Από τις «αόρατες» συνδρομές μέχρι την κουλτούρα της ψηφιακής ευκολίας. Γιατί το πρόβλημα δεν είναι η καθημερινή μας απόλαυση, αλλά η απουσία οικονομικής συνειδητότητας, και ποιος είναι ο πραγματικός ρόλος ενός σύγχρονου Financial Planner.
Του Άρη Τουπή, Allianz Branch Manager | Strategic Risk & Leadership Advisor
Αν έχετε καθίσει ποτέ απέναντι σε έναν παλαιότερης γενιάς ασφαλιστή, έναν financial planner ή αν έχετε διαβάσει κλασικά βιβλία αυτοβελτίωσης και οικονομικών, είναι σχεδόν βέβαιο ότι έχετε ακούσει την παρακάτω πολυφορεμένη φράση: «Αν κόψεις έναν καφέ την ημέρα, γλιτώνεις 2 ή 3 ευρώ. Επί 365 ημέρες, έχεις μαζέψει σχεδόν 1.000 ευρώ τον χρόνο. Ορίστε, λοιπόν, βρήκες τα χρήματα για το συνταξιοδοτικό σου ή για ένα εξαιρετικό ασφαλιστήριο υγείας!».
Ακούγεται απόλυτα λογικό, σωστά; Μαθηματικά, η εξίσωση βγαίνει με απόλυτη ακρίβεια. Στην πραγματική ζωή, όμως, και ειδικά στη σύγχρονη εποχή, αυτή η προσέγγιση είναι ξεπερασμένη, συχνά αναποτελεσματική και, κάποιες φορές, ελαφρώς ενοχική για τον καταναλωτή.
Η πιο σύγχρονη και ρεαλιστική φιλοσοφία προσεγγίζει το ζήτημα εντελώς διαφορετικά: Πιείτε όσους καφέδες θέλετε! (Με τη δέουσα προσοχή στην καφεΐνη, βέβαια, για καθαρά ιατρικούς λόγους.)
Γιατί ισχύει αυτό; Επειδή η οικονομική ανεξαρτησία, η διαχείριση του κινδύνου και η προστασία ενός ανθρώπου δεν λύνονται, ούτε χτίζονται, με το να του στερήσεις μια μικρή, καθημερινή χαρά. Το να ζητάς από κάποιον να κόψει τον καφέ του για να πληρώσει την ασφάλειά του, είναι σαν να του προτείνεις μια εξαντλητική δίαιτα στέρησης: Μπορεί να την ακολουθήσει για ένα μήνα, αλλά σύντομα θα κουραστεί, θα αντιδράσει και θα επιστρέψει στις παλιές του συνήθειες. Το πραγματικό πρόβλημα στον σύγχρονο καταναλωτικό μας πολιτισμό δεν είναι ο καφές· είναι οι «αόρατες» διαρροές του χρήματος.
Η κουλτούρα της ευκολίας και τα «κρυφά» έξοδα
Σήμερα, τα χρήματα φεύγουν από τα χέρια μας –ή μάλλον από τις ψηφιακές μας κάρτες και τα ψηφιακά μας πορτοφόλια– με ιλιγγιώδη ταχύτητα. Έχουμε περάσει σε μια εποχή όπου η «ευκολία» έχει γίνει τρόπος ζωής και αυτή η ευκολία κοστολογείται ακριβά. Η ηλεκτρονική παραγγελία φαγητού (delivery), που παλαιότερα ήταν η εξαίρεση του Σαββατοκύριακου, έχει γίνει πλέον καθημερινότητα. Οι παρορμητικές αγορές αγαθών μέσω διαδικτύου με ένα απλό κλικ αποτελούν κομμάτι της ρουτίνας μας.
Ας εξετάσουμε, όμως, τα πραγματικά «τυφλά σημεία» της σύγχρονης οικονομίας των νοικοκυριών. Ακούμε συχνά ανθρώπους να μιλούν για οικονομική λιτότητα, να παραπονούνται για την ακρίβεια και να μετρούν ακόμα και τα κέρματα για την καθημερινή τους έξοδο. Την ίδια ακριβώς στιγμή, οι ίδιοι άνθρωποι πληρώνουν –χωρίς να το πολυσκέφτονται– ετήσιες συνδρομές 80 € και 100 € στις πιστωτικές τους κάρτες, απλά επειδή αμέλησαν να επικοινωνήσουν με την τράπεζα.
Ακόμα χειρότερα, οι περισσότεροι έχουν εθιστεί στην οικονομία των συνδρομών (subscription economy). Ένα μέσο σπίτι σήμερα μπορεί να πληρώνει ταυτόχρονα τρία διαφορετικά συνδρομητικά κανάλια: Το ένα με το γνωστό «μαγικό κάστρο» γιατί το απαιτούν τα παιδιά, το άλλο με το διάσημο κόκκινο «Ν» για τις βραδινές σειρές, και ένα τρίτο –με το όνομα των μυθικών πολεμιστριών Αμαζόνων– γιατί προσφέρει ευκολίες στις αγορές. Αν αθροιστούν όλα αυτά τα μικρά, αυτόματα μηνιαία έξοδα, διαπιστώνουμε ότι δημιουργείται μια τεράστια «τρύπα» στον ετήσιο προϋπολογισμό. Το οξύμωρο είναι ότι τα αποδεχόμαστε σιωπηλά, ενώ την ίδια ώρα θεωρούμε την εξασφάλιση της υγείας και της περιουσίας μας ως «πολυτέλεια».
