Μακριά από τις πραγματικές ανάγκες που έχουν οι ογκολογικοί ασθενείς και οι επιβιώσαντες είναι το νέο σχέδιο νόμου για την ΠΦΥ, επιβεβαιώνοντας για ακόμα μία φορά τις δυσλειτουργίες που προκαλούνται από την έλλειψη Εθνικού Σχεδίου Δράσης για τον Έλεγχο του Καρκίνου.

“Πρακτικά οι ασθενείς με καρκίνο αγνοούνται και πάλι” αναφέρει η Ελληνική Ομοσπονδία Καρκίνου (ΕΛΛΟΚ), τονίζοντας ότι “δεν υπάρχει σαφής πρόβλεψη για την πρόληψη του καρκίνου, τον πληθυσμιακό προσυμπτωματικό έλεγχο, την ταχεία παραπομπή για ογκολογική περίθαλψη, την  ψυχο-κοινωνική αποκατάσταση, την ανακουφιστική φροντίδα και τη μακρόχρονη παρακολούθηση των παρενεργειών της ογκολογικής θεραπείας”. 

Εκφράζει, παράλληλα, τις επιφυλάξεις της συνολικά για τη δυνατότητα εφαρμογής και αποτελεσματικής λειτουργίας του κυβερνητικού εγχειρήματος, εστιάζοντας στην απουσία διασφάλισης των απαιτούμενων ανθρώπινων και οικονομικών πόρων, καθώς και συστημάτων αξιολόγησης και διασφάλισης της ποιότητας των παρεχομένων υπηρεσιών.

Η ΕΛΛΟΚ διατυπώνει τις εξής παρατηρήσεις-γνώμες για την επιχειρούμενη μεταρρύθμιση:

