Σε ένα νέο μοντέλο κρατικής αρωγής, με βασικά χαρακτηριστικά την ψηφιοποίηση, την ενοποίηση των διαδικασιών και την επιτάχυνση των ενισχύσεων, προχωρά η κυβέρνηση, καθώς το υφιστάμενο πλαίσιο καλείται να ανταποκριθεί σε ένα περιβάλλον όπου οι φυσικές καταστροφές γίνονται συχνότερες και πιο σύνθετες.
Το νέο πλαίσιο παρουσίασε ο Υφυπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, αρμόδιος για θέματα κρατικής αρωγής, Κώστας Κατσαφάδος στην Επιτροπή Εμπορίου και Παραγωγής της Βουλής, κατά τη συζήτηση του νομοσχεδίου για τη στεγαστική αρωγή, τις λοιπές ενισχύσεις μετά από φυσικές καταστροφές, την κρατική αρωγή και την ιδιωτική ασφάλιση επιχειρήσεων έναντι φυσικών καταστροφών.
Η βασική αλλαγή είναι η δημιουργία ενός ενιαίου συστήματος διαχείρισης, ώστε να μην εφαρμόζονται διαφορετικές διαδικασίες για πλημμύρες, πυρκαγιές και σεισμούς. Όπως ανέφερε ο κ. Κατσαφάδος, στόχος είναι ένα περισσότερο λειτουργικό και προβλέψιμο πλαίσιο για όλους τους πληγέντες.
Παράλληλα, το νέο νομοσχέδιο καταργεί το παλαιό πλαίσιο του 1979 για την αποκατάσταση κτιρίων και επιχειρεί να το προσαρμόσει στις σημερινές συνθήκες της κλιματικής κρίσης.
Στο e-Άδειες η αποκατάσταση – στόχος οι ταχύτερες ενισχύσεις
Κεντρικό σημείο της μεταρρύθμισης είναι η ένταξη των διαδικασιών επισκευής και ανακατασκευής πληγέντων κτιρίων στο e-Άδειες.
Η λογική, σύμφωνα με τον Υφυπουργό, δεν είναι απλώς να μεταφερθεί η γραφειοκρατία στο διαδίκτυο, αλλά να μειωθεί ο χρόνος ολοκλήρωσης των διαδικασιών και να υπάρχει πλήρης εικόνα της πορείας κάθε υπόθεσης.
Ο πολίτης θα υποβάλλει ηλεκτρονικά μία αίτηση με τον κωδικό του ακινήτου και, μέσω διαλειτουργικότητας των πληροφοριακών συστημάτων, θα επιδιωχθεί η ταχύτερη καταβολή των προβλεπόμενων ενισχύσεων.
Ο κ. Κατσαφάδος ανέφερε ως στόχο την καταβολή, εντός πέντε ημερών, των ενισχύσεων για οικοσκευή και πρώτες βιοτικές ανάγκες, καθώς και της επιδότησης ενοικίου όπου απαιτείται.
Στο νομοσχέδιο προβλέπονται ακόμη δύο νέες κατηγορίες οικονομικής ενίσχυσης: για υπόγειους χώρους και χώρους στάθμευσης, καθώς και για την αποκατάσταση καυστήρων, λεβήτων και ανελκυστήρων.
Παράλληλα, αντιμετωπίζεται ένα ακόμη σύνθετο ζήτημα: τι γίνεται με πληγέντα κτίρια τα οποία βρίσκονται σε περιοχές όπου δεν είναι δυνατή η έκδοση άδειας επισκευής ή ανακατασκευής, όπως σε δασικές εκτάσεις, στον αιγιαλό και την παραλία, σε ρέματα ή σε αρχαιολογικούς χώρους.
Υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, ο ιδιοκτήτης θα μπορεί να προχωρήσει στην κατεδάφιση του πληγέντος κτιρίου και να αξιοποιήσει την κρατική αρωγή που δικαιούται για την κατασκευή ή την αγορά άλλου ακινήτου στην ίδια Δημοτική ή Περιφερειακή Ενότητα.
