Tα απρόβλεπτα καιρικά φαινόμενα έχουν αναδειχθεί σε σημαντικό ετήσιο παράγοντα ζημιών για τον ασφαλιστικό κλάδο, σύμφωνα με ανάλυση της Allianz Commercial, αντιπροσωπεύοντας σχεδόν το ήμισυ των συνολικών ασφαλισμένων απωλειών από φυσικές καταστροφές πέρυσι, οι οποίες ξεπέρασαν τα 60 δισ. δολάρια.

Μεταξύ 2023 και 2025 οι απώλειες, σύμφωνα με τη Gallagher Re, ξεπέρασαν συνολικά τα 200 δισ. δολάρια. Οι ΗΠΑ αποτελούν την κυριότερη εστία σφοδρών καιρικών φαινομένων, αντιπροσωπεύοντας πάνω από το 80% της αξίας των ασφαλισμένων ζημιών παγκοσμίως. Η τάση αυτή αντικατοπτρίζεται και στο τελευταίο Allianz Risk Barometer, όπου οι φυσικές καταστροφές κατατάσσονται στην 5η θέση των ετήσιων επιχειρηματικών κινδύνων.

Παρόλο που οι ανεμοστρόβιλοι πρωταγωνιστούν συχνά στις ειδήσεις, οι σημαντικότερες ζημιές από ακραία φαινόμενα αναφέρονται στις χαλαζοπτώσεις, οι οποίες εκτιμάται ότι ευθύνονται για το 50%-80% των συνολικών ζημιών από φυσικές καταστροφές. Και πάλι οι ΗΠΑ αποτελούν το επίκεντρο αυτών των φαινομένων παγκόσμια, καθώς και την περιοχή με τις μεγαλύτερες αποζημιώσεις από χαλάζι, αν και η ανάλυση της Allianz Commercial δείχνει ότι και άλλες περιοχές έχουν υποστεί σημαντικές ζημιές.

Το να είναι διασφαλισμένη μια επιχείρηση έναντι του κινδύνου αυτού δεν είναι πλέον προαιρετικό, επισημαίνεται, αλλά απαραίτητο, ειδικά εάν διαθέτει εκτεθειμένα περιουσιακά στοιχεία σε περιοχές υψηλού ρίσκου. Ωστόσο, η αντιμετώπιση αυτού του κινδύνου απαιτεί κάτι περισσότερο από παραδοσιακό σχεδιασμό σεναρίων – μια νέα προσέγγιση που αξιοποιεί την Τεχνητή Νοημοσύνη και μπορεί να εντοπίσει εκ των προτέρων τα ευπαθή σημεία, ενεργοποιώντας μηχανισμούς προληπτικής διαχείρισης κινδύνου.

Όπως σχολίασε ο Thomas Lillelund, Διευθύνων Σύμβουλος της Allianz Commercial: «Οι ισχυρές καταιγίδες μεταφοράς εξακολουθούν συχνά να θεωρούνται “δευτερεύων κίνδυνος”, ωστόσο οι ζημιές που προκαλούν σωρευτικά ανταγωνίζονται πλέον –και ορισμένες φορές ξεπερνούν– εκείνες των βασικών κινδύνων, όπως για παράδειγμα των τυφώνων. Αυτή η πραγματικότητα αναδεικνύει την ανάγκη οι επιχειρήσεις να επανεξετάσουν το ποσοστό έκθεσής τους στον κίνδυνο και να ενισχύσουν την ανθεκτικότητά τους, μέσα από προληπτικά και τοπικά προσαρμοσμένα μέτρα που περιορίζουν τόσο τις υλικές όσο και τις λειτουργικές ζημιές».

Οι ζημιές ενισχύονται από τον πληθωρισμό και την ταχεία αστικοποίηση

Η πληθυσμιακή αύξηση και η ανάπτυξη σε περιοχές υψηλού κινδύνου έχουν εντείνει την έκθεση σε κινδύνους καιρικών φαινομένων, ενώ παράγοντες όπως ταχεία αστικοποίηση, παλαιές υποδομές και κανονισμοί δόμησης που δεν ανταποκρίνονται στις σύγχρονες συνθήκες διαβίωσης αυξάνουν τον κίνδυνο και το ύψος των ζημιών. Παρά το μικρό γεωγραφικό αποτύπωμα και τη σύντομη διάρκεια, τα φαινόμενα SCS έχουν ιδιαίτερα έντονη καταστροφική δυναμική, ειδικά σε πυκνοκατοικημένες περιοχές.

