Με αφορμή την εθνική επέτειο της 28ης Οκτωβρίου, η Τράπεζα της Ελλάδος απέδωσε φόρο τιμής στην ημέρα του «Όχι» μέσα από ένα έργο με ξεχωριστό ιστορικό και καλλιτεχνικό αποτύπωμα: το Τοπίο από τον ελληνοϊταλικό πόλεμο του ζωγράφου Σπύρου Βασιλείου (1902 ή 1903 – 1985), που ανήκει στη Συλλογή Έργων Τέχνης της Τράπεζας.
Ο Βασιλείου, ένας από τους πιο σημαντικούς Έλληνες δημιουργούς του 20ού αιώνα, υπηρέτησε στο αλβανικό μέτωπο από τον Ιανουάριο έως τον Μάρτιο του 1941. Εκεί, μέσα στις δύσκολες συνθήκες του πολέμου, αποτύπωσε με υδατογραφία τις στιγμές, τις μορφές και την ατμόσφαιρα της εποχής. Με γρήγορο σχέδιο και καθαρή προσωπική ματιά, επιδίωξε να αποδώσει όχι μόνο τα γεγονότα, αλλά και το συναίσθημα του μετώπου — τη γενναιότητα, την κούραση, την αγωνία και την ελπίδα των στρατιωτών.
Κατά τη διάρκεια της Κατοχής (1941-1945), ο καλλιτέχνης συνέχισε να δημιουργεί με θεματικό άξονα τα δεινά και τη δοκιμασία του ελληνικού λαού. Αυτή τη φορά χρησιμοποίησε κυρίως τη χαρακτική, προσδίδοντας στα έργα του ιδεολογικό και συμβολικό περιεχόμενο, που στόχευε στην αφύπνιση και ενίσχυση του φρονήματος μέσα από την τέχνη.
Η επιλογή της Τράπεζας της Ελλάδος να αναδείξει το συγκεκριμένο έργο ανήμερα της εθνικής επετείου υπογραμμίζει τη σημασία της καλλιτεχνικής δημιουργίας ως μάρτυρα της ιστορίας και της συλλογικής μνήμης. Μέσα από το βλέμμα του Βασιλείου, η επέτειος της 28ης Οκτωβρίου αποκτά μια επιπλέον διάσταση: όχι μόνο ως στιγμή ηρωισμού, αλλά και ως διαρκής υπενθύμιση του ρόλου του πολιτισμού στην ενότητα και στην αντοχή ενός λαού.
Σπύρος Βασιλείου, Τοπίο από τον ελληνοϊταλικό πόλεμο, 1940 – Συλλογή Έργων Τέχνης Τράπεζας της Ελλάδος
