Οι συνεχείς μεταβολές στο σύγχρονο οικονομικό περιβάλλον, υπό τη δυναμική της Τεχνητής Νοημοσύνης και των αναδυόμενων κινδύνων, επαναπροσδιορίζουν την Εταιρική Διακυβέρνηση με γνώμονα αφενός την ανθεκτικότητα και τις ικανότητες της επιχειρηματικής ηγεσίας για αποτελεσματική διαχείριση σύνθετων προκλήσεων, και αφετέρου την αξιοποίηση ευκαιριών. 

Στις νέες προκλήσεις αλλά και στις ευκαιρίες επικεντρώθηκε το 4o Greek Corporate Governance Summit – #gcgs26, που διοργάνωσε η ethosEVENTS την Πέμπτη 26 Φεβρουαρίου 2026, με την υποστήριξη της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς. Η συμμετοχή στο συνέδριο ήταν εφικτή με φυσική παρουσία στο ξενοδοχείο Divani Caravel και online μέσα από την πλατφόρμα LiveOn Events+. 

Στον εναρκτήριο θεσμικό χαιρετισμό της, η Πρόεδρος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, κ. Βασιλική Λαζαράκου, ανέφερε ότι η εταιρική διακυβέρνηση δεν αποτελεί απλώς μια ρυθμιστική υποχρέωση, αλλά θεμέλιο της εύρυθμης λειτουργίας της κεφαλαιαγοράς, της εμπιστοσύνης των επενδυτών και της βιώσιμης ανάπτυξης των επιχειρήσεων. Σήμερα, είπε, περισσότερο από ποτέ, καλούμαστε να δούμε την εταιρική κυβέρνηση όχι ως σύνολο τυπικών κανόνων συμμόρφωσης, αλλά ως ζωντανό σύστημα αξιών και πρακτικών, που διασφαλίζει τη διαφάνεια, τη λογοδοσία, την αποτελεσματικότητα και την ανθεκτικότητα. Στη συνέχεια, η κ. Λαζαράκου αναφέρθηκε στην ποσόστωση του 25% υπέρ των γυναικών στα Διοικητικά Συμβούλια ως καταλύτη αλλαγής, σημειώνοντας ότι η Ευρωπαϊκή Οδηγία «Women on Board» θα ανεβάσει το ποσοστό στο 33% για τις μεγάλες επιχειρήσεις και ότι η ενίσχυση της παρουσίας των γυναικών δεν είναι μόνο ζήτημα δικαιοσύνης, αλλά και ποιότητας λήψης αποφάσεων, καθώς μελέτες δείχνουν ότι πιο διαφοροποιημένα διοικητικά συμβούλια λαμβάνουν πιο ισορροπημένες και ορθές στρατηγικά αποφάσεις. Ακολούθως, η κ. Λαζαράκου μίλησε για τις αναθεωρημένες αρχές εταιρικής διακυβέρνησης του ΟΟΣΑ και τις νέες κατευθύνσεις που αυτές εισάγουν σε θέματα διαφάνειας, ευθύνης διοικήσεων και βιωσιμότητας. Είπε ότι, με τη θετική της έννοια –ως ενημέρωση και όχι ως διοικητικό βάρος–, η βιωσιμότητα βοηθάει στη διαδικασία διαφάνειας κάθε εταιρείας, ειδικά όταν ασχολείται με θέματα που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή, το περιβάλλον και κυρίως τους κοινωνικούς στόχους, που μέχρι στιγμής δεν έχουν αναπτυχθεί ιδιαίτερα. 

Ο κ. Αθανάσιος Στ. Κουλορίδας, Πρόεδρος της Διοικούσας Επιτροπής, της Ένωσης Εισηγμένων Εταιρειών, επισήμανε ότι οι εταιρείες που έχουν πιο συμπεριληπτική διοίκηση και δεν λαμβάνουν υπόψη τους μόνο το κέρδος, αλλά και περιβαλλοντικά, κοινωνικά και άλλα ζητήματα, έχουν μεγαλύτερη αντοχή σε εξωτερικούς κινδύνους. Ακολούθως, μίλησε για τις αντιδράσεις στην υπερρύθμιση και στο πλαίσιο ESG, διαπιστώνοντας ότι σήμερα υπάρχει ρυθμιστικός ρεαλισμός. Εξήρε δε τη σημασία της ασφάλειας δικαίου για τις εισηγμένες εταιρείες και όλους τους εποπτευόμενους, υπογραμμίζοντας ότι αυτήν τη στιγμή δεν υπάρχει, γιατί, παρά την ενσωμάτωση της οδηγίας Stop the Clock, δεν έχουμε εικόνα για το τι αναμένουν οι εταιρείες τα επόμενα χρόνια. 

