Στις 26.02.2025 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε το πρώτο πακέτο νομοθετικών προτάσεών της, το οποίο εντάσσεται στον στόχο της απλοποίησης των κανόνων της ΕΕ, της ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητάς της και της απελευθέρωσης πρόσθετης επενδυτικής ικανότητας στις αγορές.
Για την τρέχουσα θητεία της, η οποία ξεκίνησε πριν από μερικούς μήνες, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει θέσει ως σαφή στόχο της την μείωση του διοικητικού φόρτου κατά τουλάχιστον 25 % και 35 % κατ’ ελάχιστον για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις (εφεξής ΜΜΕ/ SMEs) (εδώ).
Όπως αναφέρεται στην επίσημη ανακοίνωσή της, οι προτάσεις που προωθεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα μειώσουν την πολυπλοκότητα των απαιτήσεων της ΕΕ, οι οποίες απορρέουν κυρίως από την νομοθεσία sustainable finance (Οδηγίες CSRD, CSDDD, Tαξινομία κα) για τις ΜΜΕ και τις επιχειρήσεις μεσαίας κεφαλαιοποίησης, εστιάζοντας στις μεγαλύτερες εταιρίες, οι οποίες είναι πιθανό να έχουν μεγαλύτερο αντίκτυπο στο κλίμα και το περιβάλλον. Εάν εγκριθούν και εφαρμοστούν στην παρούσα μορφή, με συντηρητικές εκτιμήσεις, οι εν λόγω προτάσεις θα επιφέρουν συνολική εξοικονόμηση ετήσιων διοικητικών δαπανών ύψους περίπου 6,3 δισ. ευρώ, και παράλληλα θα κινητοποιήσουν πρόσθετη δημόσια και ιδιωτική επενδυτική ικανότητα ύψους 50 δισ. ευρώ για την στήριξη πολιτικών προτεραιοτήτων της.
Συγκεκριμένα:
Για την οδηγία 2022/2464 σχετικά με τις εκθέσεις βιωσιμότητας των εταιριών (CSRD), οι αλλαγές περιλαμβάνουν:
- τροποποιείται το πεδίο εφαρμογής (α) προκειμένου να ισχύει μόνο για μεγάλες επιχειρήσεις με περισσότερους από 1000 εργαζόμενους και ειδικότερα επιχειρήσεις που έχουν περισσότερους από 1000 εργαζόμενους και είτε κύκλο εργασιών άνω των 50 εκατομμυρίων ευρώ είτε συνολικό ισολογισμό άνω των 25 εκατομμυρίων ευρώ και (β) παρέχεται διετής αναβολή για τις εταιρίες, οι οποίες θα έπρεπε να υποβάλουν εκθέσεις βιωσιμότητας το 2026 (για χρήση 2025) και το 2027 (για χρήση 2026). Επομένως, μετατίθενται οι σχετικές υποχρεώσεις για 2028 (για χρήση 2027) και 2029 (για χρήση 2028) αντίστοιχα.
