Το 12% των θανάτων από καρδιολογικά αίτια οφείλεται στο παθητικό κάπνισμα! Σε μια χώρα που ο αντικαπνιστικός νόμος έχει καταντήσει ανέκδοτο ίσως αυτό το στοιχείο, στο οποίο αναφέρθηκε ο αναπληρωτής Καθηγητής Καρδιολογίας και πρόεδρος της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας (ΕΚΕ) Κωνσταντίνος Τσιούφης στο πλαίσιο της συνέντευξης τύπου που διοργάνωσε η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία (ΕΠΕ), μπορέσει να ταρακουνήσει την πολιτεία και τους καπνιστές…
«Το κάπνισμα είναι πολύ σημαντικός παράγοντας κινδύνου για την εμφάνιση στεφανιαίας νόσου, ανακοπής, αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου και περιφερικής αγγειοπάθειας. Παρά το γεγονός ότι είναι γνωστές οι επιβλαβείς επιπτώσεις του καπνίσματος στην υγεία, ένα πολύ μεγάλο μέρος της κοινής γνώμης αγνοεί ότι το κάπνισμα είναι μια από τις κύριες αιτίες θανάτου από καρδιαγγειακή νόσο», ανέφερε και κάλεσε τους υπεύθυνους φορείς να υιοθετήσουν τα απαραίτητα μέτρα και μεταρρυθμίσεις που θα οδηγήσουν στην επίτευξη αυτού του στόχου.
700 χιλιάδες πρόωροι θάνατοι στην Ευρώπη οφείλονται στο κάπνισμα, ενώ παγκοσμίως καταγράφεται ένα θάνατος κάθε 10 δευτερόλεπτα λόγω τσιγάρου. Την ίδια ώρα, η πολιτεία διαχρονικά αποτυγχάνει να εφαρμόσει την αντικαπνιστική νομοθεσία με αποτέλεσμα κλειστοί δημόσιοι χώροι να μετατρέπονται σε θαλάμους αερίων. Είναι ευθύνη της πολιτείας να εφαρμόσει το νόμο, η κοινή γνώμη είναι έτοιμη, σημείωσε ο καθηγητής Πνευμονολογίας Π. Μπεχράκης.
«Θα πρέπει να εκπαιδευτεί και ο πολίτης να διεκδικεί τα δικαιώματα του. Η δημόσια υγεία είναι ανθρώπινο δικαίωμα» ξεκαθάρισε από την πλευρά της η Παρασκευή Αργυροπούλου-Πατάκα, καθηγήτρια Πνευμονολογίας στο Τμήμα Ιατρικής, της Σχολής Επιστημών Υγείας, του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
Να θυμίσουμε πως το τσιγάρο αποτελεί τόσο ανεξάρτητο παράγοντα καρδιαγγειακού κινδύνου, όσο και αυξητικό παράγοντα των επιμέρους παραγόντων (υπέρταση, υπερλιπιδαιμία κλπ.). Είναι ενδεικτικό πως το 35% των καπνιστών που προσέρχεται στα ιατρεία διακοπής καπνίσματος εμφανίζει συνοσηρότητες, με κυριότερες αυτές που ευθύνονται και για τα εμφράγματα και τα εγκεφαλικά, δηλαδή υπέρταση, στεφανιαία νόσος, υπερλιπιδαιμία. Το παραπάνω στοιχείο παρέθεσε η πνευμονολόγος, Διευθύντρια ΕΣΥ Πνευμονολογικής Κλινικής του ΠΑΓΝΗ και υπεύθυνη της Ομάδας Διακοπής Καπνίσματος Ιωάννα Μητρούσκα, η οποία επεσήμανε και την ανάγκη αποζημίωσης των φαρμάκων που βοηθούν στη διακοπή του καπνίσματος.
«Αν μπορέσουμε να βοηθήσουμε το 50% των καπνιστών να διακόψουν το κάπνισμα τότε θα αποφευχθούν 180 εκατ. θάνατοι έως το 2050», τόνισε από την πλευρά της Παρασκευή Κατσαούνου, Επίκουρη Καθηγήτρια Πνευμονολογίας Ιατρικής Σχολής Ε.Κ.Π.Α, Πρόεδρος της Ομάδας Διακοπής Καπνίσματος & Ιατρικής Εκπαίδευσης της ERS και Συντονίστρια της Ομάδας Διακοπής Καπνίσματος & Προαγωγής της Υγείας κατά τα έτη 2011-2017.
