Κλειστές κλίνες, σημαντικές αναμονές, ελλείψεις σε προσωπικό και υλικοτεχνική υποδομή αποτελούν τα διαχρονικά προβλήματα των ΜΕΘ. Σε αυτά προστίθεται, σύμφωνα με την Ελληνική Εταιρεία Εντατικής Θεραπείας (ΕΕΕΘ), οι ελλείψεις σε Μονάδες Αυξημένης Φροντίδας και σε Δημόσια Κέντρα Αποκατάστασης ασθενών.
Σύμφωνα με το Υπουργείο Υγείας από τις 750 κλίνες 680 βρίσκονται λειτουργία. Ωστόσο, διαχρονικά το 20% με 35% των κλινών παραμένει κλειστό, όπως εξήγησε η Αναστασία Κοτανίδου, Πρόεδρος της ΕΕΕΘ, Πνευμονολόγος-Εντατικολόγος, Καθηγήτρια, Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Α’ Κλινική Εντατικής Θεραπείας ΠΓΝΑ “Ο Ευαγγελισμός”. «Βασική αιτία είναι η έλλειψη νοσηλευτικού προσωπικού», προσέθεσε.
Τα στοιχεία της μελέτης «ΕΠΙΓΝΩΣΗ» της ΕΕΕΘ δείχνουν την αποκαρδιωτική εικόνα.
Η μελέτη πραγματοποιήθηκε στις 12 Δεκεμβρίου 2017 (και αφορούσε την καταγραφή μιας ημέρας) με στόχο την πολυδιάστατη περιγραφή του βαρέως πάσχοντος ασθενή που νοσηλεύεται στις Κλινικές Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ). Συμμετείχαν συνολικά 62 Κλινικές Εντατικής Θεραπείας από 61 νοσοκομεία της χώρας, στις οποίες περιλαμβάνονται 7 Κλινικές Εντατικής Θεραπείας Παίδων σε 7 νοσοκομεία αντίστοιχα.
«Οι κενές κλίνες κυμάνθηκαν από 31% στις Κλινικές Εντατικής με λιγότερα από 7 κρεβάτια, μέχρι 12% σε Κλινικές με περισσότερα από 9 κρεβάτια ενώ ο μέσος όρος κλειστών κλινών κυμάνθηκε στο 35%. Ανά νοσηλευτή αναλογούν 2 ασθενείς στην πρωινή βάρδια και τρεις 3 ασθενείς στη νυχτερινή βάρδια. Καλύτερη εικόνα παρουσιάζουν οι Κλινικές Εντατικής στα στρατιωτικά νοσοκομεία και γεωγραφικά οι Κλινικές στη Θεσσαλονίκη και στις υπόλοιπες επαρχιακές πόλεις, σε σχέση με την Αθήνα. Το 80% των ασθενών που εισήχθησαν στις Κλινικές Εντατικής Θεραπείας έχρηζαν διασωλήνωσης, ποσοστό πολύ μεγαλύτερο από τις μελέτες που αναφέρονται στον πληθυσμό της Β. Ευρώπης και της Αμερικής. Ο χρόνος αναμονής για την εισαγωγή του ασθενή σε Κλινική Εντατικής Θεραπείας στην Αθήνα ήταν 24 ώρες ενώ σε αντίστοιχη Μονάδα στη Θεσσαλονίκη 2-4 ώρες. Η μέση ηλικία των ασθενών ήταν τα 63,7 έτη και το 64% αυτών ήταν άνδρες. Το 78% των ασθενών είχαν λοίμωξη και σχεδόν το σύνολο ελάμβανε αντιβιοτικά. Η μέση θνητότητα των ασθενών ήταν περίπου 20%, αν ο ασθενής έβγαινε από την Κλινική, σε διάστημα τριών (3) εβδομάδων και αυξάνεται σταδιακά φτάνοντας το 37%, εάν ο ασθενής παρέμενε στη ΜΕΘ πέρα από τριάντα (30) ημέρες», εξήγησε η κ. Κοτανίδου.
Αλλά ακόμα και αυτός καθ’ αυτός ο αριθμός των κλινών υπολείπεται του διεθνούς. Στην Ελλάδα αντιστοιχούν 6 κλίνες ανά 100.000 πληθυσμού, όταν στην Ευρώπη και διεθνώς οι κλίνες αντιστοιχούν στο 15% με 20% των συνολικών κλινών του νοσοκομείου (στις ΗΠΑ ο αριθμός είναι ίσως και μεγαλύτερος), όπως εξήγησε η Ελένη Μουλούδη, Αντιπρόεδρος ΕΕΕΘ, Αναισθησιολόγος – Εντατικολόγος, Συντονίστρια Διευθύντρια ΜΕΘ, Γ.Ν. Θεσ/νίκης “Ιπποκράτειο”.
Η έλλειψη νοσηλευτικού και ιατρικού προσωπικού είναι η σημαντικότερη αιτία που το 20% των κρεβατιών στις Κλινικές Εντατικής Θεραπείας παραμένουν κλειστά τόνισε η κ. Μουλούδη αναφερόμενη στην κατάσταση που επικρατεί στις ΜΕΘ στη Θεσσαλονίκη. «Σημαντικά προβλήματα επίσης αποτελούν, οι αποσπάσεις των ιατρών της Εντατικής καθώς και η έλλειψη εξειδικευομένων ιατρών Εντατικής. Περίπου, το 1/7 των Εντατικολόγων είναι αποσπασμένοι σε άλλες θέσεις, προκειμένου να καλυφθούν οι ανάγκες σε άλλες ιατρικές ειδικότητες. Από τις θέσεις εξειδίκευσης στη Θεσσαλονίκη, το 40% παραμένουν κενές, ενώ περισσότεροι από το 50% που ολοκλήρωσαν την εξειδίκευσή τους, αποχωρούν μετά την τροποποίηση του Υπουργείου. Τα προβλήματα αυτά αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη διάσταση καθώς η Θεσσαλονίκη αποτελεί το μεγαλύτερο Κέντρο Μεταμοσχεύσεων και Δωρεάς Οργάνων, πανελλαδικά».
