Τους λόγους της υποασφάλισης και την αναζήτηση καινοτόμων λύσεων που θα καλύψουν τα κενά θα εξετάσει το 10 Διεθνές Συνέδριο της Ασφάλισης που θα διεξαχθεί στις 24 του Μάη στην Μαδρίτη τη Ισπανίας.
Το συνέδριο οργανώνει η Insurance Europe στις 24 Μαίου 2018 και φιλοξενείται από την Ισπανική Ενωση Ασφαλιστικών Εταιριών UNESPA.
Βασικοί ομιλητές του συνεδρίου θα είναι:
Της Λαλέλας Χρυσανθοπούλου
Ενδιαφέροντα συμπεράσματα εξάγονται από την ετήσια έρευνα της Ευρωπαϊκής Αρχής Ασφαλίσεων και Επαγγελματικών Συντάξεων (ΕΙΟΡΑ) για την αγορά επαγγελματικών συνταξιοδοτικών ταμείων της ΕΕ και τις διασυνοριακές δραστηριότητες των φορέων που προσφέρουν τις παροχές αυτές στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (που περιλαμβάνει εκτός από τις χώρες της ΕΕ και τις Ισλανδία, Νορβηγία και Λιχτενστάιν). Σύμφωνα με την έρευνα:
-Το συνολικό ενεργητικό των επαγγελματικών συνταξιοδοτικών ταμείων διαμορφώθηκε στα 3,8 τρισ. ευρώ το 2017, εκ των οποίον το 76% προέρχεται από δυο χώρες, τη Μ. Βρετανία και την Ολλανδία
-Το 15% του ενεργού πληθυσμού του ΕΟΧ (εξαιρουμένης της Γαλλίας και της Μεγάλης Βρετανίας) είναι μέλη επαγγελματικών συνταξιοδοτικών ταμείων που καλύπτονται από την Οδηγία 2003/41 περί Ταμείων Επαγγελματικών Συνταξιοδοτικών Παροχών (IORP Directive)
-Ο αριθμός των διασυνοριακών ταμείων παρέμεινε αμετάβλητος πέρυσι, αλλά καταγράφεται αύξηση στην διασυνοριακή δραστηριότητα και στα επαγγελματικά ταμεία με συμμετοχή πολλών κλάδων
Η ΕΙΟΡΑ σημειώνει ότι η συμμετοχή σε επαγγελματικά συνταξιοδοτικά ταμεία βαίνει σταθερά αυξανόμενη τα τελευταία χρόνια στην Ευρώπη, πλην όμως καταγράφονται σημαντικές διαφορές στις καλύψεις από χώρα σε χώρα εξαιτίας των διαφορών στα εθνικά συνταξιοδοτικά συστήματα.
Η έρευνα καταγράφει επίσης συνεχιζόμενη μετακίνηση από τα Συστήματα Καθορισμένων Παροχών στα Συστήματα Καθορισμένων Εισφορών στη συντριπτική πλειονότητα των χωρών-μελών,τάση που συνεπάγεται μεταβίβαση των χρηματοοικονομικών κινδύνων και δαπανών από τους εργοδότες και τα επαγγελματικά ταμεία στα μέλη (των ταμείων).
Παρότι ο αριθμός των ενεργών διασυνοριακών επαγγελματικών ταμείων παρέμεινε στα επίπεδα του 2016 (73), ολοένα και περισσότερα ταμεία διευρύνουν τις διασυνοριακές τους δραστηριότητες. Η νέα Οδηγία IORP II που θα τεθεί σε ισχύ τον Ιανουάριο του 2019 και οι μελλοντικές διαδικασίες που δρομολογεί η ΕΙΟΡΑ για την συνεργασία και την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των αρμόδιων Εθνικών Εποπτικών Αρχών ίσως να διευκολύνει περαιτέρω την ανάπτυξη διασυνοριακών και “πολυκλαδικών” Επαγγελματικών Συνταξιοδοτικών Ταμείων, καταλήγει η Αρχή.
Δείτε ολόκληρη την έκθεση της ΕΙΟΡΑ εδώ: https://eiopa.europa.eu/Publications/Reports/EIOPA-BOS-18-013-2017%20Market%20Development%20Report.pdf
της Ελενας Ερμείδου
Εξι κύριες πρωτοβουλίες αναλαμβάνει, μεταξύ άλλων η ΕΑΕΕ για το 2018, σύμφωνα με τις δηλώσεις του Προέδρου της Δημήτρη Μαζαράκη, επιχειρώντας να αλλάξει τα δεδομένα στην αγορά, να προσεγγίσει και να «μιλήσει» στο μέσο έλληνα.
Παράλληλα η ΕΑΕΕ εγκαινίασε την νέα της ιστοσελίδα στα Social Media, ενώ από τις 19 Ιανουαρίου 2018 βγαίνει στον αέρα η νέα της ιστοσελίδα στο διαδίκτυο. Μέσα στο 2018 επίσης σχεδιάζει δράσεις που συμβάλλουν στην ανάπτυξη θεμάτων όπως η υγεία και η νεανική επιχειρηματικότητα.
Δρομολογεί δράσεις σε σχολεία και συναντήσεις με περίπου 19.000 παιδιά με τα οποία θα συνομιλήσει για την επιχειρηματικότητα, τους κινδύνους που εγκυμονεί και τις λύσεις που υπάρχουν.
Ανακοινώθηκε, τέλος επίσημα δια στόματος του Προέδρου της ΕΑΕΕ η διεξαγωγή του 20ου Συνεδρίου της ΕΑΕΕ στο Κόστα Ναβαρίνο αντί για την Υδρα. Εκ των πρωτοβουλιών της ΕΑΕΕ η προσέγγιση τοπικών φορέων και επιμελητηρίων με στόχο την παρουσία του στο συνέδριο και την ενδυνάμωση της περιοχής.
