Της Έλενας Ερμείδου
Το έτος 2025 σηματοδότησε μια καμπή στην παγκόσμια οικονομία. Εν μέσω του σοκ Τραμπ, της πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας στην Κίνα και των γεωπολιτικών εντάσεων, οι εταιρείες πρέπει να επαναπροσδιορίσουν τις στρατηγικές τους. Ανάπτυξη, αφερεγγυότητες, αλλαγές στα περιθώρια κέρδους στο επίκεντρο των εξελίξεων. Τι μας λέει η Coface για το 2026.
2025: μια χρονιά γεωπολιτικών αναταραχών και ανακατατάξεων
Το έτος 2025 θα μείνει αξέχαστο ως ένα σημείο καμπής για την παγκόσμια οικονομία. Μετά τη σαρωτική νίκη του Ντόναλντ Τραμπ στα τέλη του 2024, ο εμπορικός προστατευτισμός εισήλθε σε μια νέα εποχή, εν μέσω γεωπολιτικών αλλαγών, κλονίζοντας την παγκόσμια οικονομία. Ο κατακερματισμός του κόσμου έχει ενταθεί με ένα νέο φαινόμενο: τη ρήξη του ίδιου του ατλαντικού μπλοκ.
Η επανεξέταση της ιστορικής συμμαχίας αναγκάζει την Ευρώπη να αλλάξει επειγόντως τη στρατηγική της στάση, ιδίως όσον αφορά την άμυνα, σε μια εποχή που αρκετές χώρες στην ήπειρο αντιμετωπίζουν σημαντικούς δημοσιονομικούς περιορισμούς.
Αυτή η ταραγμένη χρονιά έδειξε, επίσης, ότι η οικονομία γίνεται αντικείμενο εκμετάλλευσης για γεωπολιτικούς σκοπούς. Οι διεθνείς σχέσεις δομούνται πλέον γύρω από σχέσεις ισχύος, με τους τελωνειακούς δασμούς, τους περιορισμούς στις εξαγωγές και τις οικονομικές κυρώσεις να γίνονται από μόνα τους όπλα καταναγκασμού.
Οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις βρίσκονται έτσι παγιδευμένες ανάμεσα σε πολλά πυρά: ανάμεσα στον αμερικανικό προστατευτισμό, στον κινεζικό ανταγωνισμό, στην περιφερειακή πολιτική αστάθεια.
Σε αυτό το πλαίσιο, η αβεβαιότητα επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό την εμπιστοσύνη των οικονομικών παραγόντων, με αποτέλεσμα την πτώση της κατανάλωσης και τον ρυθμό των επενδύσεων.
Ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα: μεταξύ των ελπίδων της έκθεσης Ντράγκι και της πραγματικότητας
Αντιμέτωπη με αυτό το απειλητικό πλαίσιο, η Ευρώπη αξίζει τουλάχιστον τα εύσημα για το ότι διέγνωσε με σαφήνεια τις αδυναμίες της. Η έκθεση Ντράγκι για την ανταγωνιστικότητα και η έκθεση Λέτα για την ενιαία αγορά έχουν εντοπίσει τα προβλήματα της ηπείρου, που είναι:
- υστέρηση έναντι των Ηνωμένων Πολιτειών και της Κίνας όσον αφορά την καινοτομία
- κατακερματισμός της ενιαίας αγοράς
- υψηλό κόστος ενέργειας
- υπερβολικές στρατηγικές εξαρτήσεις.
Η ευρωπαϊκή απάντηση έχει λάβει τη μορφή της «Πυξίδας Ανταγωνιστικότητας», η οποία καθορίζει μια φιλόδοξη στρατηγική πορεία για το 2029 με βάση:
- το κλείσιμο του χάσματος καινοτομίας στις προηγμένες τεχνολογίες
- την ανάπτυξη ενός συνεκτικού σχεδίου που συνδυάζει την απαλλαγή από τον άνθρακα και την ανταγωνιστικότητα
- την ενίσχυση της ασφάλειας μέσω της μείωσης των εξαρτήσεων
- την επιτάχυνση της διαδικασίας πολιτικής ολοκλήρωσης.
