Δήμητρα Λύχρου – Ειδική Σύμβουλος ΕΑΔΕ, Μέλος Επιτροπής Ευρωπαϊκών Υποθέσεων BIPAR
Σε μια εποχή όπου η ευρωπαϊκή ασφαλιστική αγορά καλείται να διαχειριστεί πρωτόγνωρες προκλήσεις, οι εργασίες της πρόσφατης Γενικής Συνέλευσης του BIPAR στο Δουβλίνο επιβεβαίωσαν μια πραγματικότητα που όλοι βιώνουμε: η ασφαλιστική διαμεσολάβηση βρίσκεται σε μια περίοδο βαθιάς μετάβασης. Οι αλλαγές δεν προέρχονται μόνο από τις τεχνολογικές εξελίξεις ή από τις αυξανόμενες κανονιστικές απαιτήσεις. Προέρχονται κυρίως από τη μεταβολή των ίδιων των κινδύνων που καλείται να αντιμετωπίσει η κοινωνία. Οι φυσικές καταστροφές, οι κυβερνοκίνδυνοι, οι δημογραφικές εξελίξεις και η ανάγκη για μεγαλύτερη οικονομική ανθεκτικότητα μεταβάλλουν σταδιακά τον ρόλο του ασφαλιστικού διαμεσολαβητή σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, το μήνυμα που εκπέμπεται από την ευρωπαϊκή ασφαλιστική κοινότητα είναι σαφές: ο επαγγελματίας διαμεσολαβητής όχι μόνο παραμένει αναγκαίος, αλλά καλείται να αναλάβει ακόμη πιο ουσιαστικό ρόλο ως σύμβουλος διαχείρισης κινδύνων, συνοδοιπόρος του πολίτη και αξιόπιστος συνεργάτης των επιχειρήσεων.
Από την υπερρύθμιση στην απλούστευση
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά συμπεράσματα που αναδείχθηκαν στις συζητήσεις αφορά την ανάγκη εξορθολογισμού του κανονιστικού πλαισίου.
Τα τελευταία χρόνια η ευρωπαϊκή ασφαλιστική αγορά βρέθηκε αντιμέτωπη με μια διαρκή αύξηση των υποχρεώσεων συμμόρφωσης. Νέες διαδικασίες, περισσότερα έντυπα, αυξημένες απαιτήσεις τεκμηρίωσης και συνεχείς κανονιστικές προσαρμογές επιβάρυναν ιδιαίτερα τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις διαμεσολάβησης, χωρίς πάντοτε να προσθέτουν αντίστοιχη αξία για τον καταναλωτή. Θέμα που και η ΕΑΔΕ με την ενεργό συμμετοχή της έχει επανειλημμένα επισημάνει.
Δεν είναι τυχαίο ότι πλέον και σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Επιτροπής αναγνωρίζεται η ανάγκη για ένα πιο λειτουργικό και αναλογικό πλαίσιο. Η συζήτηση μετατοπίζεται σταδιακά από την παραγωγή νέων κανόνων προς τη βελτίωση της ποιότητας της νομοθέτησης και τη μείωση των διοικητικών βαρών.
Πρόκειται για μια εξέλιξη που ενδιαφέρει άμεσα και την ελληνική διαμεσολάβηση. Ο χρόνος που αφιερώνει ο επαγγελματίας πρέπει να επενδύεται κυρίως στην ανάλυση των αναγκών του πελάτη, στη σωστή συμβουλή και στην εξυπηρέτηση μετά τη σύναψη της ασφάλισης, όχι στην αναπαραγωγή γραφειοκρατικών διαδικασιών.
Η προστασία του καταναλωτή παραμένει αδιαπραγμάτευτη. Όμως η αποτελεσματική προστασία δεν επιτυγχάνεται με περισσότερη γραφειοκρατία, επιτυγχάνεται με καλύτερους επαγγελματίες, υψηλή κατάρτιση, διαφάνεια και υπεύθυνη συμβουλευτική.
Οι φυσικές καταστροφές αλλάζουν την ασφαλιστική πραγματικότητα
Τα τελευταία χρόνια η Ευρώπη, και ιδιαίτερα η χώρα μας, βιώνει ολοένα συχνότερα τις επιπτώσεις ακραίων φυσικών φαινομένων.
Πλημμύρες, πυρκαγιές, σεισμοί και έντονα καιρικά φαινόμενα υπενθυμίζουν ότι η διαχείριση των φυσικών κινδύνων δεν αποτελεί πλέον ένα θεωρητικό ζήτημα, αλλά μια καθημερινή πρόκληση για την οικονομία και την κοινωνία.
Το λεγόμενο protection gap, δηλαδή το χάσμα μεταξύ των πραγματικών ζημιών και εκείνων που καλύπτονται ασφαλιστικά, εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρό πρόβλημα σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Η αντιμετώπιση αυτού του κενού δεν μπορεί να στηριχθεί αποκλειστικά ούτε στο κράτος ούτε στην ιδιωτική αγορά. Απαιτεί συνεργασία όλων των εμπλεκομένων, και, κυρίως, ενίσχυση της ασφαλιστικής συνείδησης των πολιτών.