Μετά από έναν χρόνο που χαρακτηρίστηκε από τις υψηλές ζημίες από φυσικές καταστροφές, που «έγραψε» η διεθνής αντασφαλιστική βιομηχανία σε ένα ήδη δύσκολο πλαίσιο, λόγω των χαμηλών επιτοκίων και επενδυτικών αποδόσεων, το 2018 φαίνεται να ξεκινά με καλύτερους οιωνούς και να «υπόσχεται» ένα βελτιωμένο λειτουργικό περιβάλλον, χάρη όχι μόνο στην προσδοκώμενη αύξηση των αντασφαλίστρων κατά την περίοδο ανανεώσεων των συμβολαίων του Ιανουαρίου, αλλά και στην επιτάχυνση των ρυθμών ανάπτυξης της παγκόσμιας οικονομίας.
Της Λαλέλας Χρυσανθοπούλου
Το 2017 αποδείχθηκε μια αξιομνημόνευτη χρονιά για τις αντασφαλιστικές εταιρείες, λόγω του «άλματος» των ζημιών από φυσικές καταστροφές: Μετά από σειρά ετών κατά την οποία οι εν λόγω ζημίες κυμαίνονταν κάτω από τον ιστορικό μέσο όρο, το 2017 ο κλάδος «χόρεψε» στον ρυθμό του… ΗΙΜ. Πρόκειται για το ακρωνύμιο με το οποίο είναι πλέον γνωστοί στην αργκό των (αντ)ασφαλιστών οι τυφώνες Harvey, Irma και Maria, που, σε διάστημα 26 ημερών (την περίοδο Αυγούστου-Σεπτεμβρίου 2017), έπληξαν τις πολιτείες του Τέξας, της Φλόριντα και του Πουέρτο Ρίκο στις ΗΠΑ, καθώς και τα νησιά της Καραϊβικής, προκαλώντας όχι μόνο πολλούς θανάτους, αλλά και τεράστιες υλικές ζημίες.
Μετά τον ΗΙΜ ακολούθησαν δύο ισχυροί σεισμοί στο Μεξικό, καθώς και οι δασικές πυρκαγιές στην Καλιφόρνια, οι δαπανηρότερες στην ιστορία των ΗΠΑ, σύμφωνα με την εταιρεία μοντέλων καταστροφών AIR, που κοστολόγησε τις ζημίες στα 10 δισ. δολ. Ως αποτέλεσμα της «αλυσίδας» των καταστροφικών γεγονότων του γ’ τριμήνου 2017, ο λογαριασμός των ασφαλισμένων ζημιών για το έτος υπολογίζεται γύρω στα 100 δισ. δολ. Η διαδικασία της αποτίμησης των ζημιών δεν έχει ακόμα ολοκληρωθεί. Αν όμως οι προβλέψεις επαληθευθούν, τότε το 2017 ίσως αποδειχθεί το ακριβότερο στην ιστορία, παίρνοντας τα «σκήπτρα» από το 2005, έτος που σφραγίστηκε από το πέρασμα του τυφώνα Katrina (του πιο πολύνεκρου και δαπανηρού τυφώνα στην ιστορία των ΗΠΑ) και από το 2011, όπου, σύμφωνα με εκτιμήσεις της Munich Re, οι ασφαλισμένες ζημίες ανήλθαν σε 105 δισ. δολ. (επί συνολικών οικονομικών ζημιών 380 δισ. δολ.), κυρίως εξαιτίας του ισχυρού σεισμού στη Φουκουσίμα της Ιαπωνίας και του «τσουνάμι» που προκάλεσε.
Καθίσταται σαφές, σε κάθε περίπτωση, ότι οι ζημίες από φυσικές καταστροφές του 2017 θα επηρεάσουν καίρια την κερδοφορία της παγκόσμιας (αντ)ασφαλιστικής βιομηχανίας για την τρέχουσα οικονομική χρήση.
Η Munich Re «άνοιξε» τον χορό των προειδοποιήσεων στα τέλη Σεπτεμβρίου, προϊδεάζοντας ότι δεν θα επιτύχει τον στόχο κερδοφορίας της για φέτος. Κι αυτό γιατί, εξαιτίας των αποζημιώσεων που έχει προϋπολογίσει, ο γερμανικός αντασφαλιστικός κολοσσός ανακοίνωσε καθαρές ζημίες ύψους 1,44 δισ. ευρώ για την περίοδο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου 2017, σε σχέση με καθαρά κέρδη 685 εκατ. ευρώ την αντίστοιχη χρονική περίοδο του 2016.
Αντίστοιχη προειδοποίηση (για μη επίτευξη του στόχου κερδοφορίας) έστειλε και η Hannover Re για πρώτη φορά από την παγκόσμια χρηματοοικονομική κρίση του 2008, αν και η έτερη μεγάλη γερμανική αντασφαλιστική κατόρθωσε να μην εμφανίσει ζημίες το γ’ τρίμηνο, χάρη σε κέρδη που «έγραψε» από πωλήσεις μετοχών που είχε στο επενδυτικό της χαρτοφυλάκιο.
Η ελβετική Swiss Re υπολόγισε ότι οι απαιτήσεις από φυσικές καταστροφές για το εννεάμηνο θα διαμορφωθούν κατά προσέγγιση στα 4 δισ. δολ., η αμερικανική AIG προανήγγειλε ζημίες 3 δισ. δολ. και οι Lloyd’s of London έκαναν λόγο για «λυπητερή» 4,5 δισ. δολ. μόνο από τους τυφώνες Harvey και Irma (χωρίς να υπολογίζονται οι ζημίες από τη Maria, τους σεισμούς στο Μεξικό και τις πυρκαγιές στην Καλιφόρνια).