Η κ. Αθηνά Βουνάτσου, Διευθύντρια του Τομέα Φορολογίας, Επενδύσεων και Λειτουργίας Αγοράς στον ΣΕΒ, τόνισε ότι η καλή εταιρική διακυβέρνηση δεν αναπτύσσεται σε θεσμικό κενό, αλλά ευδοκιμεί ή ασφυκτιά μέσα στο πλαίσιο της ποιότητας της δημόσιας διακυβέρνησης. Η προβλεψιμότητα των κανόνων και η συνέπεια στην εφαρμογή τους αποτελούν τις κρίσιμες προϋποθέσεις για επενδύσεις και βιώσιμη ανάπτυξη, αλλά η Ελλάδα φαίνεται να μην έχει τις υψηλότερες επιδόσεις σε σχέση με τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα πεδία αυτά. Επί της αρχής, πρόσθεσε, η αγορά τάσσεται υπέρ και της διαφάνειας και της λογοδοσίας και του διαχωρισμού των ρόλων και των ευθυνών, εκφράζει όμως και την ανάγκη για περισσότερη αναλογικότητα των κανόνων, λιγότερη πολυπλοκότητα και επανεξέταση όσων κανόνων επιβαρύνουν με δυσανάλογα κόστη συμμόρφωσης. 

Η κ. Αλεξάνδρα Πάλλη-Γιαννακοπούλου, Πρόεδρος ΔΣ, CSR Hellas, Αντιπεριφερειάρχης Επιχειρηματικότητας & Ευρωπαϊκού Προγραμματισμού, Περιφέρεια Αττικής, ανέφερε ότι η εταιρική διακυβέρνηση εισέρχεται σε ένα πιο απαιτητικό στάδιο, περνώντας από το επίπεδο της συμμόρφωσης σε εκείνο της θεσμικής ανθεκτικότητας. Η πρόκληση για την ελληνική αγορά, κατά την κ. Πάλλη-Γιαννακοπούλου, δεν είναι μόνο η προσαρμογή στο ευρωπαϊκό πλαίσιο, αλλά η ποιοτική και έγκυρη εφαρμογή του προτύπου με έναν τρόπο που θα ενισχύει τη θεσμική αξιοπιστία και θα ενισχύσει την εμπιστοσύνη στο επιχειρηματικό περιβάλλον. Το ευρωπαϊκό εποπτικό περιβάλλον, πρόσθεσε, καθίσταται συνεκτικό και συγκρίσιμο, και η διακυβέρνηση αξιολογείται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο, με κοινά κριτήρια και αυξημένες προσδοκίες. Ανέφερε επίσης ότι το δίκτυο του CSR Hellas λειτουργεί ως πλατφόρμα διαλόγου και επιτάχυνσης ωρίμανσης της ελληνικής αγοράς, επενδύοντας στην ενίσχυση δεξιοτήτων και στη σύνδεση της βιωσιμότητας με τον πυρήνα της διοίκησης. 

Ο κ. Γιώργος Β. Μαυρογένης, Επικεφαλής Στρατηγικής Συμβουλευτικής και Έρευνας, The Newtons Laboratory, στην εισήγησή του ανέδειξε το ζήτημα της συμπερίληψης και ειδικότερα ως προς τα δύο ηλικιακά άκρα του εργασιακού σώματος, τους ηλικίας 55/65+ και 17-29 ετών. Ως προς την έννοια της συμπερίληψης, ο κ. Μαυρογένης εντοπίζει μια μετατόπιση από τις κοινωνικές ομάδες (π.χ. συμμετοχή γυναικών, ΑμεΑ) στο άτομο. Ενώ θεωρεί θετική την απομάκρυνση από τις «ταμπέλες», επισημαίνει τον κίνδυνο να χαθεί η κοινωνική διάσταση της συμπερίληψης και προτείνει έναν συνδυασμό των δύο προσεγγίσεων. Το θέμα της ηλικιακής συμπερίληψης ή age intelligence, κατέληξε ο κ. Μαυρογένης, δεν αφορά την ισορροπία ή τη συμπάθεια, αλλά τη διατήρηση και αξιοποίηση ενός πολύτιμου ανθρώπινου κεφαλαίου, το οποίο είναι θεμελιώδες για τη βιωσιμότητα κάθε οργανισμού. 

