξόφληση των λογαριασμών τους και σε μόλις 40% μεταξύ όσων αντιμετωπίζουν συστηματικά τέτοιες δυσκολίες. Κύρια στοιχεία μιας καλής ποιότητας ζωής θεωρούνται η καλή σωματική και ψυχική υγεία (51%) και η καλή οικονομική κατάσταση (49%).
Στην Ελλάδα, η ικανοποίηση από την ποιότητα ζωής (63%) υπολείπεται σημαντικά του ευρωπαϊκού μέσου όρου (83%). Ως κυριότερα στοιχεία μιας καλής ποιότητας ζωής, οι Έλληνες πολίτες κατατάσσουν πρώτη την οικονομική κατάσταση και την ικανότητα κάλυψης καθημερινών εξόδων (72%), ακολουθούμενη από την ποιότητα και την προσβασιμότητα στην υγειονομική περίθαλψη (68%) και τη σωματική και ψυχική υγεία (66%), διαφοροποιούμενοι ως προς τη σειρά κατάταξης από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Στην Κύπρο, η ικανοποίηση από την ποιότητα ζωής (82%) βρίσκεται σε επίπεδα παρόμοια με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ ως κυριότερα στοιχεία αναδεικνύονται η οικονομική κατάσταση (65%) και η σωματική και ψυχική υγεία (62%).
Σχεδόν 3 στους 10 πολίτες (29%) αναμένουν ότι το βιοτικό τους επίπεδο θα χειροτερεύσει τα επόμενα χρόνια, έναντι 50% που θεωρεί ότι θα παραμείνει σταθερό και 18% που αναμένει ότι θα βελτιωθεί. Ο φόβος για πτώση του βιοτικού επιπέδου είναι εντονότερος στη Γαλλία (44%), την Πορτογαλία (39%), καθώς και στην Αυστρία και τη Γερμανία (38% και στις δύο χώρες).
Στην Ελλάδα, ο φόβος αυτός είναι επίσης έντονος: το 37% αναμένει επιδείνωση του βιοτικού επιπέδου, ενώ το 46% εκτιμά ότι θα παραμείνει σταθερό και μόλις το 14% αναμένει βελτίωση. Στην Κύπρο, η ανησυχία είναι επίσης αυξημένη σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο: το 34% αναμένει επιδείνωση, το 38% σταθερότητα και το 21% βελτίωση.
Κορυφαίο ζήτημα για τους πολίτες ο πληθωρισμός
Στο ερώτημα για το ποια είναι τα θέματα στα οποία πρέπει να δώσει προτεραιότητα το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, οι πολίτες απαντούν ότι πρέπει να βελτιωθεί η κατάσταση της οικονομίας. Σύμφωνα με τις απαντήσεις των ερωτηθέντων, το σημαντικότερο θέμα με το οποίο πρέπει να ασχοληθεί το Κοινοβούλιο είναι ο πληθωρισμός, η ακρίβεια και το κόστος διαβίωσης (47%, +6 ποσοστιαίες μονάδες από το φθινόπωρο του 2025). Το ζήτημα αυτό, που εμφανιζόταν ήδη ως πρώτη προτεραιότητα σε προηγούμενες έρευνες, θεωρείται πλέον ακόμη πιο σημαντικό και βρίσκεται πια στην κορυφή με διαφορά 12 μονάδων. Ακολουθούν η οικονομία και η δημιουργία θέσεων εργασίας (35%, αμετάβλητο) και η άμυνα και ασφάλεια της ΕΕ (34%, αμετάβλητο). Σχετικά με τον συνολικό ρόλο του Κοινοβουλίου, 60% των ερωτηθέντων θα ήθελε αυτός να ενισχυθεί (+1 μονάδα).
Στην Ελλάδα, ο πληθωρισμός αναδεικνύεται επίσης ως κορυφαία προτεραιότητα (52%), σε ευθυγράμμιση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ωστόσο οι Έλληνες πολίτες εκφράζουν εντονότερες ανησυχίες για την οικονομία και τις θέσεις εργασίας (51%), τη δημόσια υγεία (49%) και τη φτώχεια και τον κοινωνικό αποκλεισμό (45%) – θέματα που κατατάσσονται υψηλότερα απ’ ό,τι στον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Στην Κύπρο, η σειρά κατάταξης διαφοροποιείται: πρώτη έρχεται η οικονομία και η δημιουργία θέσεων εργασίας (45%, +2 μονάδες), ακολουθούμενη από τον πληθωρισμό (43%, +9 μονάδες), ενώ η άμυνα και η ασφάλεια της ΕΕ και η δημόσια υγεία μοιράζονται την τρίτη θέση (37% και οι δύο). Στην Ελλάδα 77% παραμένει σταθερό στην άποψη ότι το ο ρόλος του Κοινοβουλίου πρέπει να ενισχυθεί, ενώ στην Κύπρο το ποσοστό αυτό ανέρχεται στο 93%, αυξημένο κατά 3 μονάδες.
«Η Ευρώπη είναι μια μεγάλη οικονομική δύναμη. Διαθέτουμε ταλαντούχους ανθρώπους και μεγάλες δυνατότητες. Όταν είμαστε ενωμένοι, μπορούμε να πετύχουμε οικονομική ανάπτυξη. Τώρα όμως είναι η στιγμή να αξιοποιήσουμε πλήρως όλες τις δυνατότητές μας, ώστε να πετύχουμε σαφείς βελτιώσεις στην καθημερινότητα των πολιτών» σχολίασε η Roberta Metsola.
Πώς αξιολογείται η δημοκρατία στην ΕΕ
Οι γενικοί δείκτες που μετρούν την αποδοχή της ΕΕ και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου παρέμειναν σταθεροί στο εαρινό Ευρωβαρόμετρο του 2026, με μία αξιοσημείωτη εξαίρεση: το 59% των ερωτηθέντων δηλώνει πλέον ικανοποιημένο από τον τρόπο που λειτουργεί η δημοκρατία στην ΕΕ, ποσοστό αυξημένο κατά 5 μονάδες σε σχέση με τον Νοέμβριο του 2025 και ισοδύναμο με το υψηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί ποτέ, το 2022.
Στην Ελλάδα, το ποσοστό ικανοποίησης από τον τρόπο λειτουργίας της δημοκρατίας στην ΕΕ ανέρχεται στο 39%, σημαντικά χαμηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Στην Κύπρο, το αντίστοιχο ποσοστό διαμορφώνεται στο 45%, επίσης κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο, αλλά υψηλότερο από εκείνο της Ελλάδας.
