της Λαλέλας Χρυσανθοπούλου
Οταν ο πύραυλος Falcon 9 (της εταιρείας Space-X του εκκεντρικού μεγιστάνα της Silicon Valley, Elon Musk) εξερράγη την περασμένη Πέμπτη κατά τη διάρκεια προπαρασκευαστικών εργασιών προ της εκτόξευσής του στο ακρωτήριο Κανάβεραλ, η πρώτη σκέψη των εμπλεκόμενων μερών μάλλον ήταν: «Ευτυχώς που η πτήση δεν ήταν επανδρωμένη». Η δεύτερη σκέψη αναπόφευκτα είναι: «Ποιος θα πληρώσει τις ζημίες ;»
Στην συγκεκριμένη περίπτωση, η απάντηση φαίνεται να είναι ότι ο κ. Musk θα πληρώσει..από την τσέπη του, αφού σύμφωνα με πληροφορίες δεν είχε φροντίσει να έχει ασφάλιση για το διαστημικό ταξίδι που σχεδίαζε, παρότι είχε αυτή τη δυνατότητα. Μερικές από τις μεγαλύτερους ασφαλιστικούς ομίλους, όπως η AIG, η Munich Re, η Allianz και η Swiss Re έχουν μονάδες που προσφέρουν ασφαλιστική κάλυψη. Η AIG αναφέρει ότι είναι από τις λίγες εταιρείες που προσφέρουν συμβόλαια με χρονική διάρκεια έως και πέντε χρόνια, υπογραμμίζοντας ότι συμμετείχε στην κοινοπραξία που είχε αναλάβει την ασφαλιστική κάλυψη του διαστημόπλοιου Virgin Galactic του «κυρίου Virgin» Richard Branson, το οποίο συνετρίβη το 2014.
Σύμφωνα με παρουσίαση της Allianz τον περασμένο Δεκέμβριο, «Τα διαστημικά ταξίδια κυοφορούν μια νέα γενιά προκλήσεων για την ασφαλιστική βιομηχανία». Το 2012 ο γερμανικός ασφαλιστικός κολοσσός είχε παρουσιάσει στοιχεία που έδειχναν ότι τα ασφάλιστρα για ταξίδια στο διάστημα είχαν ανέλθει στα 800 εκατ. δολάρια, με τις σχετικές ζημίες κατά τη χρήση του 2011 να διαμορφώνονται στα 600 εκατ.δολ.
Στην περίπτωση του Falcon 9, η Space X (που δεν είναι εισηγμένη) ανέφερε ότι δεν δημοσιοποιεί στοιχεία για τα ασφαλιστικά της συμβόλαια. Παράγοντες του κλάδου με γνώση της υπόθεσης αναφέρουν ότι ο πύραυλος (που θα έθετε σε τροχιά στο διάστημα τον δορυφόρο Amos 6, της ισραηλινής εταιρείας Space Communications, ο οποίος επίσης καταστράφηκε ολοσχερώς κατά την έκρηξη), ήταν ανασφάλιστος. Σϋμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η Space Communications διεκδικεί ποσό της τάξης των 50 εκατ. δολαρίων από την Space X, ή εναλλακτικά…μια δωρεάν πτήση στο διάστημα, με έξοδα του Elon Musk. Η Aon Plc έχει την Space X στο πελατολόγιό της και είχε αναφέρει σε ανύποπτο χρόνο ότι «οι ασφαλιστικές έχουν προσφέρει τεράστια στήριξη στην εταιρεία». Αρνήθηκε ωστόσο να σχολιάσει την έκρηξη της Πέμπτης.
Ο Falcon 9 μπορεί να ήταν ανασφάλιστος, όμως ο δορυφόρος Amos 6 φέρεται να είχε ασφαλιστική κάλυψη, με το ύψος του σχετικού συμβολαίου να προσεγγίζει τα 300 εκατ. δολάρια. Σύμφωνα όμως με τον Peter Elson, εκτελεστικό διευθυντή του κλάδου αεροναυπηγικής της εταιρείας μεσιτών ασφαλίσεων Jardine Lloyds Group (που ήταν υπεύθυνη για το ασφαλιστικό συμβόλαιο του Virgin Galactic), δεν είναι βέβαιο ότι η αίτηση αποζημίωσης της Space Communications προς τις ασφαλιστικές θα τελεσφορήσει. Και τούτο διότι, τα «συνήθη» συμβόλαια καλύπτουν τις ζημίες που προκύπτουν κατά την πραγματική εκτόξευση και όχι κατά τις δοκιμές που προηγούνται. «Πολλές εκτοξεύσεις πυραύλων πήγαν στραβά κατά την τελευταία 50ετία, όμως οι περιπτώσεις εκρήξεων κατά τις προπαρασκευαστικές εργασίες ρουτίνας που προηγούνται είναι εξαιρετικά σπάνιες», προσθέτει ο κ. Elson.
Υπάρχουν πάντως λίγες εξειδικευμένες εταιρίες που προσφέρουν ασφαλιστική κάλυψη και για τις εργασίες που προηγούνται της εκτόξευσης. Leader της εν λόγω αγοράς είναι η Pembroke, θυγατρική της Ironshore Inc., εταιρείας που ιδρύθηκε από πρώην στελέχη της ΑΙG και που πρόσφατα κατέθεσε αίτηση εισαγωγής στο Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης. Σημειώνεται ότι η Space X έχει προγραμματίσει πάνω από 70 εκτοξεύσεις πυραύλων τα επόμενα χρόνια (τόσο για λογαριασμό ιδιωτών όσο και κυβερνήσεων, κυρίως των ΗΠΑ), με το ύψος των συμβολαίων που έχει συνάψει να ανέρχεται στα 10 δις. δολάρια.
