Ένα νέο μοντέλο ελέγχου και διασταύρωσης στοιχείων για τις αποζημιώσεις από φυσικές καταστροφές δρομολογεί η Πολιτεία, με τη συμμετοχή –για πρώτη φορά σε τόσο θεσμικό και οργανωμένο επίπεδο– των ασφαλιστικών εταιρειών. Στο επίκεντρο βρίσκεται η δημιουργία ενός διαλειτουργικού συστήματος, το οποίο θα επιτρέπει στο Κράτος να γνωρίζει με ακρίβεια ποια κτίρια, οχήματα και επιχειρήσεις είναι ασφαλισμένα και σε ποιον βαθμό, πριν προχωρήσει στη χορήγηση κρατικής αρωγής.
Η πρόβλεψη αυτή περιλαμβάνεται στο υπό διαβούλευση σχέδιο νόμου του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας με τίτλο «Ενεργή Μάχη», το οποίο επιχειρεί μια συνολική αναμόρφωση του τρόπου πρόληψης, ετοιμότητας και αποκατάστασης μετά από φυσικές, τεχνολογικές ή ανθρωπογενείς καταστροφές.
Στην πράξη, το νέο σύστημα θα λειτουργεί ως μια ψηφιακή πύλη διασταύρωσης δεδομένων. Η Γενική Γραμματεία Αποκατάστασης Φυσικών Καταστροφών και Κρατικής Αρωγής θα μπορεί να αντλεί πληροφορίες από την ΑΑΔΕ, τον ΕΛΓΑ, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, αλλά και από την Ένωση Ασφαλιστικών Εταιριών Ελλάδος και τις ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες. Με τον τρόπο αυτό θα ελέγχεται αν ένα ακίνητο, μια επιχείρηση ή ένα όχημα διαθέτει την απαιτούμενη ασφαλιστική κάλυψη τη στιγμή που εκδηλώνεται μια θεομηνία.
Η διαλειτουργικότητα αυτή δεν έρχεται σε κενό χρόνο. Αντιθέτως, αποτελεί το εργαλείο για την εφαρμογή ρυθμίσεων που έχουν ήδη θεσπιστεί και συνδέουν ευθέως την κρατική αποζημίωση με την ιδιωτική ασφάλιση. Το πλαίσιο αυτό προβλέπει ότι κατοικίες υψηλής φορολογητέας αξίας δεν δικαιούνται στεγαστική συνδρομή και οικονομικές ενισχύσεις μετά από σεισμό, πυρκαγιά ή πλημμύρα, επιχειρήσεις με υψηλό κύκλο εργασιών μένουν εκτός κρατικής αρωγής εάν δεν έχουν ασφαλίσει το μεγαλύτερο μέρος του ενεργητικού τους, ενώ τα οχήματα που δεν καλύπτονται ασφαλιστικά για πυρκαγιά και πλημμύρα δεν αποζημιώνονται από το Δημόσιο.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στο σχέδιο νόμου στην ερμηνευτική αποσαφήνιση του χρόνου ισχύος των εξαιρέσεων αυτών. Όπως επισημαίνεται, η αρχική νομοθετική πρόβλεψη είχε δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα εφαρμογής, καθώς είχε τεθεί μια οριζόντια ημερομηνία, ανεξάρτητη από τον χρόνο εκδήλωσης της καταστροφής. Το αποτέλεσμα ήταν να κινδυνεύουν να αποκλειστούν από αποζημιώσεις δικαιούχοι που είχαν υποστεί ζημιές πριν από την 1η Ιουνίου 2025, λόγω των καθυστερήσεων που είναι εγγενείς στη διαδικασία αιτήσεων και ελέγχων. Με τη νέα διατύπωση ξεκαθαρίζεται ότι οι εξαιρέσεις ισχύουν αποκλειστικά για θεομηνίες που εκδηλώθηκαν από την 1η Ιουνίου 2025 και μετά, επιλύοντας ένα κρίσιμο ερμηνευτικό κενό και αποτρέποντας αδικίες σε βάρος πληγέντων.