Στο Panel Ι, με θέμα «Διαφορετικότητα και Συμπερίληψη στους εργασιακούς χώρους» και συντονίστρια την κ. Βένια Παπαθανασοπούλου, Δικηγόρο Αθηνών στον Άρειο Πάγο και Διευθύντρια Εταιρικής Διακυβέρνησης στον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών ΑΕ, η κ. Βασιλική Λαζαράκου, Πρόεδρος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, τόνισε ότι είναι σημαντικό να συμμετέχουν και άνδρες σε συζητήσεις για θέματα των δύο φύλων και επισήμανε ότι το θέμα της διαφορετικότητας και της συμπερίληψης είναι πολυδιάστατο. Ανέφερε χαρακτηριστικά ότι σε ένα ΔΣ η καλύτερη σύνθεση προκύπτει όταν συνδυάζονται διαφορετικές εμπειρίες. Συνέδεσε το θέμα της ποσόστωσης υπέρ των γυναικών με εκείνο της ουσιαστικής συμμόρφωσης, προσθέτοντας ότι οι γυναίκες σε θέσεις ευθύνης οφείλουν να βοηθήσουν τις νεότερες γενιές, ανεξαρτήτως φύλου, στην κατεύθυνση της αυτοπεποίθησης και της ουσιαστικής συμμετοχής. 

Ο κ. Γιώργος Β. Μαυρογένης, Επικεφαλής Στρατηγικής Συμβουλευτικής και Έρευνας, The Newtons Laboratory, μίλησε για τις πολιτικές διαφορετικότητας και συμπερίληψης, επισημαίνοντας ότι το σχετικό αξιακό πλαίσιο έχει, λίγο έως πολύ, ενσωματωθεί από όλες τις εταιρείες. Οι αντιστάσεις εγείρονται κατά την εφαρμογή, καθώς διαταράσσονται προηγούμενες ισορροπίες. Παρατήρησε ότι, ενώ το EVP και το employer branding είναι σχετικά εύκολα από πλευράς σχεδιασμού, η ενσωμάτωση είναι θέμα κουλτούρας. Υπάρχει αδράνεια και άρνηση μετακίνησης –συχνά όχι συνειδητά–, και εκεί βοηθούν οι ποσοστώσεις. Ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι διαφορές μεταξύ των κλάδων, ωστόσο η κουλτούρα της εταιρείας, τόνισε, παίζει τον καθοριστικό ρόλο στην αποδοχή των πολιτικών συμπερίληψης. 

Η κ. Μαρία Γαβουνέλη, Πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΕΔΑ), μίλησε για τη δομή και τον ρόλο της ΕΕΔΑ, που αφενός είναι συμβουλευτικός, αφετέρου παρεμβατικός, σε περίπτωση προβλήματος. Αναφέρθηκε στην ενσωμάτωση της οδηγίας για την παρουσία των γυναικών στα ΔΣ και στη χρησιμότητα της διαβούλευσης που προηγήθηκε. Σημαντική ήταν, είπε, η συζήτηση ότι δεν υπάρχουν αρκετές γυναίκες ούτε και καταγραφή της κατάστασης των γυναικών στη χώρα. Αυτή έγινε πριν από δύο χρόνια και διαπιστώθηκε τεράστιο κενό όσον αφορά την παρουσία γυναικών σε θέσεις εξουσίας, γεγονός που αποδίδεται στην έλλειψη σωστής προετοιμασίας και παρουσίας στην όλη ιεραρχία. 

Η κ. Αφροδίτη Δρόσου, Στέλεχος Τμήματος Εποπτείας Διεύθυνσης Εισηγμένων Εταιρειών στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, εστιάστηκε στη σχέση συμμόρφωσης, διαχείρισης κινδύνων και διακυβέρνησης στο επίπεδο του διοικητικού συμβουλίου, αναφέροντας: «Η συμμόρφωση είναι αυτή που παράγει την πληροφορία. Η διαχείριση κινδύνων είναι αυτή που την αξιολογεί και η διακυβέρνηση είναι αυτή που τη μετατρέπει σε απόφαση. Η διακυβέρνηση είναι ένας μηχανισμός με τον οποίο μια εταιρεία λαμβάνει αποφάσεις, υπό συνθήκες όμως αβεβαιότητας. Εδώ, λοιπόν, είναι που δοκιμάζεται το διοικητικό συμβούλιο. Το ζητούμενο δεν είναι να γνωρίζει το ΔΣ όλες τις τεχνικές λεπτομέρειες ή όλα τα πρότυπα. Αρχικά, αξιολογεί αν το θέμα αποτελεί κίνδυνο για την εταιρεία. Ή μπορεί και ευκαιρία. Και το κατηγοριοποιεί σε κανονιστικό κίνδυνο, κίνδυνο φήμης, λειτουργικό, χρηματοοικονομικό, ή και συνδυασμό αυτών. Έπειτα αποφασίζει αν είναι στρατηγικής σημασίας, οπότε και έχει άμεση εμπλοκή. Ή αν πρόκειται για ένα επιχειρησιακό ζήτημα που ανατίθεται στο management έχοντας το ίδιο την εποπτεία». 

