Ουσιαστική ενημέρωση των επιχειρήσεων για το νέο θεσμικό πλαίσιο, την πρόληψη των επαγγελματικών κινδύνων, τους ελέγχους και την ψυχική υγεία στην εργασία – Με τη συμμετοχή της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Εργασίας, της Επιθεώρησης Εργασίας και εκπροσώπων της βιομηχανίας.
Με επίκεντρο τις πρόσφατες νομοθετικές εξελίξεις, τις υποχρεώσεις των επιχειρήσεων και τις σύγχρονες προκλήσεις για την προστασία των εργαζομένων, πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 2 Νοεμβρίου 2026, στο Domotel Xenia στον Βόλο, η ενημερωτική εκδήλωση με θέμα «Υγεία & Ασφάλεια στην Εργασία: Νέο Θεσμικό Πλαίσιο, Υποχρεώσεις και Εφαρμογή στην Πράξη».
Την εκδήλωση συνδιοργάνωσαν ο Σύνδεσμος Βιομηχανιών Θεσσαλίας & Στερεάς Ελλάδος – ΣΒΘΣΕκαι το Ελληνικό Ινστιτούτο Υγείας & Ασφάλειας στην Εργασία – ΕΛΙΝΥΑΕ, υπό την αιγίδα της Περιφέρειας Θεσσαλίας, με τη συμμετοχή εκπροσώπων της Πολιτείας, της Ανεξάρτητης Αρχής Επιθεώρησης Εργασίας, της βιομηχανίας, επιστημονικών φορέων και επιχειρήσεων.
Η πρωτοβουλία πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της Εθνικής Στρατηγικής για την Υγεία και Ασφάλεια στην Εργασία 2022–2027, με την υποστήριξη του Enterprise Europe Network Hellas, ενώ συνδέθηκε και με την ευρωπαϊκή εκστρατεία EU-OSHA 2026–2028 για την προαγωγή της ψυχικής υγείας στην εργασία και την πρόληψη των ψυχοκοινωνικών κινδύνων.
Κεντρικό συμπέρασμα της εκδήλωσης αποτέλεσε η ανάγκη η Υγεία και Ασφάλεια στην Εργασία να αντιμετωπίζεται όχι μόνο ως υποχρέωση συμμόρφωσης με τη νομοθεσία, αλλά ως αναπόσπαστο στοιχείο της οργάνωσης, της βιωσιμότητας και της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων.
Χαιρετισμοί – Η πρόληψη ως κοινή προτεραιότητα
Την έναρξη της εκδήλωσης σηματοδότησαν οι χαιρετισμοί του κ. Αριστομένη Εφραιμίδη, Γενικού Γραμματέα του Διοικητικού Συμβουλίου του ΣΒΘΣΕ, της κας Ρένας Μπαρδάνη, Προέδρου του ΕΛΙΝΥΑΕ, και της κας Άννας Μαρίας Παπαδημητρίου, εκπροσώπου της Περιφέρειας Θεσσαλίας.
Ο κ. Εφραιμίδης, εκπροσωπώντας τη Διοίκηση του ΣΒΘΣΕ, αναφέρθηκε στις καθημερινές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις ως προς την εφαρμογή των απαιτήσεων Υγείας και Ασφάλειας.
Υπογράμμισε ότι η προστασία της ζωής και της υγείας των εργαζομένων αποτελεί πρωταρχική ευθύνη κάθε επιχείρησης και βασική προϋπόθεση για τη βιώσιμη λειτουργία της. Παράλληλα, ανέδειξε την ανάγκη ενίσχυσης της ενημέρωσης και της εκπαίδευσης, ώστε οι επιχειρήσεις και το προσωπικό τους να μπορούν να ανταποκρίνονται αποτελεσματικά στις σύγχρονες απαιτήσεις.
Η κα Μπαρδάνη επισήμανε ότι η πρόληψη των επαγγελματικών κινδύνων συνδέεται άμεσα με την προστασία των εργαζομένων, την παραγωγικότητα και τη βιώσιμη ανάπτυξη.
Αναφέρθηκε στον ρόλο του ΕΛΙΝΥΑΕ στην επιστημονική υποστήριξη της Πολιτείας, των κοινωνικών εταίρων και των επιχειρήσεων, ενώ παρουσίασε και πρωτοβουλίες ευαισθητοποίησης της νέας γενιάς, μεταξύ των οποίων φοιτητικό διαγωνισμό για την Υγεία και Ασφάλεια στην Εργασία.
