Εγγυητικό Κεφάλαιο στον κλάδο Ζωής

Χαρακτήρα κατεπείγοντος παίρνει πλέον η νομοθετική πρωτοβουλία για τη σύσταση Εγγυητικού Κεφαλαίου, το οποίο θα αναλαμβάνει δράση στις περιπτώσεις ανάκλησης αδειών ασφαλιστικών εταιρειών που δραστηριοποιούνται στον κλάδο ζωής. 

Μετά και το κλείσιμο των εταιρειών του ομίλου Ασπίς, η δημιουργία ενός οργανισμού που θα εγγυάται τα χρήματα των ασφαλισμένων, θεωρείται αναγκαία προκειμένου να εμπνεύσει αίσθημα εμπιστοσύνης στους ασφαλισμένους σε περίπτωση πτώχευσης ασφαλιστικής εταιρείας και αδυναμίας να αποζημιώσει τους ασφαλισμένους της.

Οι διατάξεις του νομοσχεδίου, έρχονται ουσιαστικά να εξειδικεύσουν τη ρύθμιση που ψηφίστηκε το καλοκαίρι από τη Βουλή και συγκροτούν το αναγκαίο θεσμικό πλαίσιο πουν θα επιτρέψει στην πολιτεία, να αναλάβει εκείνες τις πρωτοβουλίες για την εξυγίανση της ασφαλιστικής αγοράς και την προστασία των κατόχων ασφαλιστηρίων συμβολαίων.

Το νομοσχέδιο ήρθε να καλύψει ένα σημαντικό κενό στην αγορά της ασφάλισης, που μέχρι σήμερα, εξαντλούσε την προστασία της πολιτείας στους κατόχους ασφαλιστηρίων αυτοκινήτου, μέσα από την ένταξή τους στο Επικουρικό Κεφάλαιο για χρονικό διάστημα 30 ημερών από την ημέρα ανάκλησης της άδειας της ασφαλιστικής εταιρείας. 

Το νομοσχέδιο έρχεται να αντιμετωπίσει το κρίσιμο θέμα της τύχης που θα έχει το ασφαλιστικό χαρτοφυλάκιο σε περίπτωση ανάκλησης άδειας εταιρείας ζωής, αναθέτοντας στη διοίκηση του Επικουρικού Κεφαλαίου τη διαδικασία διερεύνησης της δυνατότητας μεταβίβασης του χαρτοφυλακίου σε άλλη ασφαλιστική επιχείρηση. 

Η Επ.Ε.Ι.Α. ορίζει συγκεκριμένη χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης της σχετικής διαδικασίας, ενώ η ευθύνη για την αξιολόγηση των προτάσεων ανατίθεται στο Εγγυητικό Κεφάλαιο, που θα πρέπει να προβεί στην επιλογή του αναδόχου, με κριτήριο την προστασία των συμφερόντων των ασφαλισμένων. 

Όπως προβλέπουν οι ρυθμίσεις του νομοσχεδίου, το Εγγυητικό Κεφάλαιο μεριμνά για την καταβολή ποσού, ως εγγύηση στην ανάδοχο ασφαλιστική εταιρεία, το ύψος της οποίας δεν μπορεί να υπερβαίνει τη διαφορά μεταξύ της αποτίμησης των ασφαλιστικών υποχρεώσεων, συμπεριλαμβανομένου του απαραίτητου περιθωρίου φερεγγυότητας. 

Η αποζημίωση μπορεί να έχει τη μορφή είτε ενιαίου χρηματικού ποσού, είτε εγγύησης που θα μετατρέπεται σταδιακά σε ταμειακές ροές, ανάλογα με τους όρους μεταβίβασης. 

Σύμφωνα με το κείμενο του νομοσχεδίου, στην περίπτωση που παρέλθει άκαρπη η προθεσμία διερεύνησης της δυνατότητας μεταβίβασης, τότε λύονται αυτοδίκαια όλες οι ασφαλιστικές συμβάσεις ζωής και το Εγγυητικό Κεφάλαιο, καταβάλει αποζημίωση στους ασφαλισμένους και στους δικαιούχους. 

Η αποζημίωση δεν μπορεί να υπερβεί την αξία εξαγοράς για τα ασφαλιστήρια συμβόλαια που έχουν λήξει ή τις πληρωτέες παροχές και τις εκκρεμείς αποζημιώσεις για τα συμβόλαια στα οποία επέλθει η ασφαλιστική περίπτωση. 

Κρίσιμο θέμα είναι ο σχηματισμός του Κεφαλαίο Εγγύησης, το οποίο προτείνεται να συγκεντρωθεί μέσα από εισφορές των άλλων ασφαλιστικών εταιρειών, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει καθοριστεί το ποσοστό συμμετοχής του ασφαλιστικού κλάδου.