Υψηλές ζημίες ανακοίνωσαν και σειρά αντασφαλιστικών εταιρειών με βάση τις Βερμούδες, που είχαν υψηλή έκθεση στους τυφώνες και λόγω γεωγραφικής εγγύτητας –μεταξύ άλλων–, όπως η Everest Re, η Axis Capital Holding και η XL Group, που ανεβάζει τον πήχη στο 1,5 δισ. δολ.
«Το πρόβλημα της περιορισμένης διείσδυσης της ασφάλισης (underinsurance) αναδείχθηκε εκ νέου μετά το πέρασμα των καταστροφικών τυφώνων και τους σεισμούς στο Μεξικό, με τους “μη έχοντες” να υφίστανται τις μεγαλύτερες συνέπειες» δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος της XL Mike McGavick. Είναι απαράδεκτο και όλοι εμείς που διαθέτουμε την τεχνογνωσία πρέπει να πράξουμε ό,τι είναι δυνατό για να επιλύσουμε το συστημικό αυτό πρόβλημα… Η αντίληψη των κινδύνων από φυσικές καταστροφές άλλαξε μετά από τα προαναφερθέντα γεγονότα, και αυτό με τη σειρά του θα πρέπει να οδηγήσει την αγορά να κινηθεί προς μια πιο ρεαλιστική και βιώσιμη τιμολόγηση για τα ρίσκα που αναλαμβάνει».
Σύμφωνα με προβλέψεις του οίκου αξιολόγησης AM Best, ο συνδυασμένος δείκτης ζημιών και εξόδων του διεθνούς αντασφαλιστικού κλάδου θα διαμορφωθεί φέτος στο 110% (η Swiss Re ανεβάζει τον πήχη στο 115%), η απόδοση ιδίων κεφαλαίων θα υποχωρήσει σε μηδενικά ή ακόμη και σε αρνητικά επίπεδα της τάξης του -5% και η κερδοφορία θα διολισθήσει στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων έξι ετών.
Το μέγεθος του πλήγματος καθίσταται σαφές αν λάβει κανείς υπόψη ότι ο μέσος συνδυασμένος δείκτης ζημιών και εξόδων την τελευταία πενταετία είχε διαμορφωθεί στο 91%, ενώ η απόδοση ιδίων κεφαλαίων στο 11%. Η AM Best εκτιμά επίσης ότι οι παρενέργειες για τις αντασφαλιστικές θα ήταν ακόμη μεγαλύτερες αν δεν υπήρχε ο παράγοντας «εναλλακτικά κεφάλαια», που απορρόφησαν ζημίες ύψους 20-25 δισ. δολ. μέσα από τη χρήση εργαλείων όπως οι συμβάσεις αντεκχώρησης (retrocession) και οι ενυπόθηκες αντασφαλίσεις (collateralized reinsurance). Η αγορά ILS (Insurance–Linked Securities) διαδραμάτισε έτσι σημαντικό ρόλο στην αντιστάθμιση των καθαρών ζημιών σε σειρά καταστροφικών γεγονότων.
«Ο τελικός λογαριασμός των ζημιών δεν είναι ακόμα γνωστός, αλλά φαίνεται ότι θα είναι αρκετά μεγάλος για να προκαλέσει αυξήσεις ασφαλίστρων και αντασφαλίστρων και πέρα από τις πληγείσες περιοχές» δήλωσε πρόσφατα ο Κurt Karl, επικεφαλής οικονομολόγος της Swiss Re. «Αυτό συμβαίνει και επειδή οι τιμές είχαν διαμορφωθεί σε πολύ χαμηλά επίπεδα τα προηγούμενα χρόνια…».
Αναδημοσίευση από το περιοδικό Insurance & Reinsurance Outlook 2018
To insurance world ήταν παρών στην καθιερωμένη εκδήλωση για την κοπή πίτας που διοργανώνει η Ένωση Ασφαλιστικών Εταιρειών.
Ο Δημήτρης Μαζαράκης, Πρόεδρος της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιριών Ελλάδος τόνισε κατά την ομιλία του: “Το 2018 κλείνει το μάτι στην ελληνική κοινωνία και την ελληνική οικονομία.
Αποκλειστική φωτό του IW:
Η ελληνική ασφαλιστική αγορά ανταποκρίθηκε στην κρίση καλύτερα από οποιαδήποτε άλλη ευρωπαϊκή αγορά. Εκτός από τις συστημικές προκλήσεις αντιμετώπισε το PSI και την πολύχρονη οικονομική κρίση”.
Μία ημέρα πριν τη λήξη της άτυπης προθεσμίας για την κατάθεση του επικαιροποιημένου φακέλου για το deal εξαγοράς της Εθνικής Ασφαλιστικής στην Τράπεζα της Ελλάδος, ο «αρχιτέκτονας» της συναλλαγής Matt Fairfield, ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της Exin, διαβεβαιώνει μέσω ξένων ΜΜΕ ότι όλα βαίνουν καλώς και ότι δεν υπάρχει πρόβλημα με την χρηματοδότηση του deal ύψους 1,1 δις. ευρώ.
Ειδικότερα, ο κ. Fairfield απέστειλε ανακοινωθέν στο περιοδικό Reinsurance Magazine, στο οποίο υποστηρίζει ότι «Η εξαγορά της Εθνικής Ασφαλιστικής προχωρά και δεν απειλείται. Η χρηματοδότηση έχει διασφαλιστεί, δεν υπάρχει κενό χρηματοδότησης. Η Calamos Asset Management παραμένει πολύτιμος εταίρος της Exin και επενδυτής μειοψηφίας στο deal αυτό». Ο κ. Fairfield σημειώνει ότι η συμφωνία θα ολοκληρωθεί έως το τέλος του α’ τριμήνου του 2018, προσθέτοντας ότι είναι «φυσιολογικό» να αλλάζει το χρονοδιάγραμμα μιας πολύπλοκης εξαγοράς.
