Τα απαραίτητα μέτρα που θα πρέπει να ληφθούν για την προστασία της δημόσιας υγείας σε περιπτώσεις φυσικών καταστροφών όπως οι πυρκαγιές προσδιορίζει εγκύκλιος που απέστειλε το Υπουργείο Υγείας στις αρμόδιες υπηρεσίες όλων των περιφερειών  της χώρας. Την ίδια ώρα, η Αριστοτέλους ανήρτησε οδηγίες για την προστασία της ατομικής υγείας των πολιτών που επιστρέφουν στις πληγείσες περιοχές.

Θα πρέπει, ωστόσο, να σημειώσουμε ότι στην ιστοσελίδα του Υπουργείου το έγγραφο της εγκυκλίου, που φέρει την υπογραφή του Γενικού Γραμματέα Δημόσιας Υγείας έχει αναρτηθεί ημιτελώς. Ολόκληρη η εγκύκλιος επισυνάπτεται παρακάτω.

Εγκύκλιος

Η Γενική Διεύθυνση Δημόσιας Υγείας και Ποιότητας Ζωής με την εγκύκλιο υπογραμμίζει τη σημασία διασφάλισης της ποιότητας των τροφίμων τα οποία καταναλώνουν οι πληγέντες, καθώς υπάρχει αυξημένος κίνδυνος τροφιμογενών και άλλων λοιμώξεων. Παράλληλα, ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί για την Παρασκευή, μεταφορά, συντήρηση και τρόπο διανομής των τροφίμων που διατίθεται στους πληγέντες από διάφορους φορείς. Σημαντική είναι και η προσωπική υγιεινή των χειριστών των τροφίμων.

Σε αυτό το πλαίσιο, οι έλεγχοι θα πρέπει να είναι εντατικοί, ενώ οποιαδήποτε αλλοίωση των τροφίμων διαπιστωθεί (οσμή, γεύση, χρώμα, υφή) τα προϊόντα θα πρέπει να καταλήγουν στα σκουπίδια. Επίσης, πρέπει:

• Να αποφεύγεται η παραμονή των τροφίμων εκτός ψυγείου.
• Τα προμαγειρεμένα τρόφιμα πρέπει να καταναλώνονται μετά την ολοκλήρωση του μαγειρέματός τους.
• Να ελέγχεται πάντοτε η ημερομηνία λήξης στα συσκευασμένα τρόφιμα.
• Το έτοιμο φαγητό πρέπει να καταναλώνεται αμέσως μετά την διανομή του.
• Τα περισσεύματα φαγητού να πετάγονται στα απορρίμματα.
• Τα φρούτα και τα λαχανικά να πλένονται πολύ καλά πριν καταναλωθούν.
• Προσοχή στο γάλα, στα γιαούρτια, στα τυροκομικά προϊόντα, στα σάντουιτς και στα γλυκά. Να διατηρούνται εντός ψυγείου.
• Κονσέρβες φουσκωμένες, σκουριασμένες ή κτυπημένες να πετάγονται αμέσως.
• Να τηρούνται οι κανόνες ατομικής υγιεινής

Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί και στις εγκαταστάσεις των ξενοδοχειακών μονάδων, οι οποίες θα φιλοξενήσουν πληγέντες, ενώ καμπανάκι κρούει η ΓΓ Δημόσιας Υγείας για την ανάγκη υγειονομικού ελέγχου λειτουργίας των συστημάτων ύδρευσης, λόγω της μεγάλης πιθανότητας πρόκλησης μηχανικών βλαβών στο δίκτυο  και εισόδου σ’ αυτό ξένων υλών. Η εγκύκλιος περιγράφει τις δράσεις ελέγχου και αντιμετώπισης βλαβών, ενώ τονίζει την ανάγκη διαρκούς επαγρύπνησης των αρχών.