• Φραγή στην αναζήτηση 2^ης Ιατρικής γνώμης: Θεσμοθετεί τον αποκλειστικό προσωπικό γιατρό, δημιουργώντας στην πράξη μία φραγή στην αναζήτηση της 2^ης ιατρικής γνώμης. Με τον τρόπο αυτό δημιουργείται ένα «ιδιότυπο αλάθητο», γεγονός απαράδεκτο για τη σύγχρονη πρακτική στην πορεία προς τη σωστή διάγνωση και την αναζήτηση σύγχρονης θεραπείας από τον ασθενή. Εν τούτοις η αναζήτηση δεύτερης, τρίτης  ακόμη και τέταρτης γνώμης στο καρκίνο επιβάλλεται από την φύση της ασθένειας και την αβεβαιότητα που περιβάλλει την ίδια και τις υπάρχουσες θεραπείες. Ο Κώδικας Ιατρικής Δεοντολογίας προβλέπει την αναζήτηση 2^ης γνώμης στο άρθρο 22 – Ιατρικά συμβούλια.
• Ανύπαρκτη η φροντίδα για τους ογκολογικούς ασθενείς στην ΠΦΥ : Όπως κατ’ επανάληψη έχουμε αναφέρει, ο καρκίνος δεν είναι μία απλή ασθένεια, αλλά ένας συνδυασμός περισσότερων από 200 διαφορετικών ασθενειών και ως τέτοια πρέπει να αντιμετωπίζεται. Παρότι υπάρχει συγκεκριμένη πρόβλεψη για συγκεκριμένες ομάδες πληθυσμού, όπως οι ψυχικοί ασθενείς, τα εξαρτημένα άτομα, η μαιευτική φροντίδα, γεγονός το οποίο θεωρούμε πολύ θετικό, υπάρχειπαντελής απουσία πρόβλεψης και μέριμνας για τους ογκολογικούς ασθενείς.
• Απουσία των ογκολόγων από την ΠΦΥ : Στην ίδια λογική, δεν προβλέπεται η στελέχωση των δομών της ΠΦΥ με ογκολόγους, ενώ δεν γίνεται αναφορά και δεν εξασφαλίζεται η παροχή των απαραίτητων ιατρικών υπηρεσιών προς τους ασθενείς με καρκίνο που δε χρήζουν νοσηλείας. Πρόκειται για θέμα υψίστης σημασίας καθώς τίθεται θέμα ασφάλειας για την υγεία και τη ζωή των ασθενών με καρκίνο.  Ποιες θα είναι οι υπηρεσίες ΠΦΥ που θα παρέχονται σε ασθενείς με καρκίνο που ζουν σε απομακρυσμένες  περιοχές και στη νησιωτική χώρα?
• Έχουμε σοβαρές επιφυλάξεις σχετικά με την επιστημονική επάρκεια σε ογκολογικά θέματα των ειδικοτήτων οι οποίες θα στελεχώσουν τις δομές ΠΦΥ, σχετικά με τη διάγνωση, ταχεία και κατάλληλη παραπομπή των ογκολογικών ασθενών σε αρχικά στάδια της νόσου. Η έγκαιρη διάγνωση, αποτελεί υψίστης σημασίας παράγοντα στην σωστή αντιμετώπιση του καρκίνου. Το σχέδιο νόμου δεν λαμβάνει υπόψη του την παραπάνω παράμετρο. Επίσης δεν προβλέπει την πιστοποίηση των γνώσεων και την περιοδική κατάρτιση του ιατρικού προσωπικού στην ογκολογία και τις εξελίξεις στην ογκολογική περίθαλψη, τουλάχιστον των πλέον συχνών μορφών καρκίνου.
• Πρόληψη – πληθυσμιακός προσυμπτωματικός έλεγχος: Δεν υπάρχει σχεδιασμός για την πρόληψη και τον πληθυσμιακό προσυμπτωματικό έλεγχο για τον καρκίνο. Η γενική και αόριστη αναφορά που γίνεται απέχει πολύ από τον ουσιαστικό σχεδιασμό που απαιτείται, τη συγκρότηση ομάδων εργασίας και τον προγραμματισμό και συντονισμό πανελλήνιων δράσεων.
• Ανακουφιστική φροντίδα : Γίνεται μία απλή αναφορά στην παρηγορητική – ανακουφιστική φροντίδα. Δεν γίνεται επακριβής καθορισμός της λειτουργίας των ιατρείων πόνου και της κατ΄ οίκον νοσηλείας. Δεν υπάρχει πουθενά αναφορά για τη στελέχωση με την ειδικότητα των αναισθησιολόγων για την παροχή συγκεκριμένων υπηρεσιών. Δεν υπάρχει η πρόβλεψη δημιουργίας δομών ανακουφιστικής και υποστηρικτικής φροντίδας που να καλύπτουν τις ανάγκες των ασθενών με καρκίνο στη  χώρα μας.
• Θεσμική συμμετοχή των εκπροσώπων των ασθενών: Μεγάλη απογοήτευση για την απουσία θεσμοθέτησης της συμμετοχής των εκπροσώπων των οργανώσεων των ασθενών, σε αντίθεση με την πρακτική που ακολουθείται σε Ευρωπαϊκές χώρες. Είναι σε όλους γνωστό ότι οι Οργανώσεις ασθενών με καρκίνο, λειτουργώντας αποκλειστικά σε εθελοντική βάση, παράγουν σημαντικό έργο σε πολλούς τομείς που αφορούν την ογκολογική περίθαλψη. Πιστεύουμε ότι σε τομείς, όπως η ψυχο-κοινωνική υποστήριξη, η κατ΄ οίκον φροντίδα, οι δράσεις  πρόληψης και ενημέρωσης του πληθυσμού, οι παρεμβάσεις στην ανακουφιστική φροντίδα και σε άλλους τομείς, η γνώση και η εμπειρία που έχουν οι οργανώσεις ασθενών με καρκίνο θα πρέπει να ληφθούν υπόψη και να αξιοποιηθούν κατάλληλα, μέσω της καθιέρωσης της θεσμικής συμμετοχής τους στο νέο Σύστημα ΠΦΥ.

Στην κατεύθυνση αυτή, η Ομοσπονδία καλεί την κυβέρνηση να προβληματιστεί σοβαρά για τα σχέδιά της, προκειμένου να αποτραπούν μελλοντικές δυσάρεστες καταστάσεις για τους ογκολογικούς ασθενείς και συνολικά τον πληθυσμό της χώρας.

Σφοδρή επίθεση κατά του Υπουργείου Υγείας εξαπολύει η ηγεσία της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εργαζομένων Δημόσιων Νοσοκομείων (ΠΟΕΔΗΝ), ενόψει της εισαγωγής του κυβερνητικού νομοσχεδίου για την ΠΦΥ στην Ολομέλεια της Βουλής.

Σύμφωνα με την Ομοσπονδία, η προτεινόμενη μεταρρύθμιση στην πραγματικότητα υλοποιεί τις μνημονιακές δεσμεύσεις και την πρωτοβάθμια περίθαλψη αναλαμβάνει ο ιδιωτικός τομέας. Όπως εκτιμά, μάλιστα, το κόστος μετακυλίεται στους χρήστες των υπηρεσιών υγείας λόγω της κακής οικονομικής κατάστασης του ΕΟΠΥΥ και της υποχρηματοδότησης του δικτύου από τον κρατικό προϋπολογισμό.

