Μπορεί ο διάλογος να υπήρξε εξαντλητικός σε ό,τι αφορά τους όρους σύμβασης των οικογενειακών γιατρών των Τοπικών Μονάδων Υγείας (ΤοΜΥ), όλο το προηγούμενο διάστημα, ωστόσο παραμένει ασαφές το πλαίσιο συνεργασίας των ιδιωτών επαγγελματιών υγείας που θα συμβληθούν με τον ΕΟΠΥΥ.

Οι τελευταίοι, σύμφωνα με την Ελληνική Ένωση Γενικής Ιατρικής (ΕΛΕΓΕΙΑ) καλύπτουν το 70% του πληθυσμού. Κατά συνέπεια είναι απαραίτητο να ξεκαθαρίσει τάχιστα το τοπίο, καθώς η συζήτηση για τις νέες συμβάσεις πηγαίνει από παράταση σε παράταση.

Υπό αυτό το πρίσμα, η Ένωση αιτείται άμεση συνάντηση με το ΓΓ ΠΦΥ και τον πρόεδρο του ΕΟΠΥΥ, με στόχο την έναρξη ενός εποικοδομητικού διαλόγου.

“Πρέπει να έχουμε κοινό στόχο με εσάς το σχεδιασμό και τη λειτουργία ενός μοντέλου ιδιώτη, συμβεβλημένου με τον ΕΟΠΥΥ οικογενειακού ιατρού, που θα ικανοποιεί ταυτόχρονα ασθενείς, ιατρούς και ΕΟΠΥΥ-ΥΥΚΑ” αναφέρει σχετικά. “Μόνο ένα τέτοιο δυνατόν να είναι αποδοτικό και για τους τρεις και συνάμα βιώσιμο” τονίζει συμπληρώνοντας.

Τέλος, δεν παραλείπει να θίξει και το ζήτημα του ρόλου που καλούνται να παίξουν οι ιδιώτες, μη συμβεβλημένοι με τον ΕΟΠΥΥ οικογενειακοί γιατροί στο νέο σύστημα και την ανάγκη να καθοριστεί με σαφήνεια η σχέση τους με αυτό.

Αυστηρή κριτική ασκεί στους Υπουργούς της Υγείας η Πανελλήνια Ομοσπονδία Εργαζομένων Δημόσιων Νοσοκομείων (ΠΟΕΔΗΝ), για την μεγάλη καθυστέρηση που παρατηρείται ακόμη και στην αποδοχή δωρεάς πολύτιμου ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού αξίας 20 εκατομμυρίων ευρώ.

Ο λόγος για 10 γραμμικούς επιταχυντές που Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ), η δωρεά των οποίων ανακοινώθηκε σε δύο φάσεις: τα 7 πρώτα μηχανήματα το 2014 κι έπειτα άλλα 3. Αν κι έχουν γίνει βήματα, τα μηχανήματα δεν έχουν τοποθετηθεί ακόμη, καθώς η δωρεά προϋποθέτει αφενός τη διαμόρφωση κατάλληλων χώρων κι αφετέρου κυρίως την πρόσληψη όλου του εξειδικευμένου προσωπικού.

Σύμφωνα με την ΠΟΕΔΗΝ, η αναλογία ακτινοθεραπευτικών μηχανημάτων (τα λειτουργούντα, χωρίς να υπολογίζονται τα χαλασμένα και τα παροπλισμένα) ανά εκατομμύριο πληθυσμού στην Ελλάδα είναι 3:1, όταν ο αντίστοιχος μέσος όρος στην ΕΕ είναι 6:1. Έτσι, από τις περίπου 35 χιλ. καρκινοπαθείς που χρειάζονται ακτινοθεραπεία κάθε χρόνο, μόνο οι 22 χιλ. στέκονται τυχεροί.

“Τι γίνονται οι υπόλοιποι 13.000 καρκινοπαθείς;” ρωτά ρητορικά ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Μ. Γιαννάκος, για να απαντήσει δεικτικά: “Πεθαίνουν με φρικτούς πόνους. Γράφει τη μοίρα τους ο κος Πολάκης”.

