Μετά από έναν χρόνο που χαρακτηρίστηκε από τις υψηλές ζημίες από φυσικές καταστροφές, που «έγραψε» η διεθνής αντασφαλιστική βιομηχανία σε ένα ήδη δύσκολο πλαίσιο, λόγω των χαμηλών επιτοκίων και επενδυτικών αποδόσεων, το 2018 φαίνεται να ξεκινά με καλύτερους οιωνούς και να «υπόσχεται» ένα βελτιωμένο λειτουργικό περιβάλλον, χάρη όχι μόνο στην προσδοκώμενη αύξηση των αντασφαλίστρων κατά την περίοδο ανανεώσεων των συμβολαίων του Ιανουαρίου, αλλά και στην επιτάχυνση των ρυθμών ανάπτυξης της παγκόσμιας οικονομίας.

Της Λαλέλας Χρυσανθοπούλου

Earnings event ή capital event;

Την ίδια στιγμή, διάσταση απόψεων καταγράφεται μεταξύ των αναλυτών και για το αν οι υψηλές ζημίες από φυσικές καταστροφές του 2017 συνιστούν μόνο «κρίσιμο γεγονός για την κερδοφορία των εταιρειών» (earnings event) ή μπορούν να μετεξελιχθούν σε κρίσιμο γεγονός για την κεφαλαιακή επάρκεια του κλάδου (capital event). Σύμφωνα με τον οίκο αξιολόγησης AM Best, που έχει «τρέξει» διάφορα σενάρια, οι ζημίες θα έχουν επίπτωση μόνο στην κερδοφορία των εταιρειών που παρακολουθεί και όχι στην κεφαλαιακή τους επάρκεια.

Στον αντίποδα, η Standard and Poor’s εκτιμά ότι οι απώλειες απειλούν να «σβήσουν» τα κέρδη ολόκληρης της χρονιάς για τις μεγάλες αντασφαλιστικές και μπορούν να εξελιχθούν σε κεφαλαιακό γεγονός για τον κλάδο. Αν και θεωρεί ότι ο κίνδυνος αυξήσεων μετοχικού κεφαλαίου ακόμη και για τις πιο εκτεθειμένες εταιρείες είναι μικρός (δεδομένων και των υψηλών αποθεματικών που είχαν συσσωρεύσει κατά τις προηγούμενες χρήσεις), εντούτοις οι αυξημένες ζημίες θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε «πάγωμα» των προγραμμάτων επαναγοράς μετοχών το 2018, προκειμένου οι αντασφαλιστικές εταιρείες να «ξαναχτίσουν» τα κεφαλαιακά τους μαξιλάρια. Καταλήγει δε ότι τα δύο «υπαρξιακά» ερωτήματα που εγείρονται στην παρούσα φάση είναι το αν η τιμολόγηση βρίσκεται σε σημείο καμπής και πώς θα αντιδράσουν στα νέα δεδομένα όχι μόνο οι παραδοσιακές (αντ)ασφαλιστικές εταιρείες, αλλά και οι πάροχοι εναλλακτικών κεφαλαίων, δηλαδή οι εταιρείες διαχείρισης ILS.

Η Fitch, τέλος, υποστήριξε ότι η κεφαλαιακή βάση των τεσσάρων μεγάλων αντασφαλιστικών ομίλων της Ευρώπης παραμένει ισχυρή, παρά την πτώση που εμφάνισαν στην κερδοφορία τους το τρίτο τρίμηνο λόγω των φυσικών καταστροφών στις ΗΠΑ, των σεισμών στο Μεξικό και των πυρκαγιών στην Καλιφόρνια.

Σύμφωνα με τη Fitch, ενώ και οι τέσσερις σημείωσαν επιδείνωση του δείκτη ζημιών και εξόδων προς τα ασφάλιστρα, για τη Munich Re και τη Swiss Re ο αντίκτυπος των καταστροφών ήταν ισχυρότερος σε σχέση με τη Hannover Re και τη SCOR. Οι ζημίες της Munich Re από τις φυσικές καταστροφές και τους σεισμούς του Μεξικό αναλογούν στο 12% των ίδιων κεφαλαίων στο πρώτο εξάμηνο 2017, σε σχέση με το 8% της Hannover Re.