Στο ανακοινωθέν τονίζεται επίσης ότι στο πλαίσιο των stress tests των ελληνικών τραπεζών, «οι ρυθμιστικές αρχές εξετάζουν σε βάθος τα μεγάλα deals-και ορθώς πράττουν». Η πώληση της Εθνικής Ασφαλιστικής από την Εθνική Τράπεζα απελευθερώνει εποπτικά κεφάλαια και θα ενισχύσει την κεφαλαιακή θέση της μητρικής. «Η Exin και οι εταίροι της στο χρηματοδοτικό σχήμα έχουν δεσμευθεί να συνεργαστούν με την Τράπεζα της Ελλάδος για να οριστικοποιήσουν τις νομκές και εποπτικές απαιτήσεις της διαδιασίας».
Το ανακοινωθέν ακολουθεί σειρά δημοσιευμάτων στον ελληνικό Τύπο τις τελευταίες ημέρες, τα οποία υποστήριζαν ότι η Exin βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με μεγάλους θεσμικούς επενδυτές του εξωτερικού (όπως την Pimco και την Berkshire Hathaway) στην προσπάθειά της να συγκεντρώσει πρόσθετα κεφάλαια για την χρηματοδότηση του deal.
Συνιστά δε στροφή 180 μοιρών στον επικοινωνιακό χειρισμό του θέματος από πλευράς του Fairfield, ο οποίος σε επίσημη ανακοίνωση στον δικτυακό τόπο της Exin (στις 16 Ιανουαρίου) σημείωνε ότι δεν θα υπεισέλθει σε διαδικασία σχολιασμού «φημών και σεναρίων».
Δείτε το ρεπορτάζ του Reinsurance Magazine με τις δηλώσεις του Matt Fairfield εδώ
Η άμεση εξυπηρέτηση και η απλή και γρήγορη διαδικασία αποζημίωσης που προσφέρουν τα προγράμματα της ΑΧΑ Ελλάδας για την Υγεία βρίσκονται στο επίκεντρο της νέας διαφημιστικής καμπάνιας της. Με κεντρικό μήνυμα: «Γιατί στη ζωή κάποιες στιγμές είναι μοναδικές», η εταιρεία θυμίζει πόσο σημαντικές είναι κάποιες στιγμές στη ζωή μας και πως πρέπει να έχουμε φροντίσει για να μη χάνουμε ούτε λεπτό από αυτές.
«Ο μικρός Ανδρέας ήθελε η μαμά του να βγει από το νοσοκομείο, για να είναι μαζί της όταν θα έβγαζε το πρώτο του δόντι. Έτσι κι έγινε! Η μαμά του επέστρεψε σπίτι έγκαιρα, χωρίς έγνοιες για τα διαδικαστικά και τα χρήματα που στοίχισε η νοσηλεία της.» Αυτή είναι η μικρή ιστορία που ξετυλίγεται στη νέα διαφημιστική καμπάνια της ΑΧΑ, περνώντας το μήνυμα πως καθένας από εμάς οφείλει να είναι παρών στις μοναδικές στιγμές που του επιφυλάσσει η ζωή.
https://www.youtube.com/watch?v=Qnt3Jh7NRos
«Η ΑΧΑ στηρίζει τους ανθρώπους να ζουν καλύτερα. Στέκεται δίπλα τους με βασικό της μέλημα την άμεση εξυπηρέτηση, τη γρήγορη και απλοποιημένη διαδικασία αποζημίωσης προκειμένου να επιστρέφουν στην ομαλότητα της καθημερινότητάς τους το συντομότερο δυνατό» αναφέρει η σχετική ανακοίνωση.
Από την πλευρά του, ο διευθυντής Προϊόντων, Marketing & Επικοινωνίας Μπάμπης Αναστασιάδης δήλωσε σχετικά: «Αποστολή μας στην ΑΧA είναι να βοηθάμε τους πελάτες να ζουν καλύτερα, υποστηρίζοντας αποτελεσματικά κάθε ανάγκη για προστασία. Η προστιθέμενη αξία για εμάς είναι ο άνθρωπος και η μοναδικότητα των στιγμών του. Σε αυτά επενδύουμε και αυτά προστατεύουμε, αναβαθμίζοντας συνεχώς τα προϊόντα που δημιουργούμε και την εμπειρία που έχουν δίπλα μας οι άνθρωποι που μας εμπιστεύονται για την ασφάλισή τους».
Του Αιμίλιου Νεγκή, διευθυντή σύνταξης virus.com.gr & Pharma Health Business magazine
Εκτός Μνημονίου θα βρεθεί σε λίγες μέρες το υπουργείο Υγείας! Μην προτρέχετε όμως. Δεν είναι ένα Μνημόνιο όπως τα άλλα. Πρόκειται για μία πρωτοποριακή συμφωνία για τα ελληνικά δεδομένα, με στόχο να βελτιωθεί η παρεχόμενη φροντίδα στον ασθενή με καρκίνο. Από τη συμφωνία όμως απουσιάζει το υπουργείο Υγείας!
Είναι η πρώτη, επίσημη συνεργασία επιστημονικών εταιρειών και οργανώσεων ασθενών που πραγματοποιείται στη χώρα μας. Το Μνημόνιο θα συνυπογράφουν η Εταιρεία Ογκολόγων Παθολόγων Ελλάδος (ΕΟΠΕ), η Ελληνική Εταιρεία Ακτινοθεραπευτική Ογκολογίας (ΕΕΑΟ) και η Ελληνική Ομοσπονδία Καρκίνου (ΕΛΛΟΚ). Με απλά λόγια, οι γιατροί (ογκολόγοι και ακτινοθεραπευτές) και ασθενείς.