Στο Panel ΙΙ, με θέμα «Τρέχουσες εξελίξεις στο νομοθετικό πλαίσιο για τις Εκθέσεις Βιωσιμότητας και ο ρόλος των Επιτροπών Ελέγχου και των Επιτροπών Βιωσιμότητας» και συντονιστή τον κ. Παντελή Λάμπρου, Co-founder & CEO, Products & Investments, Business Μanagement Consulting, η κ. Αναστασία (Νατάσα) Στάμου, Αντιπρόεδρος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς και Πρόεδρος του Συνεγγυητικού Κεφαλαίου Εξασφάλισης Επενδυτικών Υπηρεσιών, ανέφερε: «Η Ευρώπη σιγά-σιγά αρχίζει να βλέπει τον εαυτό της με άλλο μάτι. Αναγκαστικά, λόγω των γεωπολιτικών εξελίξεων, αλλά και της θέσης που καλείται να έχει στη διεθνή οικονομία. Αξιολογεί καλύτερα το πού βρίσκεται και πού οδεύει. Απλοποιεί το πλαίσιο σε ένα νέο πλαίσιο αποτύπωσης της βιωσιμότητας. Η ουσία είναι ότι οι εκθέσεις βιωσιμότητας, οι οποίες πρέπει να δημοσιεύονται, πρέπει να περιέχουν την πληροφορία εκείνη η οποία είναι ουσιαστική και συνδεόμενη ως μη χρηματοοικονομική, αλλά συνδεόμενη με τις οικονομικές καταστάσεις, ώστε να υπάρχει μια συνολική εικόνα στα θέματα βιώσιμης ανάπτυξης. Άρα, ναι, θα έρθουν αλλαγές, είναι σε αυτήν την κατεύθυνση, αλλά σίγουρα δεν θα υπάρχουν εκπτώσεις σε σχέση με την ουσία». 

Η κ. Μαρία Μ. Αλεξίου, Νομικός – LL.M. International Human Rights Law, Εταίρος ALMA Services For Sustainability, Μέλος EFRAG VSME Community, δήλωσε: «Στο επόμενο εξάμηνο, θα έχουμε το απλοποιημένο πρότυπο μπροστά μας και να δούμε πώς θα το εφαρμόσουμε. Το ζητούμενο της ωρίμανσης της αγοράς είναι ο ένας παράγοντας που μας οδήγησε σε αυτό που συζητάμε σήμερα. Το ζητούμενο αυτό ήταν και το κύριο ζήτημα που αναδείχθηκε όσο συμμετείχα από το 2021 στον φορέα European Financial Reporting Advisory Group (EFRAG). Εξαρχής, μέσω του EFRAG, ζήσαμε την πολιτική διαβούλευση για τη νέα εποχή εταιρικής διακυβέρνησης και βιωσιμότητας. Η λέξη “σύνδεση” αποτελεί “κλειδί” για το νέο κανονιστικό πλαίσιο». 

Ο κ. Αναστάσιος Βιρβιλιός, Μέλος του ΔΣ της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, Partner Machas & Partners Law Firm, MSc in Banking & Finance Law, ανέφερε: «Είμαστε σε διαδικασία ωρίμανσης, ούτως ή άλλως είμαστε σε μεταβατική περίοδο. Το καλοκαίρι, θα βγει η καινούργια οδηγία. Δεν είναι εύκολο να είσαι επόπτης και είναι σημαντικό να απλοποιηθούν τα πρότυπα με σκοπό τη διαφάνεια και την ουσία. Έχουν γίνει σημαντικά βήματα και με ένα σωστό νομικό πλαίσιο θα προχωρήσουμε στην “επόμενη μέρα”. Νομίζω ότι είμαστε σε πάρα πολύ καλό δρόμο και με εξαιρετική δουλειά και από τις υπηρεσίες της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς. Η σκοπιμότητα είναι η διαφάνεια και η γνώση και η ουσία. Είμαστε έτοιμοι, με ένα σωστό μέχρι τώρα νομικό πλαίσιο, να υποδεχτούμε και την “επόμενη μέρα”». 

