Οι περιουσίες απειλούνται όλο και περισσότερο από καταστροφικούς κινδύνους, οι οποίοι αυξάνονται συνεχώς, λόγω και της κλιματικής αλλαγής
της Κυρέλας Πέτρου
«Ο διάλογος με την Πολιτεία βρίσκεται σε εξέλιξη και ευελπιστούμε ότι η χώρα μας θα θεσπίσει τέτοιο σύστημα σύμπραξης δημόσιου και ιδιωτικού τομέα αντίστοιχο με αυτά που υφίστανται σε πολλές άλλες χώρες του κόσμου οι οποίες απειλούνται από φυσικές καταστροφές» αναφέρει ο κ. Ερρίκος Μοάτσος, πρόεδρος της Επιτροπής Περιουσίας, Αντασφαλίσεων, Μεταφορών και Σκαφών της ΕΑΕΕ.
Ο ίδιος επισημαίνει ότι το ποσοστό όσων ασφαλίζονται για φυσικές ζημιές στην Ελλάδα είναι ακόμη σχετικά χαμηλό. Σύμφωνα με στοιχεία της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιριών Ελλάδος, λιγότερο από το 15% των σπιτιών είναι ασφαλισμένα σήμερα για τον κίνδυνο σεισμού. Πολλά δε από αυτά –τα 2/3 κατ’ εκτίμηση– ασφαλίστηκαν λόγω υποχρέωσης του ιδιοκτήτη στο πλαίσιο χορήγησης στεγαστικού δανείου.
«Πρέπει να σημειώσουμε», τονίζει ο κ. Μοάτσος, «ότι η Ελλάδα είναι ιδιαίτερα σεισμογενής χώρα και ότι έχουμε το υψηλότερο ποσοστό (70%) ιδιοκτησίας κατοικίας σε όλη την Ευρώπη. Κατά συνέπεια, καθίσταται επιτακτικό να ρυθμίσουμε την προστασία της τόσο σημαντικής επένδυσης που έχουν κάνει οι πολίτες στην ακίνητη περιουσία. Αν λάβουμε υπ’ όψιν ότι, πέραν του σεισμού, οι περιουσίες απειλούνται όλο και περισσότερο και από άλλους καταστροφικούς κινδύνους, οι οποίοι αυξάνονται συνεχώς λόγω και της κλιματικής αλλαγής, ο ρόλος της ασφαλιστικής αγοράς καθίσταται περισσότερο από κάθε άλλη φορά απαραίτητος στην εξασφάλιση των πολιτών».
iw? Υπάρχει όμως επαρκής ενημέρωση;
απ. Η ενημέρωση είναι η αφετηρία για την κατανόηση των επικινδυνοτήτων και τη λήψη των αναγκαίων μέτρων προστασίας. Συχνά, δεν ασφαλιζόμαστε απλά επειδή αγνοούμε τον κίνδυνο. Αυτό συμβαίνει ειδικά σε σπάνια γεγονότα, όπως π.χ. έναν ισχυρό σεισμό. Αν δεν έχουμε βιώσει ένα καταστροφικό γεγονός, δυσκολευόμαστε να κατανοήσουμε ότι μπορεί να συμβεί σε εμάς. Το αποτέλεσμα είναι ότι θεωρούμε –εσφαλμένα– τη μικρή πιθανότητα ως μηδενική και, κατ’ επέκταση, το ασφάλιστρο περιττή δαπάνη.
