Σε ιστορική συμφωνία ήρθαν οι χώρες μέλη του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για την βέλτιστη προετοιμασία και την συντονισμένη μάχη έναντι μελλοντικών πανδημιών. Της ευτυχούς κατάληξης είχαν προηγηθεί διαπραγματεύσεις που κράτησαν για περισσότερο από τρία χρόνια.
Προσδοκία των κρατών- μελών του ΠΟΥ μέσω της συμφωνίας που «έκλεισε» τα ξημερώματα στη Γενεύη χωρίς την Αμερικανική εκπροσώπηση, αποτελεί η ασφάλεια έναντι μελλοντικών πανδημιών. Το σχέδιο της συμφωνίας θα συζητηθεί την προσεχή Παγκόσμια Σύνοδο για την Υγεία τον Μάιο, σύμφωνα με όσα ανακοίνωσε ο ΟΗΕ. Πρόκειται για την σημαντικότερη συμφωνία εδώ και μια γενιά, σύμφωνα με τον γενικό διευθυντή του Οργανισμού Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεέσους ο οποίος υποστήριξε ότι «τα έθνη του κόσμου έγραψαν ιστορία σήμερα στη Γενεύη». Ο γενικός διευθυντής του ΟΗΕ στάθηκε στη συνεργασία και τη συνεννόηση των κρατών για την «αντίδραση από κοινού στις απειλές που είναι κοινές».
Άξιο αναφοράς είναι ότι από τον Δεκέμβριο του 2021, μεσούσης της πανδημίας COVID-19, συστάθηκε το Διακυβερνητικό Διαπραγματευτικό Όργανο (ΔΟΔ) για τη σύνταξη και διαπραγμάτευση μιας σύμβασης, συμφωνίας ή άλλου διεθνούς μέσου. Στόχος ήταν να ενισχυθεί η πρόληψη, η ετοιμότητα και η αντιμετώπιση πανδημιών. Τελικά χρειάστηκαν 13 επίσημοι γύροι συνεδριάσεων, εννέα από τους οποίους παρατάθηκαν, και πολλές άτυπες και ενδιάμεσες διαπραγματεύσεις για διάφορες πτυχές του σχεδίου συμφωνίας.
Γιατί καθυστέρησε
Σημείο τριβής για τα μέλη του ΟΗΕ ήταν το άρθρο 11, για τη μεταφορά τεχνολογιών σχετικά με την παραγωγή προϊόντων υγείας προς όφελος αναπτυσσόμενων χωρών. Διαμαρτυρίες υπήρξαν από χώρες που αντιμετώπισαν σοβαρά ζητήματα στην πανδημία της covid καθώς εμβόλια, τεστ και είδη ατομικής προστασίας κρατούνταν από χώρες με ισχυρή οικονομία. Στο αντίπαλο δέος οι χώρες με ισχυρή φαρμακευτική βιομηχανία επέμεναν να μην υπάρξει υποχρεωτική μεταφορά αλλά να γίνεται σε εθελοντική βάση. Πεδίο σύγκλισης υπήρξε η αρχή της μεταφοράς τεχνολογιών που θα είναι καρπός «αμοιβαία συμφωνημένων» όρων.