Ο κ. Μιχάλης Σπανός, Ιδρυτής και Διευθύνων Σύμβουλος, Global Sustain, εστίασε την παρουσίασή του στο τρίπτυχο: χρηματοδοτήσεις, επενδύσεις και διαχείριση κινδύνων. Ως προς τις χρηματοδοτήσεις, εξήγησε ότι ο πυλώνας της εταιρικής διακυβέρνησης (G) είναι πλέον πολύ σημαντικό κριτήριο αξιολόγησης στην πιστοδοτική διαδικασία. Οι ΜμΕ που αναγνωρίζουν αυτήν την ευκαιρία και αναπτύσσουν δομές διακυβέρνησης μπορούν να έχουν πρόσβαση σε φθηνότερα κεφάλαια. Ενώ το περιβαλλοντικό (E) και το κοινωνικό (S) μέρος του ESG συχνά θεωρούνται δεδομένα, το G αποτελεί μεγάλη πρόκληση για τις ΜμΕ, καθώς δεν έχουν το δομημένο κανονιστικό πλαίσιο των εισηγμένων, και η συμμόρφωση επέρχεται κυρίως μέσω των τραπεζικών αξιολογήσεων. 

Ο κ. Γιάννης Χατζόπουλος, Sales & Marketing Manager, Όμιλος Global Money Managers Ltd, μίλησε για τη σημασία της εταιρικής διακυβέρνησης και της διαφάνειας ως ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων στον τομέα των βιώσιμων επενδύσεων, ειδικά στο πλαίσιο του ESG, με παράδειγμα το Global Green Energy Fund του Global Wealth Group. Στη συνέχεια, παρουσίασε πώς ένας οργανισμός εναλλακτικής επένδυσης συνδυάζει επενδυτική και λειτουργική ευελιξία με ισχυρή εταιρική διακυβέρνηση, τονίζοντας ότι τα χαρακτηριστικά G δεν είναι διακοσμητικά ή τροχοπέδη, αλλά το θεμέλιο που επιτρέπει σε θεσμικούς επενδυτές και family offices να υλοποιούν σύνθετες στρατηγικές με ασφάλεια και προσαρμοστικότητα. Σχετικά με το greenwashing, ο κ. Χατζόπουλος είπε ότι οι επενδυτές χρειάζονται διαφάνεια, ασφάλεια και εργαλεία για να ξεχωρίσουν την ουσιαστική βιωσιμότητα από την πράσινη βιτρίνα. Παρέθεσε τις προϋποθέσεις του SFDR για να χαρακτηριστεί “dark green” ένας οργανισμός εναλλακτικής επένδυσης και τόνισε ότι η πραγματική βιωσιμότητα δεν είναι marketing, αλλά διαφάνεια, μετρήσιμος αντίκτυπος και κανονιστική λογοδοσία. Ακολούθως, έθεσε ως ζωντανό παράδειγμα το Global Green Energy Fund και παρουσίασε τις επενδύσεις του σε υδροηλεκτρικούς σταθμούς ανά την Ελλάδα. 

Ο Δρ. Πέτρος Καπασούρης, Γενικός Διευθυντής, Τειρεσίας, ανέλυσε τον κρίσιμο ρόλο του ελληνικού γραφείου πίστης στη διαχείριση κινδύνων και στην εταιρική διακυβέρνηση, καθώς και τη συμβολή της εταιρείας στην οικονομική σταθερότητα και ανάπτυξη για τράπεζες και επιχειρήσεις. Ο Δρ. Π. Καπασούρης ξεκίνησε από τον ρόλο της «Τειρεσίας» στη διαχείριση προσωπικών δεδομένων, μιλώντας για τα αυστηρά πρότυπα που έχει υιοθετήσει και τους αυξημένους κινδύνους. Ακολούθως, έθιξε το ζήτημα της αβεβαιότητας, που σήμερα είναι πολλαπλή και έχει κεντρική σημασία για τη διακυβέρνηση, οδηγώντας στην προσαρμοστικότητα. Όπως ανέφερε, τα γραφεία πίστης, που είναι περίπου 48 στην Ευρώπη, μειώνουν το κόστος χρήματος, μειώνοντας τα defaults και, επομένως, το επιτόκιο δανεισμού. Η περισσότερη πληροφόρηση αυξάνει την πιστωτική επέκταση, επισήμανε, ενώ η μείωση της μαύρης λίστας θα έκανε τους πιστωτές πιο επιφυλακτικούς. Επιπλέον, τα γραφεία πίστης μέσω της πληροφόρησης συμβάλλουν στην πειθαρχία της αγοράς και αποτρέπουν τον υπερδανεισμό. «Είναι προφανές», κατέληξε, «ότι συμβάλλουμε στη χρηματοπιστωτική σταθερότητα και στην ανάπτυξη της οικονομίας». 