Από έρευνα που πραγματοποίησε η ΠΟΕΔΗΝ, προκύπτει ότι το ΕΣΥ διαθέτει 23 Γραμμικούς Επιταχυντές, εκ των οποίων οι 12 έχουν υπερβεί το όριο ζωής τους (άνω της 10ετίας) και πρέπει να αποσυρθούν. Επίσης, διαθέτει και 5 Κοβάλτια, τα οποία λειτουργούν πάνω από 20 έτη. Όσο πιο σύγχρονη είναι η τεχνολογία στην ακτινοθεραπεία, τόσο μεγαλύτερη είναι η ασφάλεια και η αποτελεσματικότητά τους.

“Στο Γ.Ν.ΑΛΕΞΑΝΔΡΑΣ είναι 45 ετών. Εμφανίζουν βλάβες. Δεν αντικαθίσταται η πηγή κοβαλτίου λόγω έλλειψης κονδυλίων. Μόνο στο Νοσοκομείο ΑΝΔΡΕΑΣ ΣΥΓΓΡΟΣ δικαιολογείται η λειτουργία του καθώς είναι καινούργιο (μόλις δύο ετών), κι επειδή είναι Ειδικό Δερματολογικό Νοσοκομείο και αυτού του είδους τα ακτινοθεραπευτικά μηχανήματα ακτινοβολούν επιφανειακά καρκινικά κύτταρα” σχολιάζει ο κ. Γιαννάκος.

Όπως υποστηρίζει η ΠΟΕΔΗΝ, το ΕΣΥ χρειάζεται 70 τέτοια μηχανήματα για να καλύψει πλήρως τις ανάγκες των καρκινοπαθών, το κόστος των οποίων εκτιμάται στα 100 εκατ. ευρώ.

“Τα 10 ακτινοθεραπευτικά μηχανήματα της δωρεάς θα βελτιώσουν την θεραπεία κατά πολύ” τονίζει ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας. Διευκρινίζει, ωστόσο, ότι δεν θα εξαφανίσουν τις λίστες αναμονής αφού στην πλειοψηφία τους αντικαθιστούν παλαιούς Γραμμικούς Επιταχυντές. “Οι νέοι Γραμμικοί Επιταχυντές της δωρεάς δεν αντικαθιστούν τους παλαιούς που έχουν ξεπεράσει το όριο ζωής, αλλά σε κάποια νοσοκομεία θα παραμείνουν σε λειτουργία” προσθέτει, κατηγορώντας την Αριστοτέλους ότι μετέρχεται επικοινωνιακών πρακτικών για να αποφύγει το πολιτικό κόστος. “Θέλει να γίνονται ακτινοθεραπείες σε περισσότερους ασθενείς, έστω με παλαιά, όχι τόσο αξιόπιστα ακτινοθεραπευτικά μηχανήματα” ισχυρίζεται ο κ. Γιαννάκος, κάνοντας λόγω για αλχημείες και παραβίαση των όρων της δωρεάς του ΙΣΝ.

Την ίδια ώρα, τα ιδιωτικά νοσοκομεία διαθέτουν 10 Γραμμικούς Επιταχυντές. Αν και ο ΕΟΠΥΥ καλύπτει το κόστος των ακτινοθεραπειών, ο ασθενής πληρώνει το γιατρό (έως 3.000 ευρώ) και συμμετοχή στη θεραπεία. Έτσι για να ξεκινήσει κανείς ακτινοθεραπείες στον Ιδιωτικό Τομέα πρέπει να διαθέτει ένα ποσό κοντά στις 4.000 ευρώ.