«Η Δημόσια Υγεία αναρρώνει με δημόσιες δαπάνες υγείας 5% του ΑΕΠ. Με ασπιρίνες δεν αναρρώνει το ΕΣΥ. Αντίθετα ημέρα με την ημέρα ξεχαρβαλώνεται όλο και πιο πολύ και αν συνεχισθούν οι πολιτικές υποχρηματοδότησης και υποστελέχωσης, σε σύντομο χρονικό διάστημα η κατάσταση του βαριά ασθενούντος ΕΣΥ θα είναι μη αναστρέψιμη» τονίζει η ΠΟΕΔΗΝ.

Όπως αναφέρει σχετικά, στις πρωτοβάθμιες μονάδες δεν προσελήφθη κανένας γιατρός ή άλλος επαγγελματίας υγείας τα τελευταία 2 χρόνια, ενώ τα κέντρα υγείας δεν έχουν ούτε ένα ευρώ να καλύψουν βασικές λειτουργικές δαπάνες. «Οι ασθενείς θα συνεχίσουν να στοιβάζονται στα τμήμα Επειγόντων Περιστατικών των νοσοκομείων και να ταλαιπωρούνται 8 ώρες στην αναμονή για να εξυπηρετηθούν» συμπληρώνει.

Η Ομοσπονδία κοινοποιεί, παράλληλα, στοιχεία τα οποία έχει συλλέξει για την τραγική κατάσταση που επικρατεί σε 65 κέντρα υγείας της χώρας και τα οποία πρόκειται να αποτελέσουν τη βάση για την πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας που σχεδιάζει το υπουργείο Υγείας.

Αίσθηση προκαλεί, ταυτόχρονα, η αναφορά της στο νοσοκομείο που ιδρύεται στην Κάρπαθο. «Ας ειπωθεί καθαρά ο λόγος ίδρυσής του. Ιδρύεται για τη μεταφορά της νατοϊκής βάσης στην Κάρπαθο από τη Σούδα» σημειώνει χαρακτηριστικά. Κατηγορεί, παράλληλα, την Αριστοτέλους ότι με το νομοσχέδιο που κατέθεσε αποδέχεται την επισφαλή λειτουργία του νοσοκομείου Σαντορίνης.

Τέλος, η ΠΟΕΔΗΝ αναφέρει ότι στο νομοσχέδιο περιλαμβάνεται η περαιτέρω ελαστικοποίηση των εργασιακών σχέσεων, με τη δυνατότητα πρόσληψης προσωπικού με μπλοκάκια στα νοσοκομεία, επιβαρύνοντας περαιτέρω τους αναιμικούς προϋπολογισμούς των νοσοκομείων.

Η πρόταση της ΠΟΕΔΗΝ για την ΠΦΥ

Η Ομοσπονδία καταλήγει στην παρέμβασή της, με τις προτάσεις της για την αναμόρφωση της ΠΦΥ στη χώρα:

• Πολιτικές πρωτοβουλίες αποδοχής από το κράτος και τους Επαγγελματίες υγείας της κορυφαίας επιλογής την πρώτη επαφή του ασθενούς με το ΕΣΥ στη διαχείριση της νόσου, τον οικογενειακό γενικό γιατρό της Πρωτοβάθμιας Περίθαλψης.
• Λειτουργία Δημοσίου Επαρκούς ολοκληρωμένου δικτύου Πρωτοβάθμιων Υπηρεσιών που να καλύπτει πλήρως τις ανάγκες οριοθετημένου πληθυσμού αναφοράς σε Πρωτοβάθμιες Υγειονομικές Υπηρεσίες στην κατεύθυνση της Διακήρυξης της Alma – Ata του ΠΟΥ για την στρατηγική υγείας για όλους με βάση την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας και την Δημόσια Υγείας σε μία σύγχρονη τεχνολογική και προηγμένη εκδοχή.
• Στελέχωση με μόνιμους ιατρούς, Νοσηλευτές και άλλους Επαγγελματίες υγείας. Η αμοιβή υπαγμένη στα θεσμοθετημένα μισθολόγια.
• Πλήρης κάλυψη των λειτουργικών δαπανών με επαρκή χρηματοδότηση.
• Διασφάλιση της 24ωρης λειτουργίας των Κέντρων Υγείας και της ολοήμερης λειτουργίας των Μονάδων Υγείας πρώην ΕΟΠΥΥ. Βελτίωση κατά πολύ της επιχειρησιακής ικανότητας του ΕΚΑΒ.

«Έτσι θα αποσυμφορηθούν τα ΤΕΠ των Νοσοκομείων και θα αντιστραφούν οι ουρές της ντροπής» σημειώνει η ΠΟΕΔΗΝ.