Ωστόσο, κατά βάση, ο δείκτης ζημιών και εξόδων προς τα ασφάλιστρα και των τεσσάρων αντασφαλιστών κυμάνθηκε στο 100%. Ο κλάδος ζωής και υγείας και για τους τέσσερις ομίλους παρέμεινε σταθερός και δεν επηρεάστηκε από τις πρόσφατες καταστροφές, γεγονός που αποτυπώθηκε και στα οικονομικά αποτελέσματα του τριμήνου.

Σύμφωνα με τις προβλέψεις της Fitch, οι κεφαλαιακοί δείκτες των αντασφαλιστών θα παραμείνουν πολύ ισχυροί το 2018. Όπως δήλωσε ο Brian Schneider, επικεφαλής της Fitch για τον αντασφαλιστικό κλάδο, παρότι η βιομηχανία έχει αρκετά κεφάλαια για να διαχειριστεί τις ζημίες, θα είναι τελικά η ψυχολογία της αγοράς που θα διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο για τις διαφαινόμενες αυξήσεις στα (αντ)ασφάλιστρα. Ο ίδιος πρόσθεσε ότι μόλις «κατακαθίσει ο κουρνιαχτός» και αποσαφηνιστεί η αντίδραση της ασφαλιστικής βιομηχανίας στις ζημίες, ίσως αποδειχθεί ότι η μεγαλύτερη «κληρονομιά» των τυφώνων ήταν η ελλιπής ασφαλιστική κάλυψη, ιδίως για τις καταστροφές από πλημμύρες, στην αγορά των ΗΠΑ, την πιο ανεπτυγμένη του κόσμου…

Έλλειμμα ασφαλιστικής προστασίας

Όπως επισημαίνει η Αon Βenfield, σε ανάλυσή της για τις προοπτικές της αντασφαλιστικής αγοράς το 2018, «υπάρχει ένα τεράστιο έλλειμμα ασφαλιστικής προστασίας από φυσικές καταστροφές… Η οικονομική ανάπτυξη και οι δημογραφικές τάσεις δημιουργούν νέες εστίες εκθέσεων (σε κινδύνους), συχνά σε περιοχές εκτεθειμένες σε φυσικές καταστροφές και σε μια περίοδο που η συχνότητα (των καταστροφών) αυξάνεται… Η διατηρήσιμη ενίσχυση της ζήτησης για αντασφαλιστικές υπηρεσίες εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την αύξηση της σημασίας της ασφάλισης για την παγκόσμια οικονομία».

Τεράστιοι θύλακες μη ασφαλισμένων κινδύνων τόσο στις ανεπτυγμένες όσο και στις αναπτυσσόμενες οικονομίες δημιουργούν μια δελεαστική ευκαιρία για τη βιομηχανία να αξιοποιήσει στο έπακρο τα κεφάλαια και την τεχνογνωσία της στη διαχείριση κινδύνων σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα.

Είναι ενθαρρυντικό το γεγονός ότι η επίγνωση για την οικονομική ζημία που προκαλείται από τις φυσικές καταστροφές αυξάνεται και το ότι υπάρχουν πρόσφατα παραδείγματα για το πώς ο ιδιωτικός τομέας βοήθησε μεμονωμένες κυβερνήσεις και υπερεθνικούς οργανισμούς για τη δημιουργία προγραμμάτων που επεκτείνουν την ασφαλιστική κάλυψη και παρέχουν μηχανισμούς μεταβίβασης κινδύνου.

Τον Αύγουστο του 2017, η κυβέρνηση των Φιλιππίνων ανακοίνωσε την έναρξη της λειτουργίας ενός νέου προγράμματος ασφάλισης έναντι του κινδύνου καταστροφών, με τη στήριξη της Παγκόσμιας Τράπεζας και της Υπηρεσίας Διεθνούς Ανάπτυξης της Μ. Βρετανίας.

Έναν μήνα πριν, είχε ανακοινωθεί ότι η Παγκόσμια Τράπεζα συνεργάζεται με τις κυβερνήσεις των ΗΠΑ και της Γερμανίας για τη δημιουργία του Διεθνούς Κέντρου Προστασίας από Καταστροφές στο Λονδίνο (London Center for Global Disaster Protection), με στόχο την ανάπτυξη ασφαλιστικών λύσεων και λύσεων διαχείρισης κινδύνου για τις αναπτυσσόμενες χώρες. Αυτό συνέπεσε με την εισαγωγή ενός νέου εποπτικού πλαισίου για την αγορά ILS του Λονδίνου.