“Πόσοι διαθέτουν αυτό τα λεφτά;” αναρωτιέται ο πρόεδρος της ΠΟΕΔΗΝ. “Κι όμως, για μια χούφτα προσωπικό και από ανικανότητα των Υπουργών Υγείας και των Διοικήσεων των Νοσοκομείων, 13.000 καρκινοπαθείς βρίσκονται στο έλεος του Θεού, αφού τρία χρόνια καθυστερούν την εγκατάσταση των Γραμμικών Επιταχυντών” τονίζει. Εκφράζει, τέλος, τις επιφυλάξεις του για την αξιολόγηση του προγράμματος από το ΙΣΝ, το αποτέλεσμα της οποίας – 18 μήνες μετά την εγκατάσταση – θα κρίνει εάν η δωρεά θα επεκταθεί για την αντικατάσταση κι άλλων ακτινοθεραπευτικών μηχανημάτων.

Ιδιαίτερα υψηλός είναι ο αριθμός των ανθρώπων που έχουν χάσει τουλάχιστον ένα δόντι κατά τη διάρκεια της ζωής τους και, σύμφωνα με το Αμερικανικό Κολλέγιο Προσθετολόγων, αναμένεται αύξηση των περιστατικών τις προσεχείς δύο δεκαετίες. Αιτίες, στις δυτικές κοινωνίες, είναι κυρίως η αύξηση του ποσοστού των ανθρώπων με διαβήτη, νόσος που αυξάνει τον κίνδυνο για ανάπτυξη περιοδοντίτιδας που οδηγεί σε απώλεια των δοντιών, αλλά και του υπερτασικού πληθυσμού (Journal of Periodontology), ως αποτέλεσμα της μάστιγας της παχυσαρκίας.

Η απώλεια δοντιών προκύπτει επίσης λόγω τερηδονισμού, ενώ μπορεί να είναι αποτέλεσμα τραυματισμού ή καρκίνου. Οι επιπτώσεις, όμως, πέρα από την εμφανή που είναι η αισθητική, είναι πολλές και μπορεί να οδηγήσουν σε περαιτέρω προβλήματα, τόσο στη στοματική κοιλότητα όσο και στο σύνολο του οργανισμού.

«Τα δόντια μας στέκονται σε μια δυναμική ισορροπία μεταξύ τους, μέσω των σημείων επαφής. Η απώλεια ενός ή περισσότερων  δοντιών μεταβάλλει  αυτή την ισορροπία, γιατί χάνονται τα σημεία επαφής, με αποτέλεσμα τα διπλανά δόντια και οι ανταγωνιστές (τα αντίστοιχα δόντια της άλλης γνάθου) σταδιακά να μετακινούνται  σε αναζήτηση της επαφής τους. Επιπλέον, για όσο διάστημα αφήνεται αθεράπευτη η βλάβη, η περιοχή επιβαρύνεται από την άθροιση υπολειμμάτων τροφών, οδηγώντας έτσι σε ουλίτιδα ή περιοδοντίτιδα και σε εμφάνιση τερηδόνας», μας εξηγεί ο χειρουργός οδοντίατρος Βασίλης Ψυχογυιός.

«Η απώλεια ενός δοντιού οδηγεί, επίσης, σε επιβάρυνση των εναπομεινάντων δοντιών, εμφανίζεται αποτριβή και ενδεχομένως να προκύψουν κατάγματα, η μετακίνηση των δοντιών συνεχίζεται  οδηγώντας σε υπερσύγκλειση και απώλεια της κάθετης διάστασης, δηλαδή το ύψος της άρθρωσης μειώνεται, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο» προσθέτει.

Άλλο ένα σοβαρό πρόβλημα που προκύπτει από την απώλεια δοντιών, το οποίο έχει σημαντικές επιπτώσεις όχι μόνο τοπικά αλλά και στο οργανισμό, είναι ότι η λειτουργία της  μάσησης  δυσκολεύει – και στην περίπτωση που απαιτηθούν (στον ίδιο ή σε δεύτερο χρόνο) και άλλες εξαγωγές αυτή τελικά χάνεται. Οι παθόντες λανθασμένα πιστεύουν ότι μασάνε την τροφή τους. Δυστυχώς όμως αυτό είναι μια ψευδαίσθηση, που οφείλεται στην ικανότητα του στόματος να προσαρμόζεται κάθε φορά στα νέα του δεδομένα.

