Ο Όμιλος Allianz παρουσίασε την 16η έκδοση του «Global Wealth Report», η οποία θέτει στο μικροσκόπιο την κατάσταση που επικρατεί στα περιουσιακά στοιχεία και στο χρέος των νοικοκυριών σε σχεδόν 60 χώρες.

Σε τροχιά ανόδου

Το 2024 αποτέλεσε μια ακόμη χρονιά σταθερής ανάπτυξης για την παγκόσμια οικονομία – και μια ακόμη εξαιρετική χρονιά για τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία των νοικοκυριών, αφού σημείωσαν αύξηση 8,7%, ξεπερνώντας ακόμη και τα ισχυρά επίπεδα ανάπτυξης του προηγούμενου έτους (8,0%). Μέχρι το τέλος του 2024, τα συνολικά χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία ανέρχονταν στα 269 τρισεκατομμύρια ευρώ. Παρόλο που πρόκειται για νέο ρεκόρ σε απόλυτους όρους, σε σχέση με το μέγεθος της οικονομίας, τα περιουσιακά στοιχεία, σε ποσοστό 283%, βρίσκονται μόνο στο ίδιο επίπεδο που ήταν το 2017.

Ανάπτυξη στις ΗΠΑ

Τα τελευταία 10 χρόνια, τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία των αμερικανικών νοικοκυριών αυξήθηκαν σύμφωνα με τον παγκόσμιο μέσο όρο. Ωστόσο, το 2024, σημείωσαν ακόμη υψηλότερη ανάπτυξη. Αυτό έρχεται σε έντονη αντίθεση με τη Δυτική Ευρώπη και την Ιαπωνία, οι οποίες κατέγραψαν χαμηλότερη ανάπτυξη κατά 2 και σχεδόν 4 ποσοστιαίες μονάδες αντίστοιχα, σε σύγκριση με τον παγκόσμιο μέσο όρο. «Η ανάπτυξη των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων στις ΗΠΑ είναι απλά εκπληκτική», δήλωσε ο Ludovic Subran, Chief Economist της Allianz. «Το 2024, το 50% της ανάπτυξης των παγκόσμιων χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων προήλθε μόνο από τις ΗΠΑ. Την τελευταία δεκαετία, το ποσοστό αυτό άγγιζε το 47%. Από την άλλη πλευρά, η Κίνα αντιπροσώπευε το 20%, ενώ η Δυτική Ευρώπη το 12%. Τουλάχιστον όσον αφορά τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία, η ιδέα ότι άλλες χώρες έχουν επωφεληθεί από τις ΗΠΑ είναι αβάσιμη.»

Έξυπνοι και πειθαρχημένοι αποταμιευτές

Η κατοχή τίτλων, ιδίως μετοχών, είναι καθοριστική για την αύξηση του πλούτου. Από αυτή την άποψη, τα τελευταία δύο χρόνια ήταν εξαιρετικά ενθαρρυντικά για τους αποταμιευτές. Τόσο το 2023 (11,5%) όσο και το 2024 (12,0%), οι τίτλοι αυξήθηκαν σχεδόν δύο φορές πιο γρήγορα από τις άλλες δύο κατηγορίες περιουσιακών στοιχείων: ασφάλειες/συντάξεις (6,7% και 6,9% αντίστοιχα) και τραπεζικές καταθέσεις (4,7% και 5,7% αντίστοιχα).

Ωστόσο, ο βαθμός στον οποίο οι καταθέτες επωφελούνται από την αύξηση των τιμών των τίτλων διαφέρει σημαντικά μεταξύ των χωρών και των περιφερειών λόγω των διαφορών στη δομή των χαρτοφυλακίων. Αξίζει να σημειωθεί ότι είναι κυρίως οι αποταμιευτές της Βόρειας Αμερικής που επενδύουν σε τίτλους, αντιπροσωπεύοντας το 59% των χαρτοφυλακίων. Στη Δυτική Ευρώπη, για παράδειγμα, το ποσοστό αυτό ανέρχεται στο 35%. Η Ελλάδα, ωστόσο, έχει υψηλότερο ποσοστό, της τάξεως του 42%.

