Της Έλενας Ερμείδου
Σε χαμηλότερα επίπεδα σε σχέση με τις εκτιμήσεις των 66 δισ. δολαρίων διαμορφώθηκαν οι παγκόσμιες ασφαλισμένες ζημιές από φυσικές καταστροφές, ανερχόμενες στα 42 δισ. δολάρια ΗΠΑ κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026. Οι ισχυρές καταιγίδες μεταφοράς, κυρίως στις ΗΠΑ, αποτέλεσαν την κύρια αιτία των ζημιών, ακολουθούμενες από τις χειμερινές καταιγίδες στις ΗΠΑ και την Ευρώπη.
Οι ασφαλισμένες ζημιές
Η ασφάλιση κάλυψε περίπου το 42% των οικονομικών απωλειών ύψους 100 δισ. δολαρίων που προκλήθηκαν από φυσικές καταστροφές κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026. Το ποσοστό αυτό υπερέβαινε τον μέσο όρο της τριακονταετίας (33%), καθώς μεγάλο μέρος των ζημιών σημειώθηκε στις ΗΠΑ και σε άλλες αγορές με υψηλά επίπεδα ασφαλιστικής κάλυψης. Οι ζημιές συγκεντρώθηκαν επίσης σε κινδύνους που καλύπτονται ευρέως από τα ασφαλιστήρια συμβόλαια περιουσίας ιδιωτών (όπως τα έντονα καιρικά φαινόμενα μικρής κλίμακας –SCS– και οι χειμερινές καταιγίδες).
Η μεγαλύτερη καταστροφή του πρώτου εξαμήνου του 2026 ήταν η σειρά σεισμών που έπληξε τη Βενεζουέλα στις 24 Ιουνίου. Περισσότεροι από 5.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, ενώ οι ζημιές σε κτίρια και υποδομές εκτιμώνται σε περίπου 20 δισ. δολάρια ΗΠΑ, γεγονός που καθιστά το συμβάν αυτό το πιο δαπανηρό της χρονιάς από άποψη οικονομικών απωλειών, καθώς και τη δαπανηρότερη φυσική καταστροφή στη Λατινική Αμερική μετά τον σεισμό της Χιλής το 2010 (46 δισ. δολάρια ΗΠΑ, προσαρμοσμένα για τον πληθωρισμό).
Οι ζημιές από σφοδρές καταιγίδες συναγωγικού τύπου
Οι σφοδρές καταιγίδες συναγωγικού τύπου –στις οποίες περιλαμβάνονται οι καταιγίδες, το χαλάζι, τα ξεσπάσματα ανεμοστρόβιλων και οι ισχυροί ευθύγραμμοι άνεμοι– αποτέλεσαν την κύρια αιτία ασφαλισμένων ζημιών κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026. Προκάλεσαν ασφαλισμένες ζημιές ύψους 28 δισ. δολαρίων ΗΠΑ, ποσό που αποτελεί το χαμηλότερο επίπεδο από το 2021 (21 δισ. δολάρια, προσαρμοσμένα για τον πληθωρισμό). Το μέγεθος αυτό υπολείπεται της εκτιμώμενης τάσης των 36 δισ. δολαρίων και σηματοδοτεί το τέλος μιας περιόδου τεσσάρων συνεχόμενων ετών κατά τα οποία οι ζημιές του πρώτου εξαμήνου υπερέβαιναν τα 30 δισ. δολάρια.
Οι θερμοκρασίες-ρεκόρ στην Ευρώπη
Η Ευρώπη βίωσε θερμοκρασίες-ρεκόρ κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026. Ο Ιούνιος του 2026 ήταν ο δεύτερος θερμότερος παγκοσμίως, για τη Δυτική Ευρώπη όμως ο θερμότερος που έχει καταγραφεί ποτέ.
Η Ευρώπη είναι η ήπειρος που θερμαίνεται ταχύτερα, με τις μέσες θερμοκρασίες επιφάνειας κατά την περίοδο 2015-2024 να κυμαίνονται περίπου 2,2°C πάνω από τη θερμοκρασία αναφοράς της περιόδου 1850-1900, έναντι περίπου 1,2°C παγκοσμίως. Τα συστήματα κλιματισμού είναι εγκατεστημένα μόνο στο 19-20% περίπου των ευρωπαϊκών νοικοκυριών, σε σύγκριση με το 76% στη Βόρεια Αμερική και το 37% παγκοσμίως.
Οι συνέπειες μπορεί να είναι σοβαρές
Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις, ο καύσωνας του Ιουνίου οδήγησε σε περισσότερους από 20.000 επιπλέον θανάτους, καθιστώντας τον το πιο θανατηφόρο συμβάν της χρονιάς μέχρι στιγμής. Οι μέσες θερμοκρασίες ξεπέρασαν κατά 3,05°C τον μέσο όρο της περιόδου 1991-2020, ενώ οι μέγιστες ημερήσιες θερμοκρασίες κυμάνθηκαν περίπου 8-12°C πάνω από τον μέσο όρο της περιόδου 1960-1990 σε διάφορα τμήματα της περιοχής.
Καταρρίφθηκαν εθνικά ρεκόρ θερμοκρασίας όλων των εποχών σε διάφορα μέρη της Ευρώπης
Η Ευρώπη καταγράφει πλέον κατά μέσο όρο περίπου 21-26 θερμές ημέρες (με θερμοκρασία 30°C ή υψηλότερη) ετησίως (περίοδος 2016–2025), έναντι 10-17 ημερών τη δεκαετία του 1950. Το στοιχείο αυτό αντιστοιχεί σε αύξηση της τάξης του 64% στους μακροπρόθεσμους μέσους όρους ανά δεκαετία. Το ποσοστό της ευρωπαϊκής χερσαίας έκτασης που βιώνει τουλάχιστον μία θερμή ημέρα ετησίως έχει αυξηθεί κατά 24% από τη δεκαετία του 1950.
Ζημιές σε υποδομές
Η άνοδος της θερμοκρασίας έχει εκτεταμένες συνέπειες: μειώνει τη γεωργική παραγωγικότητα, ασκεί πιέσεις στα συστήματα ύδρευσης και ενέργειας, προκαλεί ζημιές στις υποδομές και μειώνει την παραγωγικότητα της εργασίας. Επιπλέον, η ζέστη λειτουργεί ως παράγοντας ενίσχυσης άλλων φυσικών κινδύνων, καθώς δημιουργεί συνθήκες που ευνοούν την εκδήλωση ξηρασιών, δασικών πυρκαγιών και –σε ορισμένες περιοχές– αιφνίδιων πλημμυρών.