Εξαιτίας της ελλιπούς μάσησης είναι πολύ πιθανό να προκύψουν βλάβες σε άλλα όργανα του σώματος, όπως στο στομάχι. Η αμάσητη τροφή προκαλεί στομαχικές διαταραχές, όπως πόνο και ναυτία, και δυσκολία στην πέψη.

Επιπλέον μπορεί να οδηγήσει σε παχυσαρκία. Όπως ανακοινώθηκε στο 47ο ετήσιο συνέδριο της European Association for the Study of Diabetes (EASD), η σωστή μάσηση της τροφής διεγείρει την απελευθέρωση δύο εντερικών πεπτιδίων, που εξυπηρετούν τον περιορισμό της όρεξης και τη μείωση της πρόσληψης τροφής.

Σε κάποιες περιπτώσεις εμφανίζονται προβλήματα στην κροταφογναθική άρθρωση, όπως πόνος και  κριγμός. Εάν χαθούν δε πρόσθια δόντια, τότε δημιουργούνται επιπλέον αισθητικά προβλήματα, αλλά και δυσκολίες στην ομιλία, οπότε ο ασθενής έχει έντονη ψυχολογική επιβάρυνση, την οποία συχνά βιώνει ακόμα κι όταν η απώλεια αφορά δόντια στο πίσω μέρος του στόματος.  Δεν είναι λίγοι οι ενήλικες που όταν χάνουν ένα δόντι νοιώθουν νικημένοι από τον χρόνο…

Η αδιαφορία από πλευράς του ασθενή, η αμέλεια, η κακή ψυχολογία εξαιτίας άλλων παραγόντων, αλλά και οικονομικοί λόγοι είναι αιτίες που απομακρύνουν τον ασθενή από την αναζήτηση οδοντιατρικών υπηρεσιών. Η επίπτωση, όμως, είναι ιδιαίτερα βαριά, καθώς συν τω χρόνω οι βλάβες επιδεινώνονται και  το κόστος της θεραπείας αυξάνεται, όπως άλλωστε και  ο χρόνος ολοκλήρωσης της -που μπορεί να απαιτήσει μήνες.

Ο οδοντίατρος μπορεί να επανορθώσει, με την υπομονή και τη συνεργασία του ασθενή, ακόμα και εξαιρετικά δύσκολα περιστατικά, όπου έχει χαθεί μεγάλος αριθμός δοντιών, με full mouth αποκαταστάσεις, μέσω της  προσθετικής θεραπείας, η οποία περιλαμβάνει την ακίνητη προσθετική (θήκες, γέφυρες), την κινητή προσθετική (μερικές και ολικές οδοντοστοιχίες), τα εμφυτεύματα με προσθετική επί αυτών, καθώς και συνδυασμούς όλων των παραπάνω, κατά περίπτωση.

Όπως επισημαίνει ο κ. Ψυχογυιός, «το σχέδιο θεραπείας είναι μοναδικό για κάθε ασθενή, το οποίο ολοκληρώνεται αφού προηγηθεί μελέτη με εκμαγεία γύψου, ακτινογραφίες, ανάλυση της σύγκλεισης, κλινική εξέταση και προπροσθετική θεραπεία. Τα αποτελέσματα είναι  άριστα, στο βαθμό που είναι εφικτό και αναλόγως της βλάβης που έχει προκύψει αλλά και της έκτασής της, την οικονομική δυνατότητα του ασθενή, τον διαθέσιμο χρόνο του και φυσικά τους κανόνες της οδοντιατρικής».

Η συντήρηση και η επίβλεψη μετά το τέλος των οδοντιατρικών εργασιών είναι καθοριστικοί παράγοντες διατήρησής τους, χωρίς να εξαιρούνται βεβαίως ο σωστός σχεδιασμός και κατασκευή τους. Δηλαδή, οι συνήθειες του ασθενή μετά την ολοκλήρωση των εργασιών, η πιστή υπακοή στις οδηγίες του οδοντιάτρου, η καλή, καθημερινή στοματική  υγιεινή και οι τακτικές επισκέψεις στον οδοντίατρο, μπορούν να διατηρήσουν το αποτέλεσμα αναλλοίωτο για πάρα πολλά χρόνια, εξαιρουμένων βεβαίως κάποιων αστάθμητων παραγόντων.