Γιατροί και φορείς δημόσιας υγείας έχουν από την πρώτη στιγμή προειδοποιήσει για τις επιπτώσεις των πυρκαγιών στο περιβάλλον και κατ’ επέκταση τους πιθανούς κινδύνους στην υγεία από τη μόλυνση. Η εγκύκλιος υπογραμμίζει πως τα μέτρα προστασίας που θα πρέπει να ληφθούν για άτομα με αναπνευστικές και καρδιαγγειακές παθήσεις, παιδιά και πολίτες άνω των 65 ετών θα πρέπει να αποφύγουν κάθε σωματική άσκηση και έντονη δραστηριότητα σε εξωτερικούς χώρους, ενώ συνιστάται και η αποφυγή παραμονής σε εξωτερικούς χώρους, ιδιαίτερα σε περιοχές με αυξημένη κυκλοφορία, κανόνες που ισχύουν και για το γενικό πληθυσμό.

«Άτομα με άσθμα μπορεί να χρειαστούν πιο συχνά εισπνοές ανακουφιστικού φαρμάκου, ενώ σε περίπτωση επιμονής συμπτωμάτων συνιστάται επικοινωνία με τον θεράποντα ιατρό», σημειώνεται. Όλοι καλούνται να διατηρούν πόρτες, μπαλκονόπορτες και παράθυρα κλειστά κατά την παραμονή τους σε εσωτερικούς χώρους.

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ-Μετρα για την προστασία της Δημόσιας Υγείας

Οδηγίες για την προστασία της ατομικής υγείας

Τα βασικά βήματα που πρέπει να ακολουθήσουν όσοι επιστρέφουν στις εστίες τους, στις πληγείσες περιοχές, περιγράφει η Διεύθυνση Δημόσιας Υγείας & Ποιότητας Ζωής.

Βήμα 1: Φροντίστε τον εαυτό σας και την οικογένεια σας

Όπως εξηγεί ο συντάκτης των οδηγιών, αμέσως μετά από μία καταστροφή οι άνθρωποι μπορεί να νιώθουν σοκαρισμένοι και ανακουφισμένοι που κατάφεραν να επιβιώσουν. «Είναι λοιπόν σημαντικό να φροντίσετε τον εαυτό σας και την οικογένειά σας, στις μέρες και εβδομάδες που θα ακολουθήσουν. Δώστε ιδιαίτερη προσοχή στις αντιδράσεις των παιδιών, τα οποία στην πραγματικότητα χρειάζονται υποστήριξη», υπογραμμίζεται.

Βήμα 2: Μπαίνοντας ξανά στο σπίτι

Τα σημεία που θα πρέπει να προσέχουν όσοι επιστρέφουν στο σπίτι τους περιγράφονται παρακάτω. Περιέργως, η Γενική Γραμματεία Δημόσιας Υγείας υπογραμμίζει τη σημασία να είναι οι πολίτες συντονισμένοι σε ραδιοφωνικούς και τηλεοπτικούς σταθμούς!

• Μείνετε έξω από κτίρια που έχουν υποστεί ζημιές: επιστρέψτε όταν οι αρχές πουν ότι είναι ασφαλές. Μείνετε συντονισμένοι στον τοπικό σας ραδιοφωνικό ή τηλεοπτικό σταθμό (!).
• Συγκεντρώστε αντικείμενα που μπορεί να χρειαστείτε, όπως:

-Φακό που λειτουργεί με μπαταρίες (όχι εύφλεκτο)
-Κυτίο πρώτων βοηθειών (σε περίπτωση τραυματισμού)
-Εργαλεία
-Πόσιμο νερό
-Σακούλες απορριμμάτων
-Κράνος και γάντια
-Μπότες ή παπούτσια με σκληρή σόλα
-Εάν το σπίτι σας έχει πλημμυρίσει, φέρτε μεγάλα κοντέινερ για να πλύνετε ρούχα και σκεπάσματα και σχοινιά για να τα απλώσετε να στεγνώσουν
-Κάδους, σφουγγαρίστρες και σφουγγάρια
-Χλωρίνη

• Πριν μπείτε μέσα, περπατήστε προσεκτικά γύρω από το εξωτερικό του σπιτιού και ελέγξτε για ενδείξεις ζημιάς ή κινδύνου.
• Ελέγξτε για πιθανές ζημιές στα ηλεκτρικά. 
• Ελέγξτε για πιθανές ζημιές στο δίκτυο ύδρευσης και αποχέτευσης. Καλέστε υδραυλικό ή την εταιρία ύδρευσης αν υπάρχουν βλάβες..
• Ελέγξτε για ζώα, που πιθανόν έχουν αναζητήσει καταφύγιο στο σπίτι σας.
• Απολυμάνετε το στάσιμο νερό.  