Εκ μέρους της Περιφέρειας Θεσσαλίας, η κα Παπαδημητρίου χαιρέτισε την πρωτοβουλία, επισημαίνοντας τη σημασία της ενημέρωσης των επιχειρήσεων για τις νέες θεσμικές προβλέψεις, την ενίσχυση της πρόληψης και τη συνεργασία των αρμόδιων υπηρεσιών για τη διασφάλιση ασφαλών συνθηκών εργασίας.
Οι νέες προτεραιότητες του Υπουργείου Εργασίας
Κεντρικός ομιλητής της εκδήλωσης ήταν ο Υφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, κ. Κωνσταντίνος Καραγκούνης, ο οποίος παρουσίασε τις νέες προτεραιότητες της Πολιτείας για την Υγεία και Ασφάλεια στην Εργασία.
Ο Υφυπουργός ανέδειξε την ανάγκη μετάβασης από την εκ των υστέρων αντιμετώπιση των κινδύνων σε ένα ολοκληρωμένο σύστημα πρόληψης, με σαφείς ευθύνες, αποτελεσματική εποπτεία και ενεργό συμμετοχή των επιχειρήσεων και των εργαζομένων.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις πρόσφατες θεσμικές παρεμβάσεις, μεταξύ των οποίων η ενίσχυση του ρόλου των Τεχνικών Ασφάλειας και Ιατρών Εργασίας, η ψηφιοποίηση του Βιβλίου Υποδείξεων, καθώς και οι αλλαγές στην αναγγελία και αναγνώριση των επαγγελματικών ασθενειών.
Παρουσίασε, επίσης, προβλέψεις που αφορούν τη δυνατότητα συνεργασίας των επιχειρήσεων με πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα για τη μέτρηση επιβλαβών παραγόντων, την εκπαίδευση σε βασικές πρώτες βοήθειες και την ενίσχυση των μέτρων ασφάλειας σε μεγάλα έργα.
Ξεχωριστή θέση στην παρέμβασή του κατείχε η προστασία της ψυχικής υγείας των εργαζομένων, με αναφορά στις νομοθετικές προβλέψεις για τη βία και την παρενόχληση, καθώς και στην ανάγκη αξιολόγησης των κινδύνων που συνδέονται με τον τρόπο οργάνωσης, τον ρυθμό και τον χρόνο εργασίας.
Ο κ. Καραγκούνης υπογράμμισε ότι η Εθνική Στρατηγική 2022–2027 αποτελεί τον βασικό οδικό χάρτη για τη διαρκή αναβάθμιση της προστασίας των εργαζομένων.
Ο ρόλος της Επιθεώρησης Εργασίας και οι σύγχρονες προκλήσεις
Ο κ. Χαράλαμπος Βούρτσης, Αν. Διοικητής της Ανεξάρτητης Αρχής Επιθεώρησης Εργασίας, αναφέρθηκε στον πολυδιάστατο ρόλο της Αρχής, ο οποίος περιλαμβάνει την εποπτεία και τον έλεγχο, αλλά και την καθοδήγηση, την πρόληψη και την υποστήριξη της συμμόρφωσης των επιχειρήσεων.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στις νέες συνθήκες που διαμορφώνουν η ψηφιοποίηση, η τηλεργασία και η Τεχνητή Νοημοσύνη, καθώς η εντατικοποίηση της εργασίας, η διαρκής διαθεσιμότητα και οι αυξανόμενες απαιτήσεις δεξιοτήτων δημιουργούν νέους ψυχοκοινωνικούς κινδύνους.
Παρουσιάζοντας στοιχεία της δραστηριότητας της Επιθεώρησης Εργασίας, ανέφερε ότι οι έλεγχοι αυξήθηκαν από 65.286 το 2022 σε 82.233 το 2025, ενώ αναφέρθηκε και στην αύξηση των καταγγελιών για περιστατικά βίας και παρενόχλησης, από 151 το 2022 σε 455 το 2025.
Επισήμανε τη σημασία της αξιοποίησης δεδομένων, της ανάλυσης κινδύνου και των ψηφιακών εργαλείων για αποτελεσματικότερους και περισσότερο στοχευμένους ελέγχους, με τελικό στόχο τη διαμόρφωση ασφαλέστερων χώρων εργασίας.