Όλο και περισσότερο, τόσο οι ασφαλιστικές εταιρείες όσο και η ένωση στρέφονται προς την ενημέρωση και σχεδιάζουν καμπάνιες λιγότερο εστιασμένες στο προϊόν και περισσότερο στην ανάγκη γι’ αυτό, την πρόληψη και την προετοιμασία.
iw? Ποιες είναι οι πρωτοβουλίες της ΕΑΕΕ στον τομέα αυτό;
απ. Μεταξύ των στρατηγικών προτεραιοτήτων της ένωσης συγκαταλέγεται, τα τελευταία χρόνια, και η προστασία της περιουσίας των πολιτών από φυσικές καταστροφές. Στα πλαίσια αυτά, και στις επαφές της ένωσης με την Πολιτεία, παρουσιάζονται οι προτάσεις που έχει εκπονήσει η ένωση για τη διεύρυνση της ασφάλισης των κατοικιών κατά του κινδύνου σεισμού και των άλλων φυσικών καταστροφών, όπως οι πλημμύρες και οι δασικές πυρκαγιές.
Στην πρόσφατη συνάντηση ασφαλιστών-αντασφαλιστών, που διεξήχθη στο Costa Navarino, τον περασμένο Σεπτέμβριο, η ένωση είχε την ευκαιρία να παρουσιάσει μια ολοκληρωμένη μελέτη για τη δημιουργία ενός εθνικού συστήματος καθολικής ασφάλισης των κατοικιών από σεισμό.
Ο διάλογος με την Πολιτεία βρίσκεται πλέον σε εξέλιξη και ευελπιστούμε ότι η χώρα μας θα θεσπίσει τέτοιο σύστημα σύμπραξης δημόσιου και ιδιωτικού τομέα αντίστοιχο με αυτά που υφίστανται σε πολλές άλλες χώρες του κόσμου οι οποίες απειλούνται από φυσικές καταστροφές.
Επιπρόσθετα, τα τελευταία χρόνια, η ένωση εκπονεί ενημερωτική καμπάνια στο ίντερνετ για τους σημαντικούς κινδύνους, στους οποίους περιλαμβάνονται και οι κίνδυνοι ζημιάς στην περιουσία. Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στη σημασία της πρόληψης, το δε κεντρικό μήνυμα της ένωσης είναι «Ασφαλίζω σημαίνει φροντίζω».
iw? Έχει αλλάξει κάτι μετά την καταστροφή στο Μάτι;
απ. Η 23η Ιουλίου 2018 θα παραμείνει χαραγμένη στη μνήμη μας ως μια εθνική τραγωδία. Πιστεύω ότι η υπεύθυνη στάση που κράτησαν όλες, ανεξαιρέτως, οι ασφαλιστικές εταιρείες, η υποδειγματική στήριξη των ασφαλισμένων και η ταχύτατη διεκπεραίωση και καταβολή των αποζημιώσεων είναι η απόδειξη στην πράξη της σημασίας της ιδιωτικής ασφάλισης στην αντιμετώπιση μεγάλων φυσικών καταστροφών.
Περισσότεροι από 800 συμπολίτες μας αποζημιώθηκαν άμεσα για τη ζημιά που υπέστη η περιουσία τους, τη στιγμή που η κρατική βοήθεια, λόγω των δυσχερειών που προκαλεί η γραφειοκρατία και η έλλειψη πόρων, καθυστερεί ή απλά δεν φτάνει ποτέ. Άλλωστε, δεν είναι υποχρέωση του κράτους να μας φτιάξει το σπίτι –είναι δική μας υποχρέωση να το προστατεύσουμε και να το ασφαλίσουμε.
Μετά την καταστροφή στο Μάτι, διαπιστώθηκε μια σχετική αύξηση στα αιτήματα ασφάλισης. Εναπόκειται, βεβαίως, στις ασφαλιστικές εταιρείες να μην εφησυχάζουν και να διατηρούν ανοιχτό το κανάλι της επικοινωνίας και της ενημέρωσης έως ότου ασφαλιστεί κάθε σπίτι της χώρας.