«Όσον αφορά τις αποταμιευτικές συμπεριφορές, μια σύγκριση μεταξύ των ΗΠΑ και της Γερμανίας είναι ιδιαίτερα κατατοπιστική», δήλωσε η Kathrin Stoffel, Co-author της έκθεσης. «Τα τελευταία δέκα χρόνια, η Γερμανία έχει πετύχει αύξηση των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων κατά 5,9% ετησίως, αύξηση συγκρίσιμη με αυτή των ΗΠΑ (6,2%), αλλά με πολύ διαφορετικό τρόπο: οι νέες αποταμιεύσεις ανήλθαν στο 3,7% των υφιστάμενων χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων ετησίως – σχεδόν το διπλάσιο του ποσοστού των ΗΠΑ (2,0). Ταυτόχρονα, η συμβολή των αυξήσεων αξίας ήταν μόνο 32% – λιγότερο από το μισό του ποσοστού των ΗΠΑ (67%).

»Η Ελλάδα, με ετήσια ανάπτυξη 2,9%, μοιάζει περισσότερο με τις ΗΠΑ: οι αποταμιεύσεις είναι πολύ χαμηλές (0,5%), αλλά οι αυξήσεις αξίας καλύπτουν το 78% της ανάπτυξης. Μακάρι τα ελληνικά νοικοκυριά αποταμίευαν λίγο περισσότερο!»

Ισχυρή ανάπτυξη στην Ελλάδα

Το 2024, τα ακαθάριστα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία των ελληνικών νοικοκυριών αυξήθηκαν κατά 5,7%, ξεπερνώντας τον περιφερειακό μέσο όρο του 4,6%. Οι τίτλοι αποτέλεσαν τον κύριο μοχλό ανάπτυξης, σημειώνοντας εντυπωσιακή αύξηση 16,8%. Η αύξηση αυτή οφείλεται εν μέρει στις αγορές τίτλων, οι οποίες έφτασαν σε νέο ρεκόρ ύψους 10,3 δισ. ευρώ. Οι εισροές αυτές, σε ομόλογα και αμοιβαία κεφάλαια όπως τα ETFs, υπήρξαν δυνατές χάρη σε σημαντικές ανακατανομές κεφαλαίων από τραπεζικές καταθέσεις. Συνολικά, οι Έλληνες αποταμιευτές απέσυραν 4,7 δισ. ευρώ από τις τράπεζες, με αποτέλεσμα οι τραπεζικές καταθέσεις να μειωθούν κατά 2,1%. Συνολικά, οι καθαρές νέες αποταμιεύσεις αυξήθηκαν κατά 50% σε 5,9 δισεκατομμύρια ευρώ, αν και παραμένουν κάτω από τα επίπεδα που παρατηρήθηκαν κατά τη διάρκεια της πανδημίας.

Ρυθμιζόμενη για τον πληθωρισμό, η αύξηση το 2024 διαμορφώθηκε στο 2,6%. Η αγοραστική δύναμη των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων βρίσκεται πλέον 10,6% υψηλότερα από τα προ-πανδημίας επίπεδα του 2019. Αντίθετα, ολόκληρη η Δυτική Ευρώπη παραμένει κάτω από αυτά τα επίπεδα (-2,4%). Η Ελλάδα τα κατάφερε πολύ καλύτερα από πολλούς ευρωπαίους γείτονες σε μία περίοδο υψηλού πληθωρισμού.

Οι υποχρεώσεις συνέχισαν να μειώνονται, αν και μόνο κατά -0,8% το 2024 (2023: -1,9%). Συνεπώς, ο δείκτης χρέους (υποχρεώσεις ως ποσοστό του ΑΕΠ) μειώθηκε επίσης, φθάνοντας το 44%, ένα από τα χαμηλότερα επίπεδα στην περιοχή και 34 ποσοστιαίες μονάδες κάτω από τα επίπεδα του 2012. Οι χρόνιες προσπάθειες για οικονομικό εξορθολογισμό απέδωσαν καρπούς. Τα καθαρά χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία τελικά αυξήθηκαν κατά 8,7%. Ωστόσο, η Ελλάδα υποχώρησε μία θέση και κατέλαβε την 29η θέση στην κατάταξη των πλουσιότερων χωρών (βλ. πίνακα), κάτω από την Ουγγαρία.

Καθαρά χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία ανά κάτοικο το 2024

Δείτε τον διαδραστικό χάρτη: Allianz Global Wealth Map 

Διαβάστε τη μελέτη: Allianz Global Wealth Report 2025