Στο Panel III, με θέμα «Εταιρική Διακυβέρνηση και Διαχείριση Κινδύνων» και συντονίστρια την κ. Αναστασία (Νατάσα) Στάμου, Αντιπρόεδρο της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς και Πρόεδρο του Συνεγγυητικού Κεφαλαίου Εξασφάλισης Επενδυτικών Υπηρεσιών, ο κ. Νικόλας Γκουζέλος, Διευθυντής Risk Training Institute – ICAP CRIF, Πρόεδρος του Πανελληνίου Συνδέσμου Στελεχών Διαχείρισης (ΠΑΣΥΣΔΙΚ), ανέφερε ότι το 2025 πρώτος κίνδυνος ήταν οι κυβερνοεπιθέσεις και οι επιθέσεις ransomware, δεύτερος κίνδυνος ήταν η γεωπολιτική αστάθεια και η αναταραχή στην εφοδιαστική αλυσίδα και τρίτος η οικονομική αστάθεια και οι πληθωριστικές πιέσεις. Το 2026, είπε ο κ. Γκουζέλος, είχαμε την εμφάνιση νέων κινδύνων στο top 3 και αποκαθήλωση του 2ου και 3ου κινδύνου των περασμένων ετών. 

Πρώτος κίνδυνος είναι η ΑΙ, καθώς η εφαρμογή της στις επιχειρήσεις μπορεί να επιφέρει αλόγιστη αυτοματοποίηση ενώ μπορεί να υπάρξει και κακή διαχείριση. Δεύτερος κίνδυνος είναι η κλιματική κρίση, η οποία ήταν στο top 10 την περασμένη χρονιά, με μακροπρόθεσμη ωστόσο εφαρμογή, ενώ τώρα είναι πιο άμεσος, λόγω της συχνότητας των ακραίων καιρικών φαινομένων, και λόγω ενέργειας και της αύξησης του κόστους. Τρίτος κίνδυνος είναι ο άνθρωπος, το talent risk. 

Ο κ. Νικόλας Κανελλόπουλος, Διευθύνων Εταίρος της Νικόλας Κανελλόπουλος – Χαρά Ζέρβα & Συνεργάτες Δικηγορική Εταιρεία – NKLAW, στην παρέμβασή του, αναφέρθηκε στον ρόλο του διοικητικού συμβουλίου σε σχέση με τη διαχείριση κινδύνου. «Να ψάξουμε ποιος είναι υπεύθυνος να αποτρέψει κινδύνους, να τους αντιμετωπίσει και να έχει μια λογοδοσία. Υπεύθυνος για όλα αυτά δεν είναι άλλος απο το Διοικητικό Συμβούλιο», όπως είπε. Πρόκειται, για τον κ. Κανελλόπουλο, για μια τεράστια αλλαγή στο οικονομικό φόρουμ, δηλαδή η στρατηγική μετατόπιση του βάρους από τον CEO και από τον κύριο μέτοχο προς το ΔΣ. Ο ίδιος τόνισε τον ενεργό ρόλο ενός ΔΣ, «καθώς μέχρι σήμερα υπήρχε μια σχέση εκλεκτικής συγγένειας του Διοικητικού Συμβουλίου με τον βασικό μέτοχο. Το ΔΣ δεν είχε καθοριστικό ρόλο στις αποφάσεις, ενέκρινε μόνο κάποιες εκθέσεις ή κάποιες πολιτικές. Τώρα αυτό αλλάζει ή πρέπει να αλλάξει άρδην», σύμφωνα με τον κ. Κανελλόπουλο. 

