Η βασική διαπίστωση είναι ότι οι δημόσιες συντάξεις, από μόνες τους, δύσκολα θα μπορούν στο μέλλον να εξασφαλίσουν επαρκή ποσοστά αναπλήρωσης για τους εργαζομένους, επεσήμανε ο διοικητής της TτΕ, Γιάννης Στουρνάρας, μιλώντας στο 7ο Συνέδριο Επαγγελματικής Ασφάλισης με τίτλο «Η Επαγγελματική Ασφάλιση στο επίκεντρο της Ευρωπαϊκής Στρατηγικής για τις Αποταμιεύσεις και τις Επενδύσεις».
Επεσήμανε ότι το μικρό μέγεθος πολλών Ταμείων δυσχεραίνει την επίτευξη οικονομιών κλίμακας και αυξάνει το λειτουργικό κόστος.
Τα ΤΕΑ, τόνισε, ότι αναμένεται να αποκτήσουν πολύ μεγαλύτερο ρόλο τα επόμενα έτη, τόσο ως συνταξιοδοτικός θεσμός όσο και ως επενδυτικός πυλώνας τόσο εντός συνόρων όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Δείτε την παρέμβαση:
Αναλυτικά η ομιλία:
Κυρίες και κύριοι σύνεδροι,
Με ιδιαίτερη χαρά σας καλωσορίζω στο 7ο συνέδριο Επαγγελματικής Ασφάλισης, ένα θεσμό που έχει πλέον καθιερωθεί ως σημείο αναφοράς για το δημόσιο διάλογο όσον αφορά το μέλλον της συνταξιοδοτικής προστασίας και το ρόλο της επαγγελματικής ασφάλισης για την οικονομία και την κοινωνία.
Τα τελευταία έτη τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης βρίσκονται στο επίκεντρο σημαντικών εξελίξεων τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε εθνικό επίπεδο. Εξελίξεις που συνδέονται άμεσα με τη δημογραφική γήρανση και την αυξανόμενη πίεση στα δημόσια συνταξιοδοτικά συστήματα, αλλά και με τη στρατηγική επιλογή της Ευρωπαϊκής Ένωσης να ενισχύσει τη μακροπρόθεσμη αποταμίευση και να διοχετεύσει περισσότερα ιδιωτικά κεφάλαια προς τις επενδύσεις και τις ευρωπαϊκές κεφαλαιαγορές.
Η Ευρώπη κινείται προς ένα μοντέλο τριών πυλώνων ασφάλισης: τη δημόσια σύνταξη, την επαγγελματική ασφάλιση και την ιδιωτική αποταμίευση. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο δεύτερος πυλώνας των Επαγγελματικών Ταμείων αποκτά ολοένα και πιο κεντρικό ρόλο.
Η βασική διαπίστωση είναι ότι οι δημόσιες συντάξεις, από μόνες τους, δύσκολα θα μπορούν στο μέλλον να εξασφαλίσουν επαρκή ποσοστά αναπλήρωσης για τους εργαζομένους. Για τον λόγο αυτό, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει να ενισχύσει τα επαγγελματικά συνταξιοδοτικά σχήματα, ώστε να λειτουργήσουν συμπληρωματικά προς το δημόσιο σύστημα ενθαρρύνοντας τη μακροπρόθεσμη αποταμίευση.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η συζήτηση επικεντρώνεται στην αναθεώρηση της οδηγίας IORP II και στη γενικότερη στρατηγική “Savings and Investments Union”. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδιώκει να αυξηθεί η συμμετοχή των εργαζομένων σε επαγγελματικά συνταξιοδοτικά σχήματα, να ενισχυθούν οι ευρωπαϊκές κεφαλαιαγορές μέσω της αξιοποίησης των αποθεματικών των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης και να υπάρξει μεγαλύτερη εναρμόνιση μεταξύ των κρατών-μελών σε επίπεδο λειτουργίας αλλά και εποπτικής προσέγγισης.
Σε εθνικό επίπεδο, η Ελλάδα ακολουθεί πλέον πιο ενεργά αυτή την ευρωπαϊκή κατεύθυνση. Με τον νόμο 5078/2023, το πλαίσιο λειτουργίας των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης έγινε περισσότερο ευθυγραμμισμένο με τα ευρωπαϊκά πρότυπα εποπτείας και διακυβέρνησης. Ενισχύθηκαν οι απαιτήσεις διαφάνειας, οι κανόνες επενδυτικής πολιτικής, και η εποπτεία από την Τράπεζα της Ελλάδος διενεργείται με ιδιαίτερη έμφαση στην προστασία των ασφαλισμένων.