Σε αυτήν ακριβώς τη διαδικασία ο ασφαλιστικός διαμεσολαβητής αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία. Είναι εκείνος που γνωρίζει τις πραγματικές ανάγκες του πελάτη, μπορεί να εξηγήσει τους κινδύνους, να προτείνει κατάλληλες λύσεις και να συμβάλει ουσιαστικά στην πρόληψη και στην ανθεκτικότητα.
Το μεγάλο στοίχημα της νέας γενιάς
Αν υπάρχει ένα θέμα που απασχολεί σχεδόν όλες τις ευρωπαϊκές οργανώσεις και τέθηκε με ανησυχία απο όλες τις εθνικές αντιπροσωπείες, αυτό είναι η ανανέωση του επαγγέλματος. Ο μέσος όρος ηλικίας των ασφαλιστικών διαμεσολαβητών αυξάνεται. Σε πολλές χώρες οι οικογενειακές επιχειρήσεις δυσκολεύονται να βρουν διαδόχους, ενώ οι νέοι επαγγελματίες δεν επιλέγουν εύκολα τον χώρο της ασφαλιστικής διαμεσολάβησης.
Το ζήτημα δεν αφορά μόνο την ηλικιακή ανανέωση. Αφορά τη συνολική εικόνα του επαγγέλματος.
Η ασφαλιστική διαμεσολάβηση του σήμερα δεν είναι αυτή που ήταν πριν από είκοσι ή τριάντα χρόνια. Απαιτεί υψηλή επιστημονική κατάρτιση, γνώση των χρηματοοικονομικών εξελίξεων, ψηφιακές δεξιότητες, συνεχή εκπαίδευση και κυρίως ικανότητα να οικοδομεί σχέσεις εμπιστοσύνης.
Η προσέλκυση νέων ανθρώπων αποτελεί επένδυση για το μέλλον του κλάδου. Χωρίς ανανέωση του ανθρώπινου δυναμικού, καμία αγορά δεν μπορεί να παραμείνει δυναμική και ανταγωνιστική.
Η τεχνητή νοημοσύνη ως σύμμαχος
Η συζήτηση γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη είναι αναπόφευκτη. Οι εφαρμογές της εξελίσσονται με εντυπωσιακή ταχύτητα και ήδη μεταβάλλουν πολλές από τις καθημερινές λειτουργίες των επιχειρήσεων.
Η ασφαλιστική διαμεσολάβηση δεν μπορεί να μείνει εκτός αυτής της εξέλιξης. Η αξιοποίηση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να περιορίσει τον διοικητικό φόρτο, να βελτιώσει την εξυπηρέτηση, να επιταχύνει διαδικασίες και να ενισχύσει την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών.
Εκείνο όμως που δεν μπορεί να αντικαταστήσει είναι η ανθρώπινη κρίση.
Η εμπιστοσύνη, η κατανόηση των ιδιαίτερων αναγκών κάθε πελάτη και η προσωπική συμβουλή εξακολουθούν να αποτελούν τον πυρήνα της ασφαλιστικής διαμεσολάβησης.
Η τεχνολογία αλλάζει τα εργαλεία του επαγγελματία, δεν αλλάζει την αποστολή του.
Το ευρωπαϊκό μήνυμα
Πέρα από τα επιμέρους ζητήματα που αναπτύχθηκαν, ίσως το σημαντικότερο συμπέρασμα που αναδείχθηκε από το Δουβλίνο είναι ότι η ευρωπαϊκή ασφαλιστική διαμεσολάβηση αντιμετωπίζει τις προκλήσεις με αυτοπεποίθηση και διάθεση προσαρμογής.
Το BIPAR συνεχίζει να αποτελεί τη συλλογική φωνή των Ευρωπαίων διαμεσολαβητών απέναντι στους ευρωπαϊκούς θεσμούς, αναδεικνύοντας την αξία της ανεξάρτητης επαγγελματικής συμβουλής και τη συμβολή της στην προστασία του καταναλωτή, στην ανάπτυξη της ασφαλιστικής αγοράς και στην ενίσχυση της οικονομικής ανθεκτικότητας.
Για την ελληνική ασφαλιστική αγορά, οι εξελίξεις δεν αποτελούν θεωρητικές συζητήσεις.
Η ΕΑΔΕ, ως το συλλογικό όργανο που εκπροσωπεί το σύνολο των βαθμίδων της ασφαλιστικής διαμεσολάβησης στην Ελλάδα και η μοναδική ελληνική ένωση-μέλος του BIPAR, παρακολουθεί ενεργά τις εξελίξεις και συμμετέχει στη διαμόρφωση των θέσεων που αφορά το μέλλον του κλάδου.
Οι προκλήσεις είναι μεγάλες, αλλά εξίσου μεγάλες είναι και οι ευκαιρίες.
Η ασφαλιστική διαμεσολάβηση βρίσκεται μπροστά σε μια νέα εποχή. Μια εποχή που απαιτεί γνώσεις, προσαρμοστικότητα και διαρκή επαγγελματική εξέλιξη, χωρίς όμως να απομακρύνεται από τη θεμελιώδη αποστολή της: να βρίσκεται δίπλα στον πολίτη και στην επιχείρηση, παρέχοντας υπεύθυνη συμβουλή και ουσιαστική προστασία.
Αυτό είναι, ίσως, το σημαντικότερο μήνυμα που αναδείχθηκε από το Δουβλίνο.
Και είναι ένα μήνυμα που αφορά όλους μας.