Η κ. Ζέφη Νικολάου, MA, CFE, CFSE, Πρόεδρος, Σύνδεσμος Επαγγελματιών Κανονιστικής Συμμόρφωσης Ελλάδος (ΣΕΚΑΣΕ) / Ethics & Compliance – ESG Senior Expert / Communications Strategist / External Lecturer, NKUA, μεταξύ άλλων, ανέφερε ότι όλο το οικοσύστημα αλλάζει και πρέπει σε αυτό να ακολουθήσουν και οι πιο μικρές εταιρείες. Οι εταιρείες που θέλουν να είναι νοικοκυρεμένες οφείλουν να φτιάξουν μηχανισμούς έτσι ώστε να υπάρχει και μέλλον. «Πρέπει να αλλάξεις στόχο, να σταματήσεις τα πλάνα τριετίας. Τώρα, οφείλεις να εντοπίσεις τους κίνδυνους για αυτή καθ’ αυτήν τη λειτουργία μια εταιρείας, να τους ακολουθήσεις και να φτιάξεις πλάνα 20ετίας, απαιτούνται μελλοντοστραφείς στρατηγικές», τόνισε. Σημείωσε επίσης πως όπου υπάρχει κίνδυνος υπάρχει και ευκαιρία, ενώ αναφέρθηκε και στον κίνδυνο της παραπληροφόρησης και διασποράς ψευδών πληροφοριών. «Το 2026 μπορεί να ζητήσει να δείξουμε την ωριμότητά μας στο governance, ίσως πρέπει να δείξουμε ποιος διαχειρίζεται καλύτερα τον κίνδυνο αλλά και ποιος διαχειρίζεται καλύτερα την αλήθεια», είπε. 

Ο κ. Γιώργος Τριβιζάς, Partner, Enterprise Risk and Regulatory & Compliance Leader, Boardroom Program Leader, Deloitte, αναφερόμενος στους μη χρηματοοικονομικούς κινδύνους, είπε ότι οι financial κίνδυνοι δεν εντάσσονται στο top 10. «Συνεπώς, έχουμε μια μετατόπιση στο κομμάτι της στρατηγικής κατεύθυνσης που πρέπει να παίρνει μια εταιρεία. Υπάρχουν οι λειτουργικοί, οι cyber κίνδυνοι, το ESG, η AI, όλο το περιβάλλον περιστρέφεται γύρω από αυτήν την κουβέντα. Το ενδιαφέρον του ΔΣ περιστρέφεται όμως στο financial impact που μπορεί να έχουν οι κίνδυνοι αυτοί και στο πώς επηρεάζουν τη βιωσιμότητα μιας επιχείρησης. Στους πιο σημαντικούς κινδύνους ενέταξε το outsourcing risk, λέγοντας ότι «στο παρελθόν, μια διεύθυνση προμηθειών μπορεί να έτρεχε μια διαδικασία για να προμηθευτεί μια υπηρεσία. Ωστόσο, τώρα, απαιτείται due diligence των προμηθευτών, υπάρχουν conflicts of interest και ειδικότερα στον τραπεζικό τομέα λειτουργούν με συγκεκριμένο πλαίσιο διαχείρισης». 

Στο Panel IV, με θέμα «Αξιολόγηση του Συστήματος Εσωτερικού Ελέγχου» και συντονιστή τον κ. Μιχάλη Φέκκα, Α’ Αντιπρόεδρο της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, η κ. Ελίνα Αποστολοπούλου, Επικεφαλής Χρηματοοικονομικών Αναφορών στη Motor Oil, Διεθνής Εκπρόσωπος της Ελλάδας στο ACCA, Εισηγήτρια Στελεχών στη UNIC Globaltraining, ανέφερε ότι αποτελεσματικό σύστημα εσωτερικού ελέγχου είναι αυτό το οποίο προλαμβάνει αντί να διορθώσει. Που εντοπίζει έγκαιρα τι μπορεί να πάει στραβά, διασφαλίζει την αξιοπιστία των αριθμών και επιτρέπει στη διοίκηση να λαμβάνει αποφάσεις με αυτοπεποίθηση. Αν, λοιπόν, στο τέλος της ημέρας, η εταιρεία έχει διαφάνεια, έλεγχο και ταχύτητα στη λήψη αποφάσεων, τότε μπορούμε σε κάθε περίπτωση να πούμε ότι το σύστημα εσωτερικού ελέγχου είναι αποτελεσματικό. 

Η κ. Κωνσταντίνα Γιαννοπούλου, CPA, Partner, ΣΟΛ Crowe, ρωτήθηκε πόσο καλά προετοιμασμένες είναι τελικά οι επιχειρήσεις που ελέγχονται για την αξιολόγηση συστήματος εσωτερικού ελέγχου. Όπως επισήμανε, οι εταιρείες που ανήκουν σε ελληνικό χρηματιστήριο δεν έχουν ομοιογένεια. Υπάρχουν εταιρείες με μεγάλα μεγέθη, υψηλή κεφαλαιοποίηση και πολύ ικανοποιητική οργανωτική δομή οι οποίες λειτουργούσαν ήδη σε ένα πλαίσιο εταιρικής διακυβέρνησης, αλλά είχαν και δομημένο σύστημα εσωτερικού ελέγχου και πριν από την εφαρμογή του 4706. Οπότε ήρθε πιο ομαλά η συμμόρφωσή τους με αυτόν τον νόμο. Οι μεσαίες εταιρείες, και περισσότερο οι μικρές, δυσκολεύτηκαν να συμμορφωθούν με ένα τόσο απαιτητικό ουσιαστικό κανονιστικό πλαίσιο όπως είναι ο 4706. 