Η παρουσίαση του Μνημονίου θα γίνει στη διάρκεια του 2ου ετήσιου συνεδρίου της ΕΛΛΟΚ, που πραγματοποιείται 2 – 4 Φεβρουαρίου στην Αθήνα (https://ellok.org/agm2018/). Με την υπογραφή του, οι οργανώσεις γιατρών και ασθενών επισημοποιούν και δηλώνουν ότι θα συνεχίσουν την ήδη μακρόχρονη συνεργασία τους για την ανταλλαγή απόψεων, τη συνέργεια σε κοινές δράσεις, τη βελτίωση των ιατρικών υπηρεσιών και της φροντίδας που προσφέρουν στους ασθενείς, τους επιβιώσαντες και τους οικείους τους στη μακρά διάρκεια της αντινεοπλασματικής θεραπείας.
Αναμφίβολα, είναι μία καινοτόμα πρωτοβουλία, η οποία βέβαια βασίζεται σε αντίστοιχες πρωτοβουλίες, που έχουν αναληφθεί και σε άλλες χώρες. Διεθνώς και ειδικά στα πλαίσια της Ε.Ε., η τάση που έχει αναδειχθεί τα τελευταία χρόνια είναι η ενθάρρυνση δημιουργίας συλλόγων ασθενών και η ενδυνάμωσή τους με τη συμμετοχή τους στο σχεδιασμό και στη λήψη των αποφάσεων.
Βέβαια, μπορεί να πει κάποιος: Και τι μπορεί να πετύχουν μόνοι τους ασθενείς και γιατροί, χωρίς τη συμμετοχή της Πολιτείας; Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, λοιπόν, η συνεργασία ασθενών και γιατρών οδήγησε στο να φτιαχτεί ο λεγόμενος «Οδηγός Επιβίωσης από τον Καρκίνο». Μάλιστα, στο συνέδριο θα παρουσιαστεί η ελληνική έκδοσή του.
Ο οδηγός αυτός, όχι μόνο περιέχει χρηστικές πληροφορίες για τους ασθενείς, αλλά ο απώτερος στόχος του είναι ζωτικής σημασίας: Ο ογκολογικός ασθενής που τελειώνει τη θεραπεία του, να λαμβάνει μια σύνοψη της διάγνωσης, της θεραπευτικής αγωγής που έλαβε, των προβλημάτων που αντιμετώπισε, και της παρακολούθησης της υγείας του.
Με άλλα λόγια, ο ασθενής θα λαμβάνει τον προσωπικό του Ενημερωτικό Οδηγό Επιβίωσης. Έτσι, θα μπορεί όποτε χρειασθεί ιατρική φροντίδα να ενημερώνει αξιόπιστα κάθε γιατρό, που θα επισκέπτεται, ώστε να αποφεύγονται λάθη και παραλείψεις.
Ένας από τους στόχους λοιπόν του Μνημονίου είναι το φύλλο Ενημερωτικού Οδηγού Επιβίωσης να αποτελέσει αναπόσπαστο μέρος του εξιτηρίου ή άλλως η σύνταξη του να είναι υποχρεωτική από το θεράποντα ιατρό μετά το τέλος της αντινεοπλασματικής θεραπείας.
Φυσικά, για να εφαρμοστεί κάτι τέτοιο θα χρειαστεί κάποιου είδους νομοθετική ρύθμιση. Δηλαδή, εντέλει θα χρειαστεί να δράσει το υπουργείο Υγείας και το Κράτος. Προφανώς, όμως, το κοινωνικό αίτημα προς τον εκάστοτε υπουργό Υγείας θα είναι πολύ πιο ισχυρό, εφόσον έχει σχεδιαστεί και αποφασιστεί από ασθενείς και γιατρούς.
Πιστεύω ακράδαντα ότι ογκολογικοί ασθενείς και γιατροί, που αντιμετωπίζουν τον καρκίνο μας δείχνουν το δρόμο, που πρέπει να κινηθούμε ως χώρα. Ας πάψουμε να γκρινιάζουμε διαρκώς για την ολιγωρία και τις ελλείψεις του Κράτους. Ας αναλάβουμε οι ίδιοι δράση, ωθώντας και το Κράτος να μας ακολουθήσει…
Υ.Γ.: Η περίπτωση μας δείχνει και κάτι άλλο. Τι μπορεί να προσφέρει στη χώρα η ισότιμη συμμετοχή μας στο ευρωπαϊκό γίγνεσθαι. Η συμμετοχή των Ελλήνων ασθενών και γιατρών σε πανευρωπαϊκά φόρα υπήρξε το σημείο κλειδί για την αλλαγή νοοτροπίας, που τόσο έχουμε ανάγκη ως κοινωνία σε όλα τα επίπεδα.
Πολύτιμα εργαλεία για την άσκηση αποτελεσματικής πολιτικής στην Υγεία, τα Μητρώα Ασθενών απουσιάζουν χρόνια τώρα από την ελληνική πρακτική. Μόλις 2 Εθνικά Μητρώα είναι διαθέσιμα στη χώρα μας. Σταδιακά, όμως, κάτι φαίνεται να αλλάζει, και η διαδικασία ν’ αρχίζει να «ξεπαγώνει» από το χώρο της Ογκολογίας.
Μετά το registry για τους ασθενείς με καρκίνο του πνεύμονα της Γ’ Παθολογικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών στο Γ.Ν.Ν.Θ.Α. «Η Σωτηρία», άλλα 4 μητρώα ασθενών αρχίζουν να αναπτύσσονται.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε Καθηγήτρια Παθολογίας Ογκολογίας, Α’ Παθολογική Κλινική, Γ.Ν. «Λαϊκό», Έλενα Γκόγκα σε συνέντευξη τύπου για τις εξελίξεις στον τομέα της ανοσο-ογκολογίας, γίνονται προσπάθειες να αναπτυχθούν μητρώα ασθενών, σε συνεργασία με τον ΕΟΠΥΥ και την ΗΔΙΚΑ.