- ▪ κατάργηση της απαίτησης για την ανάπτυξη ειδικών κλαδικών προτύπων εκθέσεων βιωσιμότητας, συμπεριλαμβανομένου και ειδικού για τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις. Η πρόταση οδηγίας καταργεί την εξουσιοδότηση που παρέχει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την υιοθέτηση προτύπων που αφορούν συγκεκριμένους κλάδους,
- ▪ κατάργηση της απαίτησης περί εύλογης διασφάλισης (reasonable assurance), η οποία θα ίσχυε εντός τριετίας στο πλαίσιο του εξωτερικού ελέγχου και επαλήθευσης των εκθέσεων,
- ▪ αναθεώρηση του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 2023/2772 για τα Ευρωπαϊκά Πρότυπα Αναφοράς Βιωσιμότητας (ESRS) με στόχο την μείωση σε σημαντικό βαθμό των προβλεπόμενων δεδομένων, διασφαλίζοντας παράλληλα περισσότερη σαφήνεια και βελτιώνοντας την συνοχή με άλλες νομοθετικές διατάξεις. Η προβλεπόμενη σήμερα τυποποίηση περιλαμβάνει 12 πρότυπα, διαχωρισμένα σε τέσσερις κατηγορίες: την γενική, την περιβαλλοντική, την κοινωνική και αυτήν της διακυβέρνησης.Για την οδηγία (ΕΕ) 2024/1760 (CSDDD) για την εταιρική δέουσα επιμέλεια όσον αφορά στην βιωσιμότητα, οι αλλαγές περιλαμβάνουν:
- ▪ αναβολή της προθεσμίας μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο κατά ένα έτος, δηλαδή στις 26 Ιουλίου 2027 (αντί για τις 26 Ιουλίου 2026) και της πρώτης φάσης εφαρμογής των απαιτήσεων δέουσας επιμέλειας βιωσιμότητας για τις μεγαλύτερες εταιρίες (εταιρίες με περισσότερους από 5.000 εργαζόμενους και παγκόσμιο καθαρό κύκλο εργασιών άνω του 1.500.000.000 ευρώ), δηλαδή έως 26 Ιουλίου 2028 (αντί για τις 26 Ιουλίου 2027)
- ▪ περιορισμό των απαιτήσεων δέουσας επιμέλειας στους επιχειρηματικούς εταίρους του πρώτου επιπέδου (Tier 1) εντός της αλυσίδας δραστηριοτήτων των υπόχρεων εταιριών,
- ▪ τροποποίηση των διατάξεων περί αστικής ευθύνης σε περίπτωση μη συμμόρφωσης της εταιρίας με τις διατάξεις της CSDDD,
- ▪ διατήρηση της υποχρέωσης εφαρμογής σχεδίου μετάβασης για τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής, με αλλαγές, ωστόσο, με στόχο την απλούστευση και την ευθυγράμμισή της με τις διατάξεις της οδηγίας CSRD.
Η Επιτροπή προτείνει, μεταξύ άλλων, σειρά τροποποιήσεων για την απλούστευση και την βελτιστοποίηση της χρήσης διαφόρων επενδυτικών προγραμμάτων, συμπεριλαμβανομένου του InvestEU, δηλαδή του Ευρωπαϊκού Ταμείου Στρατηγικών Επενδύσεων.
Το InvestEU αποτελεί το μεγαλύτερο πρόγραμμα της ΕΕ για την στήριξη επενδύσεων προτεραιότητας της Ένωσης με κονδύλια που χορηγούνται από τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό. Επί του παρόντος, σχεδόν το 45 % των δραστηριοτήτων του στηρίζουν κλιματικούς στόχους, παρ’ ότι το πεδίο του καλύπτει και άλλους τομείς, όπως κοινωνικές επενδύσεις, δεξιότητες κα.
Στόχος των αλλαγών που προτείνονται είναι η αύξηση της επενδυτικής ικανότητας της ΕΕ μέσω της χρήσης αποδόσεων από προηγούμενες επενδύσεις, καθώς και η βελτιστοποιημένη χρήση των κονδυλίων που παραμένουν διαθέσιμα. Αυτό αναμένεται, κατά την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, να κινητοποιήσει περίπου 50 δισ. ευρώ σε πρόσθετες δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις. Η αυξημένη ικανότητα του InvestEU θα χρησιμοποιηθεί κυρίως για την χρηματοδότηση περισσότερο καινοτόμων δραστηριοτήτων για την στήριξη και τις νέες πολιτικές προτεραιότητες της ΕΕ, όπως η πυξίδα ανταγωνιστικότητας και η συμφωνία για καθαρή βιομηχανία.
Επόμενα βήματα
Οι νομοθετικές προτάσεις πρόκειται να υποβληθούν για έλεγχο και έγκριση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο. Η ισχύς των αλλαγών που προτείνονται για τις οδηγίες CSRD και CSDDD θα είναι άμεση από την δημοσίευσή τους στην Εφημερίδα της ΕΕ.