Η δύναμη της συνήθειας: Συνειδητά «μαζέματα»
Άρα, μήπως πριν φτάσουμε στο σημείο να ενοχοποιήσουμε τον έναν, ταπεινό καφέ, πρέπει να γίνει ένας γενικότερος επαναπροσδιορισμός;
Στον σύγχρονο κόσμο, δεν χρειάζεται να γίνει κάποιος ακραίος, καταπιεστικός προϋπολογισμός που να μετράει το κάθε σεντ. Αυτό που πραγματικά απαιτείται είναι να γίνουν συνειδητά «μαζέματα». Μικρές ή μεγαλύτερες διορθώσεις εξόδων –τις οποίες ο καθένας γνωρίζει καλύτερα για το δικό του πορτοφόλι– που σιγά σιγά θα μετατραπούν σε μια νέα, υγιή συνήθεια. Μόνο όταν αυτή η διαδικασία γίνει βίωμα και παγιωθεί στην καθημερινότητα, θα φανεί το πραγματικό οικονομικό όφελος στο τέλος του μήνα.
Ο ρόλος του Strategic Risk Advisor και του «σωστού» Financial Planner
Εδώ ακριβώς αναδεικνύεται ο κομβικός ρόλος του επαγγελματία Ασφαλιστικού Συμβούλου, ο οποίος σήμερα μετεξελίσσεται σε Strategic Risk Advisor και, στην προκειμένη περίπτωση, λειτουργεί ως ένας σωστός Financial Planner.
Σε αντίθεση με τις ξεπερασμένες προσεγγίσεις του παρελθόντος, ο σωστός Financial Planner δεν κάθεται απέναντί σας για να κάνει τον αυστηρό λογιστή των μικροεξόδων σας, ούτε προσπαθεί να σας προκαλέσει ενοχές για τις καθημερινές σας απολαύσεις. Ως ειδικός στη διαχείριση κινδύνου και τον οικονομικό σχεδιασμό, διαθέτει τις γνώσεις, τα εργαλεία και την εμπειρία για να δει τη «μεγάλη εικόνα». Σκοπός του είναι να σας εκπαιδεύσει στην οικονομική συνειδητότητα και, πάνω σε αυτή τη στέρεη βάση, να δομήσει τον καλύτερο δυνατό συνδυασμό καλύψεων και αποταμίευσης, σχεδιάζοντας ένα sur mesure «κοστούμι» προστασίας για κάθε οικογένεια.
Όμως, η αλήθεια είναι αμείλικτη: Αν η οικονομική «βάση» δεν έχει εξυγιανθεί πρώτα από τον ίδιο τον άνθρωπο, κανένα πρόγραμμα δεν θα έχει μακροχρόνιο αποτέλεσμα. Αν ο προϋπολογισμός ενός νοικοκυριού στηρίζεται στη συνεχή αλόγιστη σπατάλη, τότε στην πρώτη οικονομική δυσκολία, το ασφαλιστήριο συμβόλαιο θα θεωρηθεί λανθασμένα ως «περιττό έξοδο».
Η ιδιωτική ασφάλιση είναι το θεμέλιο της οικονομικής ανεξαρτησίας
Δεν είναι απλώς ένα ακόμα τιμολόγιο· είναι ο μοναδικός μηχανισμός που προστατεύει τα υπόλοιπα περιουσιακά μας στοιχεία από την καταστροφή. Για να λειτουργήσει όμως σωστά, απαιτείται συνεργασία: ο πελάτης βάζει την οικονομική συνειδητότητα, και ο σωστός Financial Planner βάζει τη στρατηγική.
Η φιλοσοφία απέναντι στο «δεν έχω χρήματα»
Φυσικά, πάντα θα υπάρχει εκείνος ο πολίτης που, έχοντας χάσει εντελώς τον έλεγχο των εξόδων του, θα προβάλει την κλασική άμυνα: «Δεν έχω λεφτά για ασφάλειες, αφήστε με».
Σε μια τέτοια περίπτωση, η σύγχρονη επαγγελματική προσέγγιση δεν αναλώνεται στο να προσπαθήσει να μεταπείσει τον καταναλωτή, υπαγορεύοντάς του τι να στερηθεί, ούτε ο σύμβουλος μετατρέπεται σε λογιστή των εξόδων του. Η φιλοσοφία της απάντησης, η οποία αποτελεί τον πυρήνα της δουλειάς μας, συνοψίζεται στο εξής:
«Όπως ο γιατρός γράφει τη συνταγή για την εξουδετέρωση του σωματικού πόνου, έτσι ακριβώς και ο Ασφαλιστικός Διαμεσολαβητής συνιστά το ασφαλιστικό πρόγραμμα για την εξουδετέρωση του οικονομικού πόνου. Το αν θα επιλέξεις να πάρεις το φάρμακο σήμερα που είσαι υγιής, ή αν θα περιμένεις μέχρι η κατάσταση να γίνει μη αναστρέψιμη, είναι μια απόφαση –και ένα ρίσκο– αποκλειστικά δικά σου».
Πηγή: LinkedIn / Aris Toupis