Ειδικότερα, εκτός από τον καρκίνο του πνεύμονα αναπτύσσονται registry για άλλους τέσσερις τύπους καρκίνου. Ο λόγος για μητρώα ασθενών με μελάνωμα, με καρκίνο του ουροθηλίου, του νεφρού, και της κεφαλής τραχήλου. Εκτίμησε, δε, ότι μπορεί να είναι έτοιμα τον επόμενο μήνα.
Βέβαια, για τον Καθηγητή Παθολογίας – Ογκολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών & Δ/ντή της Γ. Παθολογικής Κλινικής Γ.Ν.Ν.Θ.Α «Η Σωτηρία» Κωνσταντίνο Συρίγο σημαντική πρόκληση αποτελεί το κόστος των θεραπειών. «Πρέπει να ασκηθεί πίεση να φθηνύνουν τα ογκολογικά φάρμακα. Διεθνώς, οι μηχανισμοί τιμολόγησης είναι παράλογοι», ανέφερε και προσέθεσε πως πρέπει να δοθούν χρήματα στην πρόληψη και «πολλά χρήματα στην έγκαιρη διάγνωση, γιατί έτσι καθίσταται και αποτελεσματικότερη η θεραπεία».
Ανοσοθεραπεία
Η συνέντευξη τύπου διεξήχθη με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου που εορτάζεται κάθε χρόνο παγκοσμίως στις 4 Φεβρουαρίου.
«Ο καρκίνος παραμένει από τις κύριες αιτίες θανάτου παγκοσμίως και αυτό αποτελεί μια μεγάλη πρόκληση για την ιατρική κοινότητα. H χειρουργική αντιμετώπιση, η ακτινοθεραπεία και οι κυτταροτοξικές ή στοχεύουσες θεραπείες αποτελούν τις βασικές θεραπευτικές επιλογές στην αντιμετώπιση του καρκίνου τις τελευταίες δεκαετίες, αλλά η μακροχρόνια επιβίωση και η βελτίωση της ποιότητας ζωής, παραμένουν μη επιτεύξιμοι στόχοι για πολλούς ασθενείς με προχωρημένη νόσο, σύμφωνα με μελέτες. Για την αντιμετώπιση αυτής της ανεκπλήρωτης ιατρικής ανάγκης, έρχεται να συμβάλει η ανοσο-ογκολογία, η οποία περιλαμβάνει παράγοντες, των οποίων ο πρωταρχικός στόχος είναι η ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος του οργανισμού για την καταπολέμηση του καρκίνου», δήλωσε ο Ιωάννης Μπουκοβίνας, Πρόεδρος της ΕΟΠΕ, Διευθυντής Ογκολογικής Μονάδας της «Βιοκλινικής» Θεσ/νίκης.
Αναφερόμενη στο μελάνωμα, η κ. Γκόγκα τόνισε πως η επίπτωση του αυξάνεται σταθερά τα τελευταία 30 έτη. «Το μελάνωμα είναι κυρίως ιάσιμο όταν αντιμετωπιστεί στα πρώιμα στάδια. Ωστόσο, ασθενείς με προχωρημένο μελάνωμα Σταδίου IV ιστορικά έχουν ποσοστό πενταετούς επιβίωσης 15% έως 20% και δεκαετούς επιβίωσης περίπου 10% έως 15%. Με την εισαγωγή της ανοσοθεραπείας, τα δεδομένα αυτά αλλάζουν. Η πενταετής επιβίωση διαμορφώνεται στο 35-40% με τη μονοθεραπεία anti-PD1 παραγόντων, ενώ συνδυάζοντας ανοσοθεραπευτικούς παράγοντες, σημειώνονται ποσοστά τριετούς επιβίωσης κοντά στο 60%», συμπλήρωσε.
Η καθηγήτρια αναφέρθηκε στη σημαντική πρόοδος που έχει σημειωθεί και για τους ασθενείς με εξαιρέσιμο μελάνωμα υψηλού κινδύνου, οι οποίοι μπορεί να λάβουν επικουρική θεραπεία. Ακόμη, στην ακάλυπτη θεραπευτική ανάγκη για την πλειοψηφία των ασθενών με νόσο Σταδίου IIIb και IIIc (68% και 89%, αντίστοιχα) που εμφανίζουν υποτροπή. «Ωστόσο, πολύ πρόσφατα ανακοινώθηκαν δεδομένα που αναδεικνύουν τη συνεισφορά της ανοσοθεραπείας και σε αυτήν την κατηγορία των ασθενών. Δεδομένα που ανακοινώθηκαν στο ESMO, δείχνουν πως ο αναστολέας του PD-1 βελτιώνει σημαντικά την επιβίωση χωρίς υποτροπή της νόσου, επιδεικνύοντας ανώτερα αποτελέσματα, συμπεριλαμβανομένης της καλύτερης ανοχής, σε σύγκριση με ένα δραστικό φάρμακο ελέγχου, στο πλαίσιο της επικουρικής θεραπείας για το μελάνωμα», προσέθεσε.
Σε ό,τι αφορά τον καρκίνο του πνεύμονα, ο κ. Συρίγος υπογράμμισε πως « η χώρα μας βρίσκεται στην πρωτοπορία της έρευνας, με τις περισσότερες από τις νεότερες θεραπείες, συμπεριλαμβανομένων των ανοσοθεραπειών, να είναι διαθέσιμες και στην Ελλάδα σε εξειδικευμένα ογκολογικά κέντρα. Ειδικότερα, με την εισαγωγή της ανοσοθεραπείας έχουν σημειωθεί σημαντικές βελτιώσεις τόσο στην επιβίωση ασθενών με καρκίνο του πνεύμονα – με τα ποσοστά να ανέρχονται στο 16-18% στην τριετία – όσο και στην ποιότητα ζωής τους, με διαχειρίσιμο προφίλ ασφάλειας».