«Από το 2000, όταν για πρώτη φορά ξεκίνησε η λειτουργία των Ειδικών Ιατρείων στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη και το Ηράκλειο Κρήτης, έχουμε παρακολουθήσει πολλές δεκάδες χιλιάδες καπνιστών με τα υψηλότερα ποσοστά επιτυχίας στην Ευρώπη. Είναι σημαντικό να τονίσουμε ότι στα Ιατρεία Διακοπής ο καπνιστής αντιμετωπίζεται ως ασθενής. Αρχικά, προσδιορίζεται και καταγράφεται το προφίλ του ως καπνιστή και το ιατρικό του ιστορικό, λαμβάνοντας, μάλιστα, υπόψη κάποιες ιδιαίτερες παραμέτρους, όπως το σωματικό βάρος, το εκπνεόμενο μονοξείδιο (CO), η αναπνευστική λειτουργία (σπιρομέτρηση), ο βαθμός εξάρτησής από την νικοτίνη ή το κάπνισμα (χρησιμοποιώντας διεθνείς κλίμακες) κ.λπ. Βάσει του γενικού προφίλ του αλλά και των ειδικών προβληματισμών του, καθορίζεται εξατομικευμένα η μέθοδος παρακολούθησης και η θεραπευτική παρέμβαση. Αυτή συνδυάζει ψυχολογική υποστήριξη (γενική ή εξειδικευμένη όπου κρίνεται απαραίτητο) με ασφαλή και αποτελεσματική φαρμακοθεραπεία. Η Φαρμακευτική αγωγή αποτελεί θεραπεία χρόνιας νόσου και η αποζημίωσή της θα βοηθήσει τις προσπάθειες διακοπής. Τα ιατρεία διακοπής καπνίσματος της χώρας μας έχουν από τα υψηλότερα ποσοστά επιτυχίας στην Ευρώπη, λόγω του εξειδικευμένου προσωπικού τους», ανέφερε η κ. Μητρούσκα.
«Η αντιμετώπιση της νόσου του καπνίσματος αρχίζει με τη συνειδητοποίηση ότι δεν πρόκειται για μια κακή συνήθεια αλλά για μια κατάσταση εθισμού, την οποία μπορεί να αντιμετωπίσει χωρίς εξειδικευμένη βοήθεια μόνο το 3-5% των καπνιστών. Για το λόγο αυτό, στα Ιατρεία Διακοπής Καπνίσματος δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην ανάπτυξη σχέσης εμπιστοσύνης, ώστε να λειτουργούν ως σημεία αναφοράς τόσο για την κοινωνία όσο και για τον κάθε καπνιστή ξεχωριστά», ανέφερε η Μάρθα Ανδρίτσου, Πνευμονολόγος και Υπεύθυνη της Ομάδας Διακοπής Καπνίσματος & Προαγωγής της Υγείας. Όπως τόνισε, βασικός άξονας αναχαίτισης και ελέγχου της επιδημίας του καπνίσματος, είναι και η αποτροπή των εφήβων από τη χρήση καπνού. «Όλοι οι επαγγελματίες Υγείας οφείλουν να εκπαιδευτούν στη βραχεία συμβουλή, που αυξάνει τις πιθανότητες αποτελεσματικής κινητοποίησης των καπνιστών για διακοπή του καπνίσματος, και οι Πνευμονολόγοι σε εξειδικευμένη παροχή βοήθειας, που πενταπλασιάζει τις πιθανότητες διακοπής», σημείωσε.
Άλλωστε, κλειδί στην αντιμετώπιση της μάστιγας του καπνίσματος αποτελεί η πρόληψη. Αν αναλογιστούμε ότι 2 στους 5 16χρονους έχουν καπνίσει έστω και μια φορά σε όλη τους τη ζωή και σχεδόν το 90% των τακτικών καπνιστών αρχίζει να καπνίζει πριν την ηλικία των 18 ετών, τότε η ανάγκη για αποτελεσματικά προγράμματα είναι επιτακτική, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε η Δήμητρα Μπουσίου, Πνευμονολόγος και συγγραφέας υπεύθυνη του προγράμματος ΠΑΡΕ ΑΝΑΣΑ, που βασίζεται στις αρχές και τη μεθοδολογία της βιωματικής –διαδραστικής μάθησης και απευθύνεται σε μαθητές όλων των βαθμίδων εκπαίδευσης. «Χρησιμοποιώντας ως εκπαιδευτικά εργαλεία, τη διαθεματική προσέγγιση, τους μύθους, το τραγούδι, το ομαδικό παιχνίδι, τον αυτοσχεδιασμό, την παντομίμα και το θέατρο, στοχεύουμε, πέραν της πληροφόρησης περί των ολέθριων συνεπειών του καπνίσματος, στην καλλιέργεια δεξιοτήτων αντίστασης στις πιέσεις του περιβάλλοντος και στα κοινωνικά στερεότυπα, καθώς και στην ενδυνάμωση της ικανότητας των παιδιών να διαχειρίζονται τα αρνητικά τους συναισθήματα», ανέφερε.