Οι ισχυροί άνεμοι αποτελούν τον δεύτερο βασικό παράγοντα ζημιών μετά το χαλάζι, κυρίως λόγω ανεμοστρόβιλων και μεγάλων καταιγίδων. Οι χαλαζοπτώσεις επηρεάζουν κυρίως κτίρια –ιδιαίτερα στέγες– και οχήματα, που αποτελούν βασικά αίτια κοστοβόρων ασφαλιστικών αποζημιώσεων και οι ζημιές μπορεί να είναι εκτεταμένες, αφού ένας χαλαζόκοκκος στο μέγεθος μπάλας μπέιζμπολ μπορεί να έχει κινητική ενέργεια αντίστοιχη μιας «γρήγορης ρίψης» (fastball), φτάνοντας ταχύτητες έως και 160 χλμ./ώρα ή και περισσότερο. Αυτό που κάποτε αποτελούσε συνηθισμένη περιουσιακή φθορά αποτελεί πλέον καταστροφή περιουσιακών στοιχείων υψηλής αξίας, από στόλους αεροσκαφών μέχρι εγκαταστάσεις ηλιακής ενέργειας, οδηγώντας τη σοβαρότητα των αποζημιώσεων σε επίπεδα που απαιτούν μια θεμελιωδώς διαφορετική ανταπόκριση, όπως δείχνει η ανάλυση της Allianz Commercial.

Παράλληλα, ο πληθωρισμός έχει αυξήσει σημαντικά το κόστος επισκευών και ανακατασκευών, το οποίο επιβαρύνεται περαιτέρω από δυσκολίες στην εφοδιαστική αλυσίδα, όπως ελλείψεις σε εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό και σε οικοδομικά υλικά. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το κόστος αντικατάστασης στέγης, το οποίο σε ορισμένες περιοχές έχει αυξηθεί κατά 250% από το 2000 και κατά 45% τα τελευταία πέντε χρόνια, σύμφωνα με τη Willis Re.

Η μείωση κινδύνου ως άμεση επιχειρηματική προτεραιότητα

Οι επιχειρήσεις οφείλουν να λαμβάνουν μέτρα προστασίας και διαχείρισης κινδύνου από σφοδρά καιρικά φαινόμενα ανάλογα με τη δραστηριότητά τους και τις τοπικές καιρικές συνθήκες. Για παράδειγμα, ένα data center στις κεντρικές ΗΠΑ, στην περιοχή που ονομάζεται Tornado Alley, απαιτεί διαφορετική στρατηγική από μια αντιπροσωπεία αυτοκινήτων στην επιρρεπή στο χαλάζι περιοχή της βόρειας Ισπανίας. 

Η ανάλυση σεναρίων είναι απαραίτητη για την αξιολόγηση του ποσοστού έκθεσης σε πιθανούς κινδύνους και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας μιας επιχείρησης, ώστε, αντί να αντιδρούν σε απώλειες μετά από μια μεγάλη καταιγίδα, να μπορούν πλέον να λειτουργούν προληπτικά, χρησιμοποιώντας την Τεχνητή Νοημοσύνη για να εντοπίζουν αδύναμα σημεία σε στέγες, προσόψεις ή κρίσιμο εξοπλισμό και ιεραρχώντας ενέργειες αναβάθμισης που ελαχιστοποιούν τις μελλοντικές ζημιές. Η ανάλυση μπορεί ακόμη να αποκαλύψει κρυμμένα τρωτά σημεία, να εντοπίσει πιθανά σημεία καμπής και να δείξει πώς οι κίνδυνοι μπορούν να μετατοπιστούν με την πάροδο του χρόνου. Αυτή η προσέγγιση που εξετάζει το μέλλον ενισχύει τη διαδικασία λήψης αποφάσεων, επιτρέποντας στις επιχειρήσεις να δοκιμάζουν επιλογές, να εστιάζονται στις επενδύσεις και να σχεδιάζουν στρατηγικές που παραμένουν αποτελεσματικές ακόμα και αν επηρεάζονται από πολλαπλούς παράγοντες.

Ο Michael Bruch, Global Head of Risk Advisory Consulting Services της Allianz Commercial, σημειώνει: «Τα παραδοσιακά μοντέλα καταστροφών δυσκολεύονται εδώ και καιρό να καταγράψουν τους παράγοντες κινδύνου που αφορούν σε ακίνητα (όπως για παράδειγμα τύπος οροφής και αξία) ή στις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις που επιφέρει στα κτίρια η έκθεση σε κινδύνους όπως το χαλάζι. Καθώς η Τεχνητή Νοημοσύνη ενσωματώνεται στη χάραξη στρατηγικής πρόβλεψης κινδύνου, αναδεικνύεται και το πιο σημαντικό της όφελος προς τους πελάτες, που είναι η ικανότητά της να υποστηρίζει πιο έξυπνες στρατηγικές, οι οποίες προκύπτουν από αποδεδειγμένα στοιχεία που προσαρμόζονται συνεχώς στις μεταβαλλόμενες καιρικές συνθήκες, χωρίς να βασίζονται αποκλειστικά στα ιστορικά πρότυπα.

»Η προσέγγιση της διαχείρισης του κινδύνου με έναν συνδυασμό ανάλυσης δεδομένων και τεχνητής νοημοσύνης αποτελεί το μέλλον και θα είναι καθοριστικής σημασίας για τους οργανισμούς εκείνους που επιδιώκουν να ευημερήσουν σε ένα ολοένα και πιο ασταθές κλιματικό περιβάλλον».