«Τα δόντια μας στην ουσία δεν αντικαθιστώνται, αλλά υποκαθίστανται με τρόπο βιολογικά, λειτουργικά αποδεκτό από τη στοματική κοιλότητα, λαμβανομένου υπόψη και του αισθητικού παράγοντα. Κύριο μέλημά μας, λοιπόν, πρέπει να είναι η πρόληψη, που περιλαμβάνει σωστό βούρτσισμα δύο φορές ημερησίως και καθημερινή χρήση νήματος, τακτικές επισκέψεις στον οδοντίατρο (για καθαρισμό, θεραπεία ουλίτιδα ή περιοδοντίτιδας όταν υφίστανται, και σφραγίσματα όπου υπάρχουν τερηδονισμένα δόντια), η σωστή διατροφή, η αποφυγή συνηθειών που βλάπτουν τα δόντια και η προστασία τους από ατυχήματα με κάθε μέσο.

Όταν, όμως, προκύψει η ανάγκη εξαγωγής ή η απώλειά τους δεν πρέπει να παραλείπεται η άμεση αντικατάστασή τους, κυρίως των γομφίων, γιατί κλονίζεται η ισορροπία του στόματος και σταδιακά, μέσω κάποιων γεγονότων ο ασθενής μπορεί να οδηγηθεί σε πλήρη απώλεια των δοντιών. Τοποθετώντας ένα τεχνητό δόντι έγκαιρα γλυτώνουμε από ταλαιπωρία και περιττά έξοδα! Κι ας μην ξεχνάμε ότι συνδυάζοντας την υγιεινή με την πρόληψη διατηρούμε ένα ωραίο χαμόγελο, προστατεύοντας παράλληλα τη γενικότερη υγεία μας», καταλήγει ο ειδικός.

11μελή Επιτροπή Ελέγχου Προστασίας Δικαιωμάτων Ασθενών (ΕΕΠΔΑ) με πρόεδρο τον Γιώργο Καλαμίτση, πρόεδρο του Συλλόγου Ασθενών Ήπατος Ελλάδας Προμηθέας, όρισε ο ΓΓ Δημόσιας Υγείας. Σύμφωνα με τη σχετική απόφαση, στη θέση του αντιπροέδρου της Επιτροπής ορίστηκε η Ξανθή Παπαδοπούλου, νομικός και ειδική σύμβουλος του υπουργού Υγείας.

Έργο της Επιτροπής είναι να εποπτεύει και ελέγχει την προστασία των δικαιωμάτων των ληπτών υπηρεσιών Υγείας στους φορείς ή μονάδες της πρωτοβάθμιας, δευτεροβάθμιας και τριτοβάθμιας φροντίδας υγείας και περίθαλψης του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Στα δικαιώματα αυτά περιλαμβάνεται η πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας χωρίς διακρίσεις, οι αξιοπρεπείς συνθήκες φροντίδας υγείας και περίθαλψης, η συνέχεια της φροντίδας υγείας, οι ποιοτικές υπηρεσίες υγείας, η πληροφόρηση για την παροχή κατάλληλης και τεκμηριωμένης υπηρεσίας υγείας, ο αυτοκαθορισμός, η συναίνεση και ενημέρωση, η πρόσβαση στον ιατρικό φάκελο και αρχεία, το απόρρητο, η ιδιωτικότητα και η προστασία των προσωπικών δεδομένων, η γενετική ταυτότητα και η αναφορά και λήψη γραπτής απάντησης.

Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΕΠΔΑ θα δέχεται παράπονα, αναφορές ή καταγγελίες από κάθε λήπτη υπηρεσίας Υγείας χωρίς διακρίσεις, από κάθε οργάνωση, φορέα, Επιτροπή ή Αρχή. Παράλληλα, θα μπορεί να επισκέπτεται σε τακτά χρονικά διαστήματα τις υπηρεσίες Υγείας, να πραγματοποιεί αυτεπαγγέλτως ή μετά από καταγγελίες έκτακτες επισκέψεις σε υπηρεσίες υγείας. Ακόμη, θα δέχεται εξαμηνιαίες εκθέσεις των Γραφείων Δικαιωμάτων των Ληπτών Υπηρεσιών Υγείας των Νοσοκομείων και θα συνεργάζεται με την Αυτοτελή Υπηρεσία Προστασίας Δικαιωμάτων του Υπουργείου Υγείας. Επίσης, θα ενημερώνει τον πληθυσμό για τα δικαιώματα των ληπτών υπηρεσιών Υγείας μέσα από εκδηλώσεις, ενημερωτικά φυλλάδια, τηλεοπτικά ή άλλα μηνύματα, ανάρτηση στην Ιστοσελίδα του Υπουργείου Υγείας των πορισμάτων και εκθέσεών της. Τέλος, θα ενημερώνει τον υπουργό Υγείας για τυχόν παραβιάσεις των δικαιωμάτων των ληπτών υπηρεσιών Υγείας.

Την Επιτροπή απαρτίζουν περαιτέρω οι εξής:

• Από τον Πανελλήνιο Ιατρικό Σύλλογο (ΠΙΣ), οι Κωνσταντίνος Νταλούκας (παιδίατρος, με αναπληρωτή τον παιδίατρο Δημήτριο Φούσκα), Δημήτριος Τσάμης (βιοπαθολόγος, με αναπληρωτή τον καρδιολόγο Νικόλαο Λιακόπουλο) και Νικόλαος Πλατανησιώτης (διευθυντής Δημόσιας Υγείας, με αναπληρωτή τον ΩΡΛ Παύλο Σαρώφ).
• Από την Ένωση Νοσηλευτών Ελλάδας (ΕΝΕ), ο Γεώργιος Αβραμίδης (ΨΝΑ), με αναπληρωτή τον Γεώργιο Δραχτίδη (Ελπίς).
• Από τον Πανελλήνιο Σύλλογο Φυσικοθεραπευτών (ΠΣΦ), ο Ελευθέριος Μπουρνουσούζης, με αναπληρώτρια την Εσμεράλντα Βαγιά.
• Από τον Σύνδεσμο Κοινωνικών Λειτουργών Ελλάδας, η Αμαλία Γκώρου (“Ευαγγελισμός”), με αναπληρώτρια την Παναγιώτα Τζανέτη (“Θριάσιο”).
• Μετέχουν, επίσης, οι σύμβουλοι του υπουργού Υγείας Ξανθή Παπαδοπούλου (νομικός, με αναπληρωτή τον νομικό Νικόλαο Ράπτη) και Αθηνά Παναγιώτου (νομικός, με αναπληρώτρια τη νομικό Έλλη Τζούρου).
• Τον Σύλλογο Μυασθενών Ελλάδας (H – MGA) εκπροσωπεί ο Δημήτριος Ζάφτης, με αναπληρωτή τον Δημήτριο Πίττα.
• Εκπρόσωποι των ληπτών Υγείας είναι ο Γιώργος Καλαμίτσης, με αναπληρωτή τον Στυλιανό Αγαπητό (Σύλλογος “Προμηθέας”) και Αθηνά Αλεξανδρίδου, με αναπληρωτή τον Βασίλειο Μαραγκό (Οικογενειακή Συμμαχία Κατά της Νόσου VHL).

Who‘s who

Ο Γ. Καλαμίτσης σπούδασε Ψυχολογία και από το 2005 μέχρι το 2011 εργάστηκε στο Σύλλογο Επανένταξης Εθισμένων “Επιστροφή”. Παράλληλα, είναι μέλος της επιστημονικής επιτροπής της ΜΚΟ “Νηφάλιοι, κίνηση πολιτών για τον αλκοολισμό και το περιβάλλον”.