Ωστόσο, παρά τη θετική δυναμική, η ελληνική αγορά εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις. Η συμμετοχή των εργαζομένων παραμένει περιορισμένη, ενώ η ασφαλιστική και επενδυτική κουλτούρα στη χώρα μας δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί στο βαθμό που απαιτείται. Ταυτόχρονα, το μικρό μέγεθος πολλών Ταμείων δυσχεραίνει την επίτευξη οικονομιών κλίμακας και αυξάνει το λειτουργικό κόστος. Για τον λόγο αυτό απαιτείται συντονισμένη προσπάθεια από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, με στόχο την ενίσχυση της εμπιστοσύνης εργοδοτών και ασφαλισμένων προς τον θεσμό.
Με 27 μόλις Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης και περίπου 55 χιλιάδες μέλη στο τέλος του 2025, γίνεται σαφές ότι ο θεσμός βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο ανάπτυξης, παρά τις σημαντικές προοπτικές και τη δυναμική που παρουσιάζει ο Πυλώνας Επαγγελματικής Ασφάλισης.
Παρότι τόσο το Ενεργητικό όσο και οι τεχνικές προβλέψεις κατέγραψαν αυξήσεις άνω του 20% σε σχέση με το 2024, τα συνολικά μεγέθη παραμένουν περιορισμένα, καθώς το Ενεργητικό διαμορφώθηκε στα 621 εκατ. ευρώ και οι τεχνικές προβλέψεις περίπου στα 550 εκατ. ευρώ για το 2025.
Είναι γεγονός ότι η προσπάθεια μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος αποτελούσε διαχρονικά μία σύνθετη πρόκληση, καθώς επηρεάζεται από τη δημογραφική γήρανση και τις αυξανόμενες κοινωνικοοικονομικές απαιτήσεις.
Η αύξηση του προσδόκιμου ζωής και η μείωση των γεννήσεων επιβαρύνουν το διανεμητικό σύστημα, μεταφέροντας το κόστος στις νεότερες γενιές και θέτοντας ζητήματα βιωσιμότητας και διαγενεακής δικαιοσύνης. Παράλληλα, οι αυξημένες προσδοκίες για αξιοπρεπές επίπεδο διαβίωσης μετά τη συνταξιοδότηση αναδεικνύουν τα περιορισμένα περιθώρια του Πρώτου Πυλώνα να καλύψει μόνος του τις μελλοντικές ανάγκες.
Σε αυτό το περιβάλλον, ο κεφαλαιοποιητικός Δεύτερος Πυλώνας μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά, ενισχύοντας τη σύνδεση εισφορών και παροχών, την αίσθηση διαφάνειας και τις προοπτικές υψηλότερων αποδόσεων. Ωστόσο, η επιτυχία του προϋποθέτει ισχυρό εποπτικό πλαίσιο, θεσμικές εγγυήσεις και ουσιαστική ενημέρωση των ασφαλισμένων, ώστε να ενισχυθούν η εμπιστοσύνη, η βιωσιμότητα και η κοινωνική συνοχή του συνταξιοδοτικού συστήματος.
Ξεκινώντας τις εργασίες του συνεδρίου, θα ήθελα να σταθώ στη μεγάλη εικόνα:
Τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης δεν αποτελούν έναν περιφερειακό θεσμό της ασφαλιστικής αγοράς. Εξελίσσονται σταδιακά σε έναν βασικό πυλώνα του ευρωπαϊκού συνταξιοδοτικού και επενδυτικού συστήματος, ώστε τα επόμενα έτη να συμβάλουν τόσο στη συμπληρωματική συνταξιοδοτική προστασία των εργαζομένων όσο και στη χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας και των ευρωπαϊκών επενδύσεων. Τα ΤΕΑ αναμένεται να αποκτήσουν πολύ μεγαλύτερο ρόλο τα επόμενα έτη, τόσο ως συνταξιοδοτικός θεσμός όσο και ως επενδυτικός πυλώνας τόσο εντός συνόρων όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Ολοκληρώνοντας, θα ήθελα να υπογραμμίσω ότι η Τράπεζα της Ελλάδος, πέραν της διασφάλισης της χρηματοοικονομικής εποπτείας των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης και της συμμόρφωσής τους με τις απαιτήσεις διαφάνειας προς τα μέλη τους, θα συνεχίσει, στο πλαίσιο του εποπτικού της ρόλου, να στηρίζει κάθε πρωτοβουλία που συμβάλλει στη βελτίωση και περαιτέρω ενίσχυση του Δεύτερου Πυλώνα Ασφάλισης.
Εύχομαι από καρδιάς κάθε επιτυχία στις εργασίες του συνεδρίου σας!