Η οπτική της βιομηχανίας: Από τη συμμόρφωση στην κουλτούρα ασφάλειας
Την οπτική των επιχειρήσεων παρουσίασε ο κ. Νικόλαος Λούλης, Μέλος της Διοίκησης του ΣΕΒ και Επικεφαλής της Επιτροπής Υγείας & Ασφάλειας στην Εργασία του ΣΕΒ, από τη LOULIS FOOD INGREDIENTS.
Ο κ. Λούλης υπογράμμισε ότι η αποτελεσματική διαχείριση της Υγείας και Ασφάλειας αποτελεί ουσιαστική επένδυση για κάθε επιχείρηση, με οφέλη τόσο για τους εργαζομένους όσο και για την παραγωγικότητα και την ανταγωνιστικότητά της.
Αναφέρθηκε στην ανάγκη συστηματικής εκτίμησης των κινδύνων, συνεχούς εκπαίδευσης, αξιοποίησης των δεδομένων από ατυχήματα και ενσωμάτωσης των απαιτήσεων ασφάλειας ήδη από τον σχεδιασμό των εγκαταστάσεων, την επιλογή του εξοπλισμού και την οργάνωση των παραγωγικών διαδικασιών.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες συχνά αντιμετωπίζουν περιορισμούς σε διαθέσιμους πόρους και εξειδικευμένη τεχνογνωσία. Για τον λόγο αυτό, τόνισε την ανάγκη ύπαρξης σαφούς και εφαρμόσιμου θεσμικού πλαισίου, προσβάσιμων εργαλείων τεχνικής υποστήριξης και διάδοσης καλών πρακτικών.
Εποπτεία, έλεγχοι και συμμόρφωση των επιχειρήσεων
Στη δεύτερη ενότητα της εκδήλωσης, ο κ. Ιωάννης Κεραμάρης, Προϊστάμενος του Τμήματος Αξιοποίησης Δεδομένων, Επιμόρφωσης και Υποστήριξης του Έργου των Επιθεωρητών Ασφάλειας και Υγείας της Ανεξάρτητης Αρχής Επιθεώρησης Εργασίας, παρουσίασε το πλαίσιο εποπτείας και ελέγχου των επιχειρήσεων.
Ανέλυσε τη διαδικασία προγραμματισμού και διενέργειας των ελέγχων με βάση την αξιολόγηση κινδύνου, τη χρήση φύλλων ελέγχου και τις διαδικασίες διαχείρισης της συμμόρφωσης.
Παρουσίασε, επίσης, τις εξελίξεις στο σύστημα επιβολής κυρώσεων, με ιδιαίτερη αναφορά στη σοβαρότητα και τη φύση των παραβάσεων, καθώς και τις διαδικασίες διαχείρισης καταγγελιών και αναγγελίας εργατικών ατυχημάτων.
Η εισήγησή του ανέδειξε τη σημασία της τεκμηριωμένης συμμόρφωσης, της έγκαιρης αντιμετώπισης των κινδύνων και της συνεργασίας των επιχειρήσεων με τις αρμόδιες ελεγκτικές αρχές.
Τεχνικός Ασφάλειας, Ιατρός Εργασίας και ηλεκτρονικό Βιβλίο Υποδείξεων
Η κα Μαγδαληνή Ηλιδάκη, Προϊσταμένη του Τμήματος Επιθεώρησης Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Μαγνησίας, επικεντρώθηκε σε πρακτικά ζητήματα εφαρμογής της νομοθεσίας και στον ουσιαστικό ρόλο του Τεχνικού Ασφάλειας και του Ιατρού Εργασίας.
Επισήμανε ότι οι δύο θεσμοί δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως τυπική υποχρέωση των επιχειρήσεων, αλλά ως βασικοί μηχανισμοί πρόληψης και βελτίωσης των συνθηκών εργασίας.
Αναφέρθηκε στις πρόσφατες αλλαγές του θεσμικού πλαισίου, στις προϋποθέσεις άσκησης καθηκόντων Τεχνικού Ασφάλειας από εργοδότες συγκεκριμένων κατηγοριών επιχειρήσεων και στη σημασία της κατάλληλης επαγγελματικής κατάρτισης.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο ηλεκτρονικό Βιβλίο Υποδείξεων Τεχνικού Ασφάλειας και Ιατρού Εργασίας, στη γραπτή τεκμηρίωση των υποδείξεων και στην υποχρέωση ενημέρωσης του εργοδότη.