Θερμαινόμενα τσιγάρα και πνευμονολόγοι
Σοβαρές ενστάσεις για τα νέα θερμαινόμενα τσιγάρα εκφράζουν οι πνευμονολόγοι, όπως φυσικά και για το ηλεκτρονικό τσιγάρο. Ειδικά για πρώτα, όμως, τονίζουν σε κάθε τόνο ότι δεν υπάρχουν επαρκή αντικειμενικά δεδομένα για την ασφάλεια και τη μείωση του κινδύνου που επικαλούνται.
«Όπως χρειάστηκαν 30 χρόνια να αναδειχθούν τα προβλήματα από το τσιγάρο, έτσι και για τις νέες τεχνολογίες θα χρειαστεί χρόνος για να δούμε τις επιπτώσεις», υπογράμμισε η κ. Πατάκα.
«Εθιστικά και δυνητικά καρκινογόνα», τα χαρακτήρισε η κ. Κατσαούνου. Μεταφέροντας τις θέσεις της Ευρωπαϊκής Πνευμονολογικής Εταιρείας για τα εν λόγω νέα προϊόντα, σημείωσε πως ανεξάρτητες έρευνες δεν υπάρχουν, παρά μόνο από τους κατασκευαστές. «Η ιστορία έχει δείξει ότι ίσως δεν μπορούμε να τα εμπιστευόμαστε. Αντιθέτως, πρώιμες ανεξάρτητες έρευνες δείχνουν πως υπάρχουν σημαντικά καρκινογόνα συστατικά σε υψηλές συγκεντρώσεις», ανέφερε. Κυρίως, όμως, σημείωσε πως τα νέα καπνικά προϊόντα υπονομεύουν τις προσπάθειες διακοπής, δημιουργώντας διπλούς καπνιστές, που θα χρησιμοποιούν και τα νέα προϊόντα και το κλασικό τσιγάρο. Παρόλα αυτά, δεν απέκλεισε το θέμα να επανεξεταστεί εφόσον υπάρξουν οι κατάλληλες ανεξάρτητες μελέτες και τα απαραίτητα στοιχεία που το αποδεικνύουν. Αυτό, όμως, θα χρειαστεί χρόνια, όπως ξεκαθάρισε.
Έτσι, η Ευρωπαϊκή Πνευμονολογική Εταιρία και ο ΠΟΥ συνιστούν διακοπή του καπνίσματος και όχι μετακίνηση σε άλλα καπνικά προϊόντα. Συγκεκριμένα, η ERS ανακοίνωσε επ’ ευκαιρίας της Παγκόσμιας Ημέρας τις θέσεις της για τα καινούργια θερμαινόμενα τσιγάρα.
«Δεν τα συνιστά διότι:
- Είναι επιβλαβή και εθιστικά.
- Υπονομεύει την επιθυμία των καπνιστών να διακόψουν το κάπνισμα.
- Υπονομεύει την επιθυμία των πρώην καπνιστών να παραμείνουν σε αποχή.
- Αποτελούν πειρασμό για τους μη καπνιστές και τους νέους.
- Αποτελούν κίνδυνο για την επανα-κανονικοποίηση του καπνίσματος.
- Αποτελούν κίνδυνο για ταυτόχρονη χρήση με το τσιγάρο.
«Επομένως τα εναλλακτικά καπνικά προϊόντα (τσιγάρο, θερμαινόμενο τσιγάρο, smokeless tobacco for oral or nasal use) είναι όλα εθιστικά και δυνητικά καρκινογόνα. Δεν πρέπει να αποσπαστούμε από το κύριο έργο μας που είναι η προώθηση αποτελεσματικών μέτρων για τη μείωση του καπνού και την παροχή βοήθειας στους καπνιστές που επιθυμούν να διακόψουν, ασχολούμενοι με συζητήσεις περί των νέων καπνικών προϊόντων», προσέθεσε.