iw? Υπάρχουν κάποιες προϋποθέσεις που πρέπει να πληροί ο πελάτης για να ασφαλιστεί έναντι φυσικών καταστροφών;
απ. Η ασφάλιση μιας κατοικίας είναι σχετικά απλή διαδικασία και, με την υποστήριξη των ασφαλιστικών διαμεσολαβητών, πραγματοποιείται με ασφάλεια και σε σύντομο χρόνο. Οι προϋποθέσεις ασφάλισης είναι οι συνήθεις και συνίστανται στη φυσιολογική επιμέλεια που πρέπει να δείχνει ένας συνετός ιδιοκτήτης ως προς την προστασία της περιουσίας του. Στις περιπτώσεις παλαιότερων κατασκευών και σε περιοχές σχετικά μεγαλύτερης επικινδυνότητας, είναι μερικές φορές απαραίτητο να παρασχεθούν ορισμένα πρόσθετα στοιχεία ως προς την κατασκευή και την εν γένει κατάσταση συντήρησης της οικοδομής.
Οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις αναζητούν, όλο και περισσότερο, λύσεις για την ασφάλιση των πιο επικίνδυνων περιπτώσεων, με σκοπό την παροχή προστασίας και σε τμήματα της αγοράς που δεν εξυπηρετούνταν στο παρελθόν, όπως παλιά κτήρια.
Η επέκταση της ασφάλισης στον γενικότερο πληθυσμό δημιουργεί συνθήκες καλύτερης διασποράς του κινδύνου και, κατ’ επέκταση, προϋποθέσεις ασφάλισης και των πιο εκτεθειμένων κινδύνων.
iw? Η ασφάλιση για φυσικές καταστροφές θεωρείται «ακριβή». Ισχύει αυτό πραγματικά;
απ. Αν λάβει κανείς υπόψη ότι έχουμε επενδύσει σημαντικό μέρος των αποταμιεύσεών μας στην ακίνητη περιουσία –στο σπίτι μας–, η καταβολή ενός ασφαλίστρου που δεν υπερβαίνει μερικά σεντς του ευρώ την ημέρα δεν θα έπρεπε να θεωρείται ακριβή υπόθεση.
iw? Ποιο είναι το βασικό μοντέλο που εφαρμόζει το κράτος και ποια προβλήματα προκύπτουν από αυτό;
απ. Το μοντέλο αποκατάστασης ζημιών από φυσικές καταστροφές που ισχύει σήμερα στη χώρα μας δεν έχει αποβεί αποτελεσματικό. Ουσιαστικά, μετά τον σεισμό της Θεσσαλονίκης το 1978, θεσπίστηκε ένα σύστημα παροχής δωρεάν κρατικής αρωγής για μέρος μόνο της αξίας ανακατασκευής της κατοικίας και άτοκου δανείου για το υπόλοιπο. Το σύστημα αυτό ίσχυσε και σε μετέπειτα γεγονότα, όπως π.χ. στον σεισμό της Πάρνηθας, δασικές πυρκαγιές και πλημμύρες, όμως τα προβλήματα ήταν πολλά τόσο ως προς το ύψος της χρηματοδότησης όσο και ως προς τη διαδικασία χορήγησης.
Το αποτέλεσμα ήταν να μην καλύπτονται οι ανάγκες των πολιτών, πολλοί εκ των οποίων δεν κατάφεραν ποτέ να αποκαταστήσουν τη ζημιά τους.
Η εκ των υστέρων χρηματοδότηση από τον κρατικό προϋπολογισμό έχει δημιουργήσει πολλά προβλήματα. Άλλωστε, ένα σπάνιο γεγονός μπορεί να έχει ως επίπτωση ζημιά αρκετών δισεκατομμυρίων ευρώ, που δεν μπορούν να χρηματοδοτηθούν στα πλαίσια του κρατικού προϋπολογισμού. Οι περισσότερες προηγμένες χώρες έχουν θεσπίσει μοντέλα, εκ των προτέρων, χρηματοδότησης, με τη συμμετοχή της ασφαλιστικής αγοράς και τη σύμπραξη του δημόσιου με τον ιδιωτικό τομέα. Ένα τέτοιο σύστημα υποστηρίζει η ένωση.