Βήμα 3:  Τρόφιμα, νερό, φάρμακα

• Τα τρόφιμα που έχουν παραμείνει στις κατοικίες που επλήγησαν από την πυρκαγιά, είναι πιθανό να μην είναι κατάλληλα για κατανάλωση, λόγω μόλυνσης τους από τη ζέστη και τον καπνό.
• Εάν το ψυγείο ή η κατάψυξη ήταν εκτός ρεύματος απορρίψτε όλα τα τρόφιμα που περιείχαν.
• Κατεστραμμένες κονσέρβες θα πρέπει να πετιούνται, ενώ όσες είναι σε καλή κατάσταση θα πρέπει να πλένονται εξωτερικά.
• Τα γυάλινα βάζα που περιέχουν τρόφιμα θα πρέπει επίσης να ελέγχονται.
• Η κατανάλωση νερού από το δίκτυο παροχής θα πρέπει να γίνεται αφού οι αρχές επιβεβαιώσουν την καταλληλότητά του.
• Εάν τα φάρμακα έχουν εκτεθεί σε υψηλή θερμοκρασία, καπνό ή νερό είναι πιθανό να είναι ακατάλληλα για χρήση. Ο ΕΟΠΥΥ έχει ανακοινώσει πως θα αντικατασταθούν φάρμακα και ιατρικό υλικό που καταστράφηκαν στις πυρκαγιές.

Βήμα 4: Καθαρισμός μετά από πυρκαγιά

Θα πρέπει να ακολουθούνται προσεκτικά τις οδηγίες στα προϊόντα καθαρισμού, και να γίνεται χρήση με είδη ατομικής προστασίας (γάντια, μάσκα, προστατευτικά γυαλιά). Παιδιά και κατοικίδια πρέπει να μένουν σε απόσταση και στο χώρο να υπάρχει επαρκής αερισμός/ εξαερισμός/

Μερικές πρόσθετες συμβουλές:

• Καπνός, οσμές, αιθάλη/στάχτη: Οι οσμές καπνού μπορεί να διαρκέσουν καιρό και να χρειαστεί να καθαρίσετε το σπίτι σας πολλές φορές. Δοκιμάστε να τοποθετήσετε μικρά πιατάκια με ξύδι στο σπίτι, για να απορροφήσουν τις οσμές.
• Γενική καθαριότητα: Σκουπίστε τις επιφάνειες με υγρό και στεγνό πανί. Αλλάξτε και καθαρίστε όλα τα φίλτρα των συστημάτων θέρμανσης και κλιματισμού. Σφραγίστε το δωμάτιο που καθαρίζετε με φύλλα πλαστικού για να αποφύγετε την εξάπλωση αιθάλης  και στάχτης σε ολόκληρο το σπίτι.
• Τοίχοι: Πλύνετέ τους με άφθονο νερό και σαπούνι, αφήνοντας τις οροφές τελευταίες. Οι ταπετσαρίες συνήθως χρειάζονται ολική αφαίρεση και αντικατάσταση.
• Στρώματα και μαξιλάρια: συνήθως χρειάζονται αντικατάσταση. Εάν πρέπει να χρησιμοποιηθούν προσωρινά, αερίστε τα επαρκώς στον ήλιο και τυλίξτε τα με πλαστικό κάλυμμα πριν την χρήση.
• Επικίνδυνα υλικά: Πετάξτε επικίνδυνα υλικά όπως π.χ. διαλύτες, χημικά για οικιακή χρήση ή χρήση στον κήπο, που έχουν εμποτιστεί με νερό κατά τη διάρκεια της κατάσβεσης. Προσοχή – να φοράτε προστατευτικό ρουχισμό, γάντια και προστατευτικά γυαλιά κατά την επαφή σας με επικίνδυνα υλικά