Ελπίδες έφερε η ανοσοθεραπεία και στον καρκίνο του νεφρού, σύμφωνα με τον Καθηγητή Θεραπευτικής Ογκολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, Γ.Ν. «Αλεξάνδρα», Αριστοτέλη Μπάμια. Παρουσίασε πολύ σημαντικά στοιχεία κλινικής μελέτης, που έδειξαν ότι η ανοσοθεραπεία εκτός από μακροχρόνιο όφελος στη συνολική επιβίωση έναντι της καθιερωμένης θεραπείας, πρόσφερε στους ασθενείς και καλύτερης ποιότητας επιβίωση η οποία, όπως τόνισε, βελτιωνόταν κατά τη διάρκεια της θεραπείας. «Σε αντίθεση με τον καρκίνο του νεφρού, τα τελευταία 15 χρόνια χαρακτηρίσθηκαν από πενιχρά αποτελέσματα στην προσπάθεια ανεύρεσης νέων φαρμάκων για τον καρκίνο του ουροθηλίου», σύμφωνα με τον κ. Μπάμια. Ωστόσο, μελέτες έδειξαν ένα σημαντικό ποσοστό ασθενών με μεταστατικό καρκίνο ουροθηλίου μπορεί να ωφεληθεί σήμερα από την ανοσοθεραπεία.
«Ο καρκίνος της κεφαλής και του τραχήλου της αποτελεί τον 7ο συχνότερο καρκίνο παγκοσμίως, με έναν εκτιμώμενο αριθμό 600.000 νέων περιπτώσεων ανά έτος και 223.000-300.000 θανάτων ανά έτος. Η παγκόσμια επίπτωση του καρκινώματος της κεφαλής και του τραχήλου εκ πλακωδών κυττάρων (SCCHN) αναμένεται να αυξηθεί κατά 17% μέχρι και το 2022. Το ποσοστό πενταετούς επιβίωσης αναφέρεται ως χαμηλότερο από 4% για τη μεταστατική νόσο Σταδίου IV», ανέφερε από την πλευρά της η Αν. Καθηγήτρια Παθολογίας – Ογκολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, Β. Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Γ.Π.Ν. «Αττικόν», Αμάντα Ψυρρή.
«Για πρώτη φορά μετά από μία δεκαετία, μία νέα κατηγορία φαρμάκων, οι ανοσοθεραπευτικοί παράγοντες, προστίθενται στη θεραπευτική φαρέτρα. Τα δεδομένα δείχνουν ότι η θεραπεία με anti-PD1 παράγοντα αυξάνει την ολική επιβίωση ασθενών με προχωρημένο καρκίνο κεφαλής και τραχήλου, σταθεροποιώντας τα συμπτώματα και την ποιότητα ζωής των ασθενών, συμπεριλαμβανομένων της καθημερινής δραστηριότητας και της κοινωνικής επάρκειας», προσέθεσε.
Σύμφωνα με τον Θεόδωρο Βασιλακόπουλο, Αναπληρωτή Καθηγητή Αιματολογίας της Ιατρικής Σχολής Ε.Κ.Π.Α στην Αιματολογική Κλινική του Γ. Ν. «Λαϊκό», «το λέμφωμα Hodgkin αποτελεί μια από τις συχνότερες αιματολογικές κακοήθειες με σχετικά χαμηλή, ουδόλως όμως αμελητέα θνητότητα. Περίπου 20-30% των ασθενών υποτροπιάζουν μετά από τη χημειοθεραπεία πρώτης γραμμής με ή χωρίς ακτινοθεραπεία, οπότε ο θεραπευτικός αλγόριθμος περιλαμβάνει χημειοθεραπεία διάσωσης και ακολούθως μεγαθεραπεία με αυτόλογη μεταμόσχευση αρχέγονων αιμοποιητικών κυττάρων. Δυστυχώς μόνο οι μισοί περίπου από αυτούς τους ασθενείς ιώνται, με τους υπόλοιπους μισούς να απαιτούν περαιτέρω θεραπεία με γενικώς πτωχά αποτελέσματα. Ακριβώς στο σημείο αυτό, η εισαγωγή της ανοσοθεραπείας έναντι των μορίων CD30 και PD-1 έχει δώσει νέα ελπίδα στους ασθενείς με υποτροπιάζον ή ανθεκτικό λέμφωμα Hodgkin μετά την αυτόλογη μεταμόσχευση».
Αναφερόμενος στη χορήγηση των αναστολέων PD1 σε αυτούς τους ασθενείς που έχουν αστοχήσει τόσο η αυτόλογη μεταμόσχευση όσο και η ανοσοθεραπεία έναντι του CD30 σημείωσε ότι «τα ποσοστά ελέγχου της νόσου είναι περίπου 70% με τη μέση διάρκεια των υφέσεων να ξεπερνά τους 12-18 μήνες και με συνολική επιβίωση περίπου 90% στους 18 μήνες έναντι περίπου 60% με τις συμβατικές θεραπείες. Είναι μάλιστα εντυπωσιακό ότι πολλοί ασθενείς, στους οποίους το φορτίο της νόσου δεν ελαττώνεται σε ικανό βαθμό, παρουσιάζουν σημαντικό κλινικό όφελος με παρατεταμένη σταθεροποίηση της νόσου και ποιοτική επιβίωση». Κλείνοντας τόνισε ότι «διεξάγονται κλινικές μελέτες για την αξιολόγηση του θεραπευτικού οφέλους των ανοσοθεραπειών και σε πρωιμότερες γραμμές θεραπείας και ιδίως σε νεοδιαγνωσθέντες ασθενείς με λέμφωμα Hodgkin».