Μετά τη ΜΕΘ τι;
«Η μάχη δεν τελειώνει στη ΜΕΘ», προειδοποίησε ο Βασίλης Μπέκος, Γενικός Γραμματέας ΕΕΕΘ Εντατικόλογος-Αναισθησιολόγος, Δ/ντής ΜΕΘ, Ναυτικό Νοσοκομείο Αθηνών.
«Όσο καθυστερήσει η “εισαγωγή” του ασθενή στην Εντατική, είτε από ανεπάρκεια του συστήματος προνοσοκομειακής και επείγουσας Ιατρικής ή της έλλειψης κλινών ΜΕΘ, – και κατά συνέπεια καθυστερήσει η έναρξη της κατάλληλης Εντατικής Θεραπείας και Υποστήριξης,- τόσο μειώνονται οι πιθανότητες ικανοποιητικής έκβασης στην “Μάχη μας για την ζωή”. Επίσης όσο απουσιάζει πλήρως ένα σύστημα υποδοχής αυτών των ασθενών μετά την “Μάχη για τη Ζωή”, όπως είναι οι Μονάδες Αυξημένης Φροντίδας και τα Δημόσια Κέντρα Αποκατάστασης, πάλι οι ασθενείς μας χάνουν αυτή τη μάχη της ζωής λίγο αργότερα, εφόσον έχουν φύγει από τις Εντατικές ή μένουν με σημαντικές αναπηρίες και αδυναμίες ικανής και λειτουργικής ένταξης στο οικογενειακό ή κοινωνικό τους περιβάλλον».
Όπως εξήγησε, ΜΑΦ στην ουσία δεν υπάρχουν. Όσες έχουν δημιουργηθεί, αντί να δέχονται ασθενείς μετά τη νοσηλεία σε ΜΕΘ, γεμίζουν τελικώς με βαρέως ασθενείς. «Η έλλειψη ΜΑΦ σημαίενια πως κρατάμε περισσότερους ασθενείς στις ΜΕΘ», ανέφερε ο κ. Μπέκος. «Σε συνδυασμό με την απουσία δημόσιων κέντρων αποκατάστασης», οδηγούμαστε σε θανάτους, συνήθως όταν οι ασθενείς αυτοί βρίσκοτναι σε απλούς θαλάμους», εξήγησε.
Διευκρίνισε, δε, ότι κέντρα αποκατάστασης υπάρχουν, αλλά μόνο ιδιωτικά που συνοδεύονται από υψηλά κόστη.
Παρ’ όλα αυτά, η χώρα μας καταφέρνει να διατηρήσει ένα υψηλό ποσοστό επιβίωσης των ασθενών στις Κλινικές Εντατικής , το οποίο ανέρχεται στο 75% παρά τις αντιξοότητες που αντιμετωπίζουν νοσηλευτικό και ιατρικό προσωπικό. Όπως ανέφερε η Μηλίτσα Μπιτζάνη, Μέλος ΕΕΕΘ, Πνευμονολόγος- Εντατικολόγος, Συντονίστρια Διευθύντρια Α’ ΜΕΘ Γ.Ν. Θεσσαλονίκης “Γ.Παπανικολάου”, «το ποσοστό αυτό θα μπορούσε να είναι υψηλότερο αν υπήρχαν οι κατάλληλες δομές για άμεση εισαγωγή των ασθενών στις Κλινικές Εντατικής Θεραπείας. Οι λοιμώξεις αποτελούν ακόμη ένα σημαντικό παράγοντα που επηρεάζει το ποσοστό επιβίωσης των ασθενών, το οποίο θα μπορούσε να είναι υψηλότερο αν υπήρχε η απαιτούμενη στελέχωση σε νοσηλευτικό προσωπικό».
Η μελέτης επιπολασμού «ΕΠΙΓΝΩΣΗ» παρουσιάστηκε σε συνέντευξη Τύπου της Ελληνικής Εταιρείας Εντατικής Θεραπείας (ΕΕΕΘ), στο πλαίσιο του 17ου Πανελληνίου Συνεδρίου Εντατικής Θεραπείας (14-17 Νοεμβρίου 2018).
Εκστρατεία ενημέρωσης
Τέλος η πρόεδρος της ΕΕΕΘ, αναφέρθηκε στην εκστρατεία ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του κοινού που πραγματοποιεί η επιστημονική εταιρεία για τη σημασία και το ρόλο των Μονάδων Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ) καθώς και την ιατρική ειδικότητα του Εντατικολόγου, με τίτλο «ΜΕΘ: η Εντατική σώζει Ζωές ! ».
Κεντρική δράση της ενημερωτικής εκστρατείας υπό την αιγίδα του Δήμου Πειραιά αποτελεί η ανοιχτή εκδήλωση προς τοκοινό,με θέμα την Παροχή Μαθημάτων Πρώτων Βοηθειών – βασικά βήματα καρδιοπνευμονικής αναζωογόνησης, η οποία θα πραγματοποιηθεί την Κυριακή 18 Νοεμβρίου 2018 και ώρα 11:00 π.μ. στην αίθουσα εκδηλώσεων V’ammos, στο στάδιο «Γ. Καραϊσκάκης».