Παράλληλα, υπογραμμίστηκε ο ρόλος των Επιτροπών Υγείας και Ασφάλειας των Εργαζομένων, καθώς και η ανάγκη ουσιαστικής συμμετοχής του προσωπικού στις διαδικασίες πρόληψης.
Η εκτίμηση επαγγελματικού κινδύνου ως εργαλείο διοίκησης
Ο κ. Αντώνης Ταργουτζίδης, Δρ Μηχανολόγος Μηχανικός και Υπεύθυνος Σχεδιασμού και Συντονισμού του ΕΛΙΝΥΑΕ, παρουσίασε τις βασικές αρχές της Εκτίμησης Επαγγελματικού Κινδύνου και τη σημασία της για τη συστηματική διαχείριση της ασφάλειας στους χώρους εργασίας.
Ανέλυσε τα διαδοχικά στάδια της διαδικασίας, από τον εντοπισμό και την αξιολόγηση των κινδύνων έως την επιλογή μέτρων πρόληψης, την παρακολούθηση της αποτελεσματικότητάς τους και την περιοδική αναθεώρησή τους.
Υπογράμμισε ότι η Εκτίμηση Επαγγελματικού Κινδύνου δεν πρέπει να εξαντλείται στη σύνταξη ενός τυπικού εγγράφου, αλλά να ενσωματώνεται στη συνολική διαχείριση της επιχείρησης και να επικαιροποιείται όταν μεταβάλλονται οι συνθήκες εργασίας, ο εξοπλισμός ή οι παραγωγικές διαδικασίες.
Αναφέρθηκε, επίσης, στη σημασία της επικοινωνίας και της διαβούλευσης με τους εργαζομένους, καθώς και σε διαθέσιμα εργαλεία υποστήριξης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, όπως το OiRA.
Ψυχική υγεία και ψυχοκοινωνικοί κίνδυνοι στη σύγχρονη εργασία
Ο κ. Αλέξανδρος Χαμαϊλίδης, στέλεχος της Διεύθυνσης Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, παρουσίασε τις σύγχρονες προκλήσεις που σχετίζονται με την ψυχική υγεία και τους ψυχοκοινωνικούς κινδύνους.
Στο επίκεντρο της εισήγησής του βρέθηκε η ευρωπαϊκή εκστρατεία EU-OSHA 2026–2028, η οποία αναδεικνύει την ανάγκη πρόληψης των κινδύνων που προκύπτουν από την οργάνωση και τις συνθήκες εργασίας.
Ο κ. Χαμαϊλίδης αναφέρθηκε στην εργασιακή πίεση, το υπερβολικό φορτίο εργασίας, την επαγγελματική εξουθένωση, τη βία και την παρενόχληση, επισημαίνοντας τις επιπτώσεις τόσο στην υγεία των εργαζομένων όσο και στη λειτουργία των επιχειρήσεων.
Παρουσίασε στοιχεία που καταδεικνύουν τη σημαντική έκταση των ψυχοκοινωνικών κινδύνων στην Ευρώπη και στην Ελλάδα και ανέλυσε τις δυνατότητες πρόληψης μέσω της βελτίωσης της οργάνωσης της εργασίας, της εκπαίδευσης, της επικοινωνίας και της παροχής κατάλληλης υποστήριξης.
Βασική επισήμανση αποτέλεσε ότι η προστασία της ψυχικής υγείας πρέπει να εντάσσεται στις συνολικές πολιτικές Υγείας και Ασφάλειας των επιχειρήσεων και όχι να αντιμετωπίζεται αποσπασματικά.
Ασφάλεια βιομηχανικών εγκαταστάσεων και τεχνικά επαγγέλματα
Η κα Ελένη Αμανατίδου, από τη Διεύθυνση Ανάπτυξης της Περιφέρειας Θεσσαλίας, αναφέρθηκε στις αρμοδιότητες των περιφερειακών υπηρεσιών που σχετίζονται με την αδειοδότηση βιομηχανικών δραστηριοτήτων, την εποπτεία των τεχνικών επαγγελμάτων και τους ελέγχους των εγκαταστάσεων.
Επισήμανε ότι η ασφαλής λειτουργία των βιομηχανικών εγκαταστάσεων συνδέεται άμεσα με την προστασία των εργαζομένων και προϋποθέτει κατάλληλα καταρτισμένο και νόμιμα αδειοδοτημένο τεχνικό προσωπικό, όπου αυτό απαιτείται.