Η δημιουργία ενιαίου μηχανισμού για την προστασία των ασφαλισμένων, μελετάται ήδη και από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σε μια προσπάθεια να διασφαλίσει τους κατόχους ασφαλιστηρίων συμβολαίων. 

Ο προβληματισμός ήρθε στο προσκήνιο με αφορμή την οικονομική κρίση, η οποία αν και δεν είχε ως συνέπεια την πτώχευση εταιρείας του ασφαλιστικού κλάδου, δημιούργησε αυξημένη αβεβαιότητα και προβληματισμό στον ευρωπαϊκό χώρο. 

Επιπλέον ανέδειξε το κενό που υπάρχει σε σχέση με τον τραπεζικό σύστημα, που διαθέτει ενιαίο σχεδόν πλαίσιο προστασίας και ελάχιστο όριο εγγυήσεων, που στη χώρα μας φθάνει τα 100.000 ευρώ. 

Η πτώχευση ασφαλιστικών εταιρειών στον ευρωπαϊκό χώρο δεν αποτελεί συνηθισμένο φαινόμενο, σε αντίθεση με ότι συμβαίνει στη χώρα μας, όπου τα τελευταία 30 χρόνια έχει ανακληθεί η άδεια 50 περίπου ασφαλιστικών εταιρειών. 

Σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας συμβούλων Oxera, η χώρα με τις περισσότερες πτωχεύσεις είναι η Μεγάλη Βρετανία και τα μεγαλύτερα ποσά αποζημιώσεων έχει καταβάλει το αγγλικό εγγυητικό σχήμα, το Financial Services Compensation Scheme. Σύμφωνα με την ίδια πηγή στη Μεγάλη Βρετανία, υπήρξαν 25 περίπου πτωχεύσεις τα τελευταία χρόνια και η μεγαλύτερη ήταν η εταιρεία Independent Insurance. 

Η δημιουργία ενός ενιαίου μηχανισμού υπαγορεύεται από το ανομοιογενές καθεστώς που ισχύει σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, αλλά μέχρι σήμερα προσέκρουε στην αντίδραση μεγάλων ασφαλιστικών εταιρειών στον ευρωπαϊκό χώρο, που θεωρούσαν ότι, μια τέτοια πρωτοβουλία, θα επιβάρυνε αφενός το ασφαλιστικό προϊόν και αφετέρου θα οδηγούσε σε χαλαρότερη τήρηση των εποπτικών κανόνων. 

Σήμερα τα περισσότερα εθνικά εγγυητικά σχήματα, χρηματοδοτούνται μέσα από την επιβολή ενός ποσοστού που βαραίνει το ασφαλιστικό προϊόν, που κυμαίνεται από 1% έως 2%, ανάλογα με τη χώρα.

Σημειώνεται ότι ενιαία ταμεία που αποζημιώνουν τους ασφαλισμένους σε περίπτωση πτώχευσης ασφαλιστικής εταιρείας είτε του κλάδου ζωής είτε του κλάδου ζημιών, λειτουργούν μόνο σε ορισμένες χώρες, όπως η Ισπανία και η Αγγλία, ενώ χώρες, όπως η Γερμανία και η Γαλλία, διαθέτουν ξεχωριστά εγγυητικά σχήματα. 

Στη χώρα μας λειτουργεί το Επικουρικό Κεφάλαιο, το οποίο αποζημιώνει τους ασφαλισμένους του κλάδου αυτοκινήτου και συγκεκριμένα για την αστική ευθύνη, χωρίς να υπάρχει αντίστοιχη πρόβλεψη για τους υπόλοιπους κλάδους των ασφαλίσεων ζημιών, ούτε φυσικά για τον κλάδο ζωής. 

Η προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής επικεντρώνεται στη δημοσίευση μέχρι το τέλος του χρόνου Λευκής Βίβλου για τη δημιουργία μηχανισμών προστασίας ασφαλιζομένων, στην οποία θα παρουσιάζονται οι πιθανές επιλογές δημιουργίας τέτοιων μηχανισμών καθώς και μια πρώτη εκτίμηση για τις συνέπειες μιας τέτοιας πρωτοβουλίας για την ασφαλιστική αγορά. 

Στην ατζέντα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής περιλαμβάνεται πρόταση για δημιουργία ενιαίων ευρωπαϊκών ταμείων που θα καλύπτει όλα τα ασφαλιστήρια συμβόλαια που έχουν συναφθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση αντικαθιστώντας τα εθνικά ταμεία, σε μια προσπάθεια να εξασφαλίζεται και διασυνοριακή κάλυψη των ασφαλισμένων, ενώ ανοιχτό είναι το κατά πόσο κάτι τέτοιο θα μπορούσε να επεκταθεί και στον κλάδο των συντάξεων.