Η κλιματική αλλαγή δεν είναι πλέον μακροπρόθεσμη απειλή, αλλά άμεσος κίνδυνος: αυτό τονίζουν σε άρθρο τους που δημοσιεύθηκε στο ιστολόγιο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας η Sabine Mauderer, First Deputy Governor, Deutsche Bundesbank, και ο Livio Stracca, Deputy Director General, Macro Prud Policy & Financial Stability, ECB.
Η άποψή τους συνοψίζει τα πρόσφατα σενάρια που εκπόνησε το Δίκτυο Κεντρικών Τραπεζών και Εποπτικών Αρχών για ένα Πράσινο Χρηματοοικονομικό Σύστημα (NGFS), σύμφωνα με τα οποία ακραία καιρικά φαινόμενα ενδέχεται να πλήξουν έως και το 5% του ΑΕΠ της ευρωζώνης μέσα στην επόμενη πενταετία — επίπτωση συγκρίσιμη με εκείνη της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης.
Τα 4 σενάρια κλιματικού κινδύνου
Μέχρι πρόσφατα δεν υπήρχαν εργαλεία για τη συστηματική εκτίμηση των βραχυπρόθεσμων επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στην οικονομία. Τα σενάρια του NGFS καλύπτουν αυτό το κενό, μοντελοποιώντας πώς φυσικές καταστροφές και πολιτικές μετάβασης επηρεάζουν από κοινού το ΑΕΠ, τον πληθωρισμό και τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα έως το 2030:
- Highway to Paris (σε χαλαρή απόδοση, «Πρόσω ολοταχώς για το Παρίσι»): Συντονισμένη, έγκαιρη μετάβαση σε οικονομία μηδενικών εκπομπών. Το ΑΕΠ και η απασχόληση αυξάνονται ελαφρώς, με χαμηλές πληθωριστικές πιέσεις.
- Sudden Wake-Up Call («Ξαφνική αφύπνιση»): Απότομη και καθυστερημένη μετάβαση από το 2027. Παραγωγικές απώλειες στην ευρωζώνη και αυξημένες πληθωριστικές πιέσεις.
- Disasters and Policy Stagnation («Καταστροφές και πολιτική στασιμότητα»): Σειρά φυσικών καταστροφών σε όλη την Ευρώπη (καύσωνες, πυρκαγιές, πλημμύρες). Πτώση έως 4,7% του ΑΕΠ μέχρι το 2030 και αύξηση πληθωρισμού.
- Diverging Realities («Αποκλίνουσες πραγματικότητες»): Φυσικές καταστροφές εκτός Ευρώπης (σε περιοχές πλούσιες σε πρώτες ύλες που είναι κρίσιμες για την πράσινη μετάβαση) επηρεάζουν τις αλυσίδες εφοδιασμού και προκαλούν πτώση έως 1,8% του ΑΕΠ της ευρωζώνης.
Η ΕΕ, επισημαίνουν οι συγγραφείς, χάρη σε κλιματικές πολιτικές όπως η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία, βρίσκεται καλά τοποθετημένη για επαλήθευση του σεναρίου «Highway to Paris». Το σενάριο αυτό, βέβαια, οδηγεί σε συρρίκνωση της παγκόσμιας οικονομικής δραστηριότητας κατά 0,5% έως το 2030, ωστόσο η καθυστέρηση της μετάβασης κατά 3 χρόνια, όπως προβλέπει το αμέσως επόμενο σενάριο, οδηγεί σε μεγαλύτερες οικονομικές απώλειες και πληθωρισμό.
Η 5ετής προοπτική των σεναρίων του NGFS συνάδει με τον χρονικό ορίζοντα λήψης αποφάσεων των ευρωπαϊκών κεντρικών τραπεζών και εποπτικών αρχών, γι΄αυτό και θα αξιοποιηθούν σε stress tests και αναλύσεις νομισματικής πολιτικής. Παρότι όμως αυτά συνιστούν σημαντική καινοτομία, οι συγγραφείς επισημαίνουν την ανάγκη για ανατροφοδότηση και βελτίωση, π.χ. με τη συμπερίληψη κινδύνων που αφορούν την απώλεια βιοποικιλότητας ή τη λειψυδρία.
