Νέα δεδομένα για τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στη χώρα και, κυρίως, για την ασφαλιστική τους κάλυψη έναντι φυσικών καταστροφών φέρνει το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η σύνδεση της υποχρεωτικής ασφάλισης των επιχειρήσεων με το δικαίωμα κρατικής αρωγής σε περίπτωση φυσικής καταστροφής. Το νομοσχέδιο επιχειρεί να καταστήσει σαφές ότι για τις επιχειρήσεις που έχουν υποχρέωση να ασφαλιστούν έναντι συγκεκριμένων φυσικών κινδύνων, η ασφαλιστική κάλυψη δεν αποτελεί πλέον ζήτημα που αφορά αποκλειστικά τη σχέση τους με την ασφαλιστική αγορά, αλλά συνδέεται άμεσα και με τη δυνατότητα λήψης κρατικής ενίσχυσης σε περίπτωση καταστροφής.
Η σημαντικότερη διάταξη βρίσκεται στο άρθρο 35 του νομοσχεδίου, με το οποίο τροποποιείται το άρθρο 5 του ν. 5116/2024 για την ασφάλιση των επιχειρήσεων έναντι φυσικών καταστροφών. Σύμφωνα με τη νέα ρύθμιση, οι επιχειρήσεις που είναι υπόχρεες σε ασφάλιση εξαιρούνται από κάθε επιχορήγηση κρατικής αρωγής για υλικές ζημιές στα περιουσιακά τους στοιχεία, όταν αυτές προκύπτουν από τους κινδύνους για τους οποίους προβλέπεται η υποχρεωτική ασφαλιστική κάλυψη. Η εξαίρεση περιλαμβάνει ρητά και τη στεγαστική συνδρομή. Με απλά λόγια, το μήνυμα προς τις επιχειρήσεις είναι σαφές: εφόσον μια επιχείρηση έχει υποχρέωση να ασφαλιστεί και δεν το έχει πράξει, σε περίπτωση φυσικής καταστροφής δεν θα μπορεί να προσφύγει στο κράτος για την κάλυψη των συγκεκριμένων υλικών ζημιών που εμπίπτουν στο καθεστώς της υποχρεωτικής ασφάλισης. Μάλιστα, το νομοσχέδιο προβλέπει ρητά ότι δεν χορηγείται στεγαστική αρωγή για κτιριακές εγκαταστάσεις επιχειρήσεων που υπάγονται στην υποχρεωτική ασφάλιση του άρθρου 5 του ν. 5116/2024.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και ο τρόπος με τον οποίο θα ελέγχεται εάν μια επιχείρηση ήταν πράγματι υπόχρεη σε ασφάλιση. Το νομοσχέδιο συνδέει τον έλεγχο αυτό με τα φορολογικά στοιχεία της επιχείρησης και συγκεκριμένα με τα ετήσια ακαθάριστα έσοδά της. Ως βάση λαμβάνονται τα ακαθάριστα έσοδα του προηγούμενου φορολογικού έτους, εφόσον έχει παρέλθει η προθεσμία υποβολής της σχετικής δήλωσης φορολογίας εισοδήματος. Σε διαφορετική περίπτωση, λαμβάνονται υπόψη τα έσοδα του αμέσως προηγούμενου φορολογικού έτους.
Η αλλαγή αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι φυσικές καταστροφές, από πλημμύρες και πυρκαγιές έως ακραία καιρικά φαινόμενα, δημιουργούν σημαντικές ζημιές στον παραγωγικό ιστό. Το νέο πλαίσιο επιχειρεί ουσιαστικά να μεταφέρει μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης για την πρόληψη και την οικονομική προστασία της επιχείρησης στον ίδιο τον επιχειρηματία, όταν αυτός υπάγεται στην υποχρέωση ιδιωτικής ασφάλισης.
Την ίδια στιγμή, για τις επιχειρήσεις που διαθέτουν ασφαλιστική κάλυψη, το νομοσχέδιο προβλέπει ότι η διαδικασία κρατικής αρωγής συνδέεται με την ασφαλιστική αποζημίωση. Για τη χορήγηση της σχετικής ενίσχυσης απαιτείται βεβαίωση της ασφαλιστικής εταιρείας για την ολοκλήρωση της διαδικασίας προσδιορισμού του ποσού της αποζημίωσης που οφείλεται στον δικαιούχο.
Πρόκειται, επομένως, για μια αλλαγή που αφορά άμεσα χιλιάδες επιχειρήσεις και αναμένεται να έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τον επιχειρηματικό κόσμο, καθώς η ασφαλιστική κάλυψη έναντι φυσικών καταστροφών αποκτά πλέον ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα. Η επιλογή να παραμείνει μια υπόχρεη επιχείρηση ανασφάλιστη δεν θα αφορά μόνο το αν θα λάβει αποζημίωση από μια ασφαλιστική εταιρεία. Σε περίπτωση καταστροφής, μπορεί να καθορίσει και το εάν θα έχει πρόσβαση στον μηχανισμό κρατικής αρωγής για τις συγκεκριμένες ζημιές.
Σημειώνεται ότι το συγκεκριμένο κείμενο αποτελεί σχέδιο νόμου, το οποίο φέρει ημερομηνία 24 Αυγούστου 2026. Η γενική έναρξη ισχύος προβλέπεται από τη δημοσίευση του νόμου στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, με ειδικές προβλέψεις για επιμέρους διατάξεις.
