Τα αναγκαία βήματα για την συλλογή δεδομένων ώστε να έχουμε για καλύτερες πολιτικές υγείας και εκβάσεις υγείας ασθενών, καλές πρακτικές και η σημασία του θεσμικού πλαισίου αναλύθηκαν στο Panel V: «Από τη Θεωρία στην Πράξη: “Το Μέλλον της Παραγωγής Δεδομένων με επίκεντρο τον Ασθενή -PROs, PROMs, PREMs, Patient Preferences Studies”, για καλύτερη Προσβασιμότητα στις Θεραπείες με την ενεργή συμμετοχή των Ασθενών στην Κλινική Έρευνα και την ΑΤΥ. Ένα όραμα για το μέλλον.»
Πανευρωπαϊκό είναι το πρόβλημα των δεδομένων υποστήριξε ο κ. Δημήτρης Αθανασίου, Μέλος ΔΣ Ένωσης Ασθενών Ελλάδας, Πρόεδρος Ένωσης Σπανίων Ασθενών Ελλάδος αυτή τη στιγμή ακόμη και μέσα στον ΕΜΑ σε επιτροπές είτε σε οργανικό επίπεδο δεν έχουμε ένα portal που οι ασθενείς να μπορούν να φέρουν την εμπειρία τους, την πληροφορία τα preferences στον σχεδιασμό και στην αξιολόγηση φαρμάκων. Σε ότι αφορά την ολιστική φροντίδα τα PROMS δεν είναι μονο για το κομμάτι του drug development και του access, η συμπλήρωση ερωτηματολογίων, για παράδειγμα, σχετικά με τα συμπτώματα κούρασης, ναυτιών κ.ά, τότε η αξιολόγηση της υγείας, η συμβουλευτική και η συνταγογράφηση θα μπορούσε να ήταν διαφορετική, με καλύτερα αποτελέσματα για όλους. Όσο για την παρακολούθηση, big data και massive learning για να αξιοποιηθούν σε όλη την διαδικασία λήψης απόφασης από όλους τους παράγοντες θα πρέπει να συγκεντρώνονται αξιόπιστα, να είναι έγκυρα και άμεσα, πραγματικά και χωρίς λάθη.
Ως προς την συλλογή δεδομένων, τις ευκαιρίες και τις προοπτικές ο κ. Νίκος Κωστάρας, Μέλος ΔΣ HACRO, Γενικός Διευθυντής Ελλάδας, IQVIA για τις κλινικές μελέτες, σημείωσε ότι η συμμετοχή στην Ελλάδα ασθενών δεν υπάρχει στη πράξη. Γίνονται όμως βήματα με νομοσχέδιο που αναμένεται το επόμενο διάστημα να απλοποιηθεί και θα επιτυγχάνει σε πραμεμβατικές και μη παρεμβατικές μελέτες, η διαδικασία για ταυτόχρονη υποβολή. Πρόκειται για καλό πρώτο βήμα, ενώ θα βοηθούσε να ακολουθήσουν μετρά που έχουν εξαγγελθεί και αναμένεται να υλοποιηθούν όπως είναι το γραφείο κλινικών μελετών στα νοσοκομεία για να αρχίσει η συλλογή δεδομένων. Ο κ. Κωστάρας παρατήρησε ότι υπάρχουν τάσεις στην προσπάθεια να πείσουν τις αρχές Επιτροπής διαπραγμάτευσης να καταθέτουν πραγματικά δεδομένα ώστε να επιβεβαιώσουν τα καλύτερα αποτελέσματα. «Ο ασθενής παίζει ένα ρόλο» αυτό μεταφράζεται σύμφωνα με τον κ. Κωστάρα στο να επιτευχθεί μια καλύτερη τιμή. Όμως για να απογειωθεί αυτή η τάση πρέπει να αλλάξει η νοοτροπία.
Για την συλλογή δεδομένων στην πράξη και την αξία τους ο κ. Χρήστος Μαρτάκος, Ιδρυτικό Μέλος & Πρόεδρος ΔΣ του Επιστημονικού σωματείου «Ελληνική Ένωσης Market Access» (ΕΛ.Ε.Μ.Α) & Governmental & Industrial Relations Director, Pharmaserve-Lilly S.A.C.I. επεσήμανε την διαφορά, εκτός Ευρώπης ακούν τον ασθενή (Αυστραλία), εντός δεν τον ακούν ή με προϋποθέσεις και οπότε εξυπηρετεί (Σουηδία). Την ελπίδα αλλαγής εξέφρασε ο κ. Μαρτάκος ισχυριζόμενος ότι το αποτέλεσμα απευθείας από τον ασθενή μπορεί να βοηθήσει και στη έγκριση και να επηρεάσει την τιμολογιακή πολιτική ή την διαπραγμάτευση. Στην χώρα μας δεν μπορεί να αξιοποιηθεί από τις εταιρείες λόγω εκπτώσεων και αυτόματων επιστροφών.
Τις δυο διαστάσεις του θέματος τόνισε ο κ. Κώστας Αθανασάκης, Επίκουρος Καθηγητής Οικονομικών της Υγείας, Εργαστήριο Αξιολόγησης Τεχνολογιών Υγείας, Τμήμα Πολιτικών Δημόσιας Υγείας, Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής . Δεδομένα παράγονται με τη διάδρασή μας με το σύστημα υγείας, εξήγησε ο καθηγητής. Τα δεδομένα των προτιμήσεων καλύπτουν ένα μεγάλο φάσμα από την ικανοποίηση από το ΕΣΥ, τις παρεχόμενες υπηρεσίες και την ανταποκρισιμότητα μέχρι και τα ερωτηματολόγια της ποιότητας της ζωής. Σε ότι αφορά την επίδραση στην θεραπεία και στο τρόπο ζωής θα πρέπει να δοθεί έμφαση ως προς τι θα αξιοποιηθούν γιατί «έχουν πάρα πολλές χρήσεις προς βελτίωση μιας σειράς διαστάσεων». Σχετικά με την αποζημίωση με βάση τα δεδομένα, ο κ. Αθανασάκης υποστήριξε ότι η αξιολόγηση τεχνολογιών υγείας είναι μια διαδικασία κατανομής πόρων από εισαγωγή και χρήσης δεδομένων λαμβάνοντας υπόψη και την κοινωνική διάσταση, την οποία μπορούν να αναδείξουν οι ασθενείς.
Την συζήτηση συντόνισε η κ. Βαρβάρα Μπαρούτσου, Επίτιμο Μέλος – τέως Πρόεδρος ΕΛ.Ε.Φ.Ι., Πρόεδρος Διεθνούς Εταιρείας Φαρμακευτικής Ιατρικής IFAPP.