Ο κ. Αριστομένης Γιαννόπουλος, FCCA, CIA, Προϊστάμενος του Τμήματος Εποπτείας της Διεύθυνσης Εισηγμένων Εταιρειών της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, επισήμανε ότι η Επιτροπή Κεφαλαγοράς θεωρεί ότι η αξιολόγηση του Συστήματος Ευρωπαϊκού Ελέγχου είναι πάρα πολύ σημαντική διαδικασία. «Η πρώτη αξιολόγηση έγινε με 31/12 του 2022 και πραγματοποιήθηκε από εμάς follow-up όλων των ουσιωδών ευρημάτων της εταιρείας. Να πούμε ότι η αξιολόγηση του Συστήματος εισήχθη με το 4706 και πλέον έχει χαρακτηριστεί ως best practice από τις αρχές της εταιρετικής διακυβέρνησης το ΟΟΣΑ. Τώρα, πάμε σε μια δεύτερη φάση, που είναι ουσιαστικά η δεύτερη αξιολόγηση. Τον Ιανουάριο, αποστείλαμε επιστολή προς όλες τις συστημένες για την αξιολόγηση του συστήματος, συμπεριλαμβανομένου να εξεταστούν πολύ καλά τα κριτήρια ανεξαρτησίας του αξιολογητή». 

Η κ. Βέρρα Μαρμαλίδου, Πρόεδρος στο Ινστιτούτο Εσωτερικών Ελεγκτών Ελλάδας, ανέφερε ότι «το compliance είναι ένας πολύ σημαντικός κίνδυνος, και μάλιστα διαβάζω ότι θέλουν να τον ξεχωρίσουν από την κατηγοριοποίηση του operational risk και να αναδειχθεί ως –ένας και μόνος– σοβαρός του κίνδυνος. Όμως, το internal audit δεν κάνει μόνο compliance risk. Το λένε και τα διεθνή πρότυπα εσωτερικού ελέγχου του IIA, ότι ο σκοπός μας ως ελεγκτές είναι ακριβώς αυτός: να ενδυναμώσουμε τη δυνατότητα της επιχείρησης να δημιουργεί αξία. Και πώς το κάνουμε αυτό, εδώ είναι η ουσία του θέματος». Όπως η ίδια ανέφερε: «Το κάνουμε μέσα από τη διασφάλιση του assurance, risk-based assurance. Άρα εμείς κάνουμε risk-based assurance, όχι μόνο βασισμένοι στο compliance risk, αλλά λαμβάνουμε υπόψη μας όλους τους κινδύνους». 

Η κ. Μαρία Ψυλλάκη, Καθηγήτρια στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Πειραιώς, Πρόεδρος της Επιτροπής Ελέγχου της ΔΕΗ ΑΕ και Μέλος του ΔΣ, ανέφερε ότι η Επιτροπή Ελέγχου δεν μπορεί να ασκεί ουσιαστική εποπτεία αν δεν έχει σαφή και συγκεκριμένη εικόνα, πού βρίσκονται οι κορυφαίοι κίνδυνοι και αν η διοίκηση έχει σαφή σχέδια αντιμετώπισης για κάθε σημαντικό κίνδυνο. Αυτό επιτρέπει στην Επιτροπή Ελέγχου να μετατραπεί από παθητικός παρατηρητής σε ενεργό φύλακα της διακυβέρνησης, κατανοώντας τις προτεραιότητες της διοίκησης. «Δεδομένης της πολυπλοκότητας της ΔΕΗ, η οποία έχει πάνω από 3 δισεκατομμύρια σε επενδύσεις, οι εις βάθος έλεγχοι δεν είναι επιλογή, είναι υποχρέωση. Άρα, η βασική παραδοχή της ΔΕΗ είναι πλήρης κάλυψη όλων των περιοχών υψηλού κινδύνου του Audit Universe, δηλαδή του ελεγκτικού σύμπαντος», επισήμανε. 

Διαβάστε περισσότερα στο banks.com.gr

Photo Credits: ©Ελένη Παπαδάκη / PHOTOPRESS Θ&Α Αναγνωστόπουλοι