Αναφέρθηκε στις υποχρεώσεις των επιχειρήσεων σχετικά με την επίβλεψη των εγκαταστάσεων, την καταλληλότητα και πιστοποίηση του εξοπλισμού και τη συμμόρφωση με τις υποδείξεις των αρμόδιων υπηρεσιών.
Παράλληλα, ανέδειξε τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ των ελεγκτικών μηχανισμών και των επιχειρήσεων για την αποτελεσματική πρόληψη των κινδύνων.
Ερωτήσεις και προβληματισμοί από τις επιχειρήσεις
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με συζήτηση και ερωτήσεις, κατά την οποία αναδείχθηκαν πρακτικά ζητήματα που απασχολούν τις επιχειρήσεις κατά την εφαρμογή του θεσμικού πλαισίου.
Μεταξύ των θεμάτων που τέθηκαν ήταν η ουσιαστική συμμετοχή των εργαζομένων στην αναγνώριση και αντιμετώπιση των επαγγελματικών κινδύνων, οι απαιτήσεις για τη λειτουργία του ηλεκτρονικού Βιβλίου Υποδείξεων, οι δυσκολίες διαχείρισης ζητημάτων ψυχικής υγείας και η ανάγκη ενίσχυσης της εκπαίδευσης σε θέματα ασφάλειας.
Ιδιαίτερη συζήτηση προκάλεσε η έλλειψη εξειδικευμένου τεχνικού προσωπικού, όπως αδειοδοτημένων χειριστών και άλλων τεχνικών ειδικοτήτων, καθώς και οι δυσκολίες που δημιουργεί στις επιχειρήσεις το υφιστάμενο πλαίσιο άσκησης τεχνικών επαγγελμάτων.
Επισημάνθηκε, επίσης, η ανάγκη καλλιέργειας κουλτούρας πρόληψης από μικρή ηλικία, μέσα από την εκπαίδευση, καθώς και η σημασία της οδικής ασφάλειας για την πρόληψη των εργατικών ατυχημάτων.
Η συζήτηση ανέδειξε τη χρησιμότητα του άμεσου διαλόγου των επιχειρήσεων με τις αρμόδιες αρχές και τους επιστημονικούς φορείς, προκειμένου να αποσαφηνίζονται υποχρεώσεις και να αντιμετωπίζονται προβλήματα εφαρμογής.
Ο ρόλος του ΣΒΘΣΕ στην ενημέρωση και υποστήριξη των επιχειρήσεων
Μέσα από τη συγκεκριμένη πρωτοβουλία, ο ΣΒΘΣΕ συνέχισε τις δράσεις ενημέρωσης και υποστήριξης των επιχειρήσεων-μελών του, προσφέροντας τη δυνατότητα άμεσης επικοινωνίας με εκπροσώπους της Πολιτείας, των ελεγκτικών αρχών και εξειδικευμένους επιστήμονες.
Η συνεργασία με το ΕΛΙΝΥΑΕ συνέβαλε στη σύνδεση της επιστημονικής γνώσης με τις πραγματικές ανάγκες των επιχειρήσεων, με έμφαση στην πρακτική εφαρμογή της νομοθεσίας και στη διάδοση αποτελεσματικών μεθόδων πρόληψης.
Τον συντονισμό της εκδήλωσης είχαν τα στελέχη του ΣΒΘΣΕ και του Τμήματος ΣΒΘΣΕ/Enterprise Europe Network κα Κρις Έλεν Ζαρμπούνη, κ. Βασίλης Ζυγούρας και κα Ελένη Σκρίμπα, συμβάλλοντας στην ομαλή εξέλιξη των εργασιών και στη συζήτηση μεταξύ ομιλητών και συμμετεχόντων.
Ο ΣΒΘΣΕ ευχαριστεί θερμά όλους τους ομιλητές για τις ουσιαστικές παρεμβάσεις τους, το ΕΛΙΝΥΑΕ για τη συνεργασία, την Περιφέρεια Θεσσαλίας για την παροχή της αιγίδας στην εκδήλωση, τους εκπροσώπους των αρμόδιων αρχών και φορέων, καθώς και τις επιχειρήσεις και τους επαγγελματίες που συμμετείχαν στην εκδήλωση.