Αυστηρή προειδοποίηση προς το Υπουργείο Υγείας για τις επιπτώσεις της απόλυσης των επικουρικών ιατρών και του λοιπού επικουρικού προσωπικού από τα δημόσια νοσοκομεία απευθύνουν οι συνδικαλιστικοί φορείς των γιατρών.
Σε συνέντευξη τύπου που παραχώρησε η Ομοσπονδία Νοσοκομειακών Γιατρών Ελλάδας (ΟΕΝΓΕ), με τη συμμετοχή και της Ένωσης Ιατρών Νοσοκομειων Αθηνών Πειραιως (ΕΙΝΑΠ), τονίστηκε πως οδηγούνται στην απόλυση 2.100 επικουρικοί ιατροί και περίπου 500 επικουρικοί άλλων κατηγοριών, εργαζόμενοι που καλύπτουν βασικές ανάγκες του ΕΣΥ και θα αφήσουν δυσαναπλήρωτο κενό.
Με απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου, οι συμβάσεις όλων των επικουρικών εργαζομένων κρίνονται μη νόμιμες και άρα θα πρέπει να εκδιωχθούν από τα νοσοκομεία ακόμη και όσοι είχαν πάρει παράταση στη θητεία τους έως τα τέλη του 2018. Όπως εξήγησε η πρόεδρος της ΟΕΝΓΕ Αφροδίτη Ρέντζιου, η απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου το μόνο που διασφαλίζει είναι η πληρωμή των δεδουλευμένων των επικουρικών έως τη δημοσίευση της, η οποία ακόμη βέβαια δεν εχει καθαρογραφεί.
Σύμφωνα με την κ. Ρέντζιου καλλιεργείται από την ηγεσία του Υπουργείου Υγείας μιας ψευδής αίσθηση εφησυχασμού, αλλά η προσπάθεια πέφτει στο κενό. “Υπάρχει ήδη αγανάκτηση και δυσαρέσκεια”, σημείωσε.
Όπως υπογραμμίστηκε, οι επικουρικοί όχι μόνο θα απολυθούν ενώ υπάρχουν χιλιάδες κενές οργανικές θέσεις, αλλά παράλληλα αρκετοί εξ αυτών δεν θα μπορούν να υποβάλουν αίτηση για μόνιμη θέση όταν αυτές προκηρυχθούν, είτε γιατί θα έχουν συμπληρώσει το 45ο έτος της ηλικίας τους είτε γιατί θα έχουν κλείσει δεκαετία από τη λήψη της ειδικότητας. Σύμφωνα με την πρόεδρο της ΕΙΝΑΠ Μ. Παγώνη αυτές οι κενές οργανικές θέσεις ξεπερνούν τις 6.700, ενώ ο Π. Παπανικολάου, Γ.Γ. της ΟΕΝΓΕ, έκανε λόγο για πραγματικά κενά που ξεπερνούν τις 8.500 χιλιάδες, αν συνυπολογιστούν οι συνταξιοδοτήσεις.
Όπως εξήγησε ο κ. Παπανικολάου ακόμη και βάσει των 7.000 θέσεων που λέει το Υπουργείο, με τις 2.100 ειδικευμένων επικουρικών και των 1.045 υποψήφιων στις λίστες, αλλά και με τους 2.000 ιατρούς που βρίσκονται στο εξωτερικό και εμφανίζονται θετικοί να εργαστούν σε μόνιμες θέσεις στο ΕΣΥ, περισσεύουν και γύρω στις 2.000 θέσεις για όσους γιατρούς θα πάρουν τώρα ειδικότητα.
Οι εκπρόσωποι των νοσοκομειακών γιατρών κατηγόρησαν την ηγεσία της Αριστοτέλους για κοροϊδια, αφού από τη μια εκθειάζει την προσφορά των επικουρικών στο σύστημα υγείας και από την άλλη τους οδηγεί εκτός.
“Μας κοροϊδεύουν, θέλουν όλο και περισσότερους νέους γιατρούς ειδικευμένους σε καθεστώς ομηρίας και ανασφάλειας, να πληρώνονται από ίδιους πόρους των νοσοκομείων και από τον κρατικό προϋπολογισμό, να μεγαλώνει ο αριθμος όσων πληρώνονται με αυτό τον τρόπο κα να μειωνονται οι υπόλοιπο, ώστε να ανοίξει η πόρτα στην ‘επιχειρηματικοποίηση’ των δημόσιων μονάδων”, κατήγγειλε ο κ. Παπανικολάου.
Η πρόεδρος της ΟΕΝΓΕ κατήγγειλε πως κάποιοι από τους επικουρικούς γιατρούς δεν έχουν πληρωθεί από το Δεκέβριο, ενώ περαιτέρω εμπόδια προκαλεί η απαγόρευση της μετατροπής των συμβάσεων ορισμένου χρόνου σε αορίστου. “Η Κυβέρνηση ειναι η μοναδική που ευθύνεται. Θα πρέπει να λυσουν το πρόβλημα και να μην πετούν το μπαλάκι”, σημείωσε η κ. Ρέντζιου, ξεκαθαρίζοντας πως η Ομοσπονδία δεν θα μείνει θεατής και σε αυτή την κατεύθυνση είχε προκηρυχθεί και η απεργία.
Η ΟΕΝΓΕ διεκδικεί μαζικές προσλήψεις μόνιμου προσωπικού, πληρους και αποκλειστικής απασχόλησης, για την καλυψη τόσο των κενών οργανικών θέσεων αλλα και πέραν αυτων. Η κ. Παγώνη επεσήμανε και την ανάγκη αύξησης της χρηματοδότησης του ΕΣΥ, γιατί τον Ιουλιο τα χρήματα θα στερεύσουν.