Σημαντική είναι και η παρέμβαση στα ιδιοκτησιακά προβλήματα. Το νέο πλαίσιο επιχειρεί να ξεπεράσει περιπτώσεις πολλών συνιδιοκτητών, εκκρεμών αποδοχών κληρονομιάς και σύνθετων ιδιοκτησιακών σχέσεων, που μέχρι σήμερα συχνά καθυστερούσαν την αποκατάσταση.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά ο Υφυπουργός, ακόμη και ιδιοκτήτης με μικρό ποσοστό συνιδιοκτησίας θα μπορεί, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, να υποβάλει αίτηση για κρατική αρωγή και να προχωρήσει στην αποκατάσταση του ακινήτου, χωρίς να αποκτά πρόσθετα ιδιοκτησιακά δικαιώματα.
Το ενδιαφέρον για την ασφαλιστική αγορά
Για την ασφαλιστική αγορά, ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το γεγονός ότι το νομοσχέδιο δεν περιορίζεται στην κρατική αρωγή, αλλά περιλαμβάνει και βελτιώσεις του πλαισίου ιδιωτικής ασφάλισης επιχειρήσεων έναντι φυσικών καταστροφών.
Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία η διαχείριση του φυσικού κινδύνου βρίσκεται όλο και περισσότερο στο επίκεντρο της επιχειρηματικής λειτουργίας.
Η κρατική αρωγή, η πρόληψη και η ιδιωτική ασφάλιση καλούνται πλέον να λειτουργήσουν συμπληρωματικά. Για τις επιχειρήσεις, το ζητούμενο δεν είναι μόνο η αποζημίωση μετά από μια καταστροφή, αλλά η δυνατότητα ταχείας επαναλειτουργίας και περιορισμού της οικονομικής απώλειας.
Σε αυτό το πλαίσιο αποκτά σημασία και η ψηφιοποίηση των αυτοψιών. Σύμφωνα με τον κ. Κατσαφάδο, η Γενική Γραμματεία Αποκατάστασης Φυσικών Καταστροφών έχει αναλάβει τη διαδικασία, με μηχανικούς να μεταβαίνουν στις πληγείσες περιοχές από την επόμενη ημέρα του συμβάντος και τις αυτοψίες να πραγματοποιούνται πλέον ηλεκτρονικά.
Το μεγάλο ερώτημα, βέβαια, είναι αν η ψηφιοποίηση θα μεταφραστεί και σε πραγματική ταχύτητα αποκατάστασης. Γιατί για μια επιχείρηση που έχει υποστεί ζημιές από πυρκαγιά ή πλημμύρα, η καθυστέρηση δεν είναι απλώς διοικητική. Είναι κόστος, απώλεια τζίρου, απώλεια πελατών και, σε ορισμένες περιπτώσεις, απειλή για την ίδια τη βιωσιμότητά της.
Ο Υφυπουργός ανέλαβε, πάντως, συγκεκριμένη δέσμευση στη Βουλή: όλες οι απαιτούμενες υπουργικές και κοινές υπουργικές αποφάσεις θα έχουν εκδοθεί μέσα σε δύο μήνες από την ψήφιση του νομοσχεδίου.
Η εφαρμογή του νέου πλαισίου θα απαιτήσει διαλειτουργικότητα μεταξύ του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, της ΑΑΔΕ, του Υπουργείου Οικονομικών και του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας.
Το νομοσχέδιο βρίσκεται πλέον μπροστά στο κοινοβουλευτικό του τεστ. Το πραγματικό τεστ, όμως, θα έρθει στην πράξη: όταν η επόμενη φυσική καταστροφή χτυπήσει μια κατοικία ή μια επιχείρηση, πόσο γρήγορα θα κινηθεί το κράτος και πόσο αποτελεσματικά θα λειτουργήσει η ασφαλιστική κάλυψη;
Αυτό είναι τελικά και το κρίσιμο στοίχημα του νέου πλαισίου: όχι απλώς ένα πιο σύγχρονο θεσμικό περιβάλλον, αλλά λιγότερος χρόνος αναμονής και ταχύτερη επιστροφή στην κανονικότητα.
Πηγή: Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας – Τοποθέτηση του Κώστα Κατσαφάδου στην Επιτροπή Εμπορίου και Παραγωγής της Βουλής, 27 Αυγούστου 2026.
