Συνέντευξη στον Λάμπρο Ρόδη
Σε ένα επενδυτικό περιβάλλον στο οποίο η αβεβαιότητα, οι γεωπολιτικές αναταράξεις, οι δημογραφικές αλλαγές και η τεχνολογική μετάβαση επανακαθορίζουν τους κανόνες του παιχνιδιού, οι ασφαλιστικές εταιρείες και οι θεσμικοί επενδυτές καλούνται να επαναπροσδιορίσουν τις στρατηγικές τους. Η διαχείριση κεφαλαίων δεν αφορά πλέον μόνο την αναζήτηση υψηλότερων αποδόσεων, αλλά και την οικοδόμηση χαρτοφυλακίων με ανθεκτικότητα, επαρκή ρευστότητα και μακροπρόθεσμη προοπτική.
Ο Σπύρος Ιερείδης, CFA, Chartered MCSI, Manager Asset Management της CISCO (Cyprus Investment & Securities Corp. Ltd), μιλά στο Insurance World για τις μεγάλες προκλήσεις που διαμορφώνουν σήμερα το επενδυτικό τοπίο και αναλύει τις ευκαιρίες που ανοίγονται για τον ασφαλιστικό και συνταξιοδοτικό κλάδο σε Ελλάδα και Κύπρο.
Από την επιστροφή του σταθερού εισοδήματος και τις εναλλακτικές επενδύσεις έως την Τεχνητή Νοημοσύνη, το ESG και τις γεωπολιτικές εξελίξεις, καταθέτει τη δική του οπτική για το πώς πρέπει να κινηθούν οι θεσμικοί επενδυτές. Ιδιαίτερη έμφαση δίνει στο μεγάλο στοίχημα της επόμενης δεκαετίας: την ανάγκη να προστατευθεί η αγοραστική δύναμη των αποταμιεύσεων και να ενισχυθεί η μακροπρόθεσμη συνταξιοδοτική αποταμίευση, σε ένα περιβάλλον στο οποίο η γήρανση του πληθυσμού, οι πληθωριστικές πιέσεις, τα δημοσιονομικά δεδομένα και οι νέοι κίνδυνοι δημιουργούν ένα σύνθετο τοπίο. Όπως επισημαίνει, το ζητούμενο έως το 2030 δεν είναι η πρόβλεψη κάθε επόμενης κρίσης, αλλά η δημιουργία οργανισμών και χαρτοφυλακίων που να μπορούν να προσαρμόζονται με συνέπεια, πειθαρχία και ισχυρή διακυβέρνηση.
Οι διεθνείς αγορές βρίσκονται σε μια περίοδο έντονης αβεβαιότητας. Ποιες θεωρείτε ότι είναι σήμερα οι μεγαλύτερες προκλήσεις για τους θεσμικούς επενδυτές και ιδιαίτερα για τις ασφαλιστικές εταιρείες;
Η μεγαλύτερη πρόκληση για τους θεσμικούς επενδυτές είναι ότι η αβεβαιότητα έχει πάψει να είναι συγκυριακή και έχει πλέον μετατραπεί σε μόνιμο χαρακτηριστικό των αγορών. Γεωπολιτικές εντάσεις, πιο επίμονος πληθωρισμός σε ορισμένες κατηγορίες, υψηλότερο κόστος κεφαλαίου, δημοσιονομικές πιέσεις, κλιματικοί κίνδυνοι και τεχνολογικές ανατροπές δημιουργούν ένα περιβάλλον όπου οι ιστορικές παραδοχές δεν επαρκούν και χρειάζονται συχνότερη επανεξέταση.
Για τις ασφαλιστικές εταιρείες η δυσκολία είναι ακόμη μεγαλύτερη, γιατί καλούνται να διαχειριστούν χαρτοφυλάκια που πρέπει να στηρίζουν μακροχρόνιες υποχρεώσεις, να προστατεύουν την κεφαλαιακή τους επάρκεια και να διατηρούν επαρκή ρευστότητα. Η απάντηση δεν μπορεί να είναι η αδράνεια, αλλά η πιο αυστηρή διαχείριση κινδύνου, η πραγματική διαφοροποίηση, η ανάλυση εναλλακτικών σεναρίων και η επενδυτική πειθαρχία. Επιπρόσθετα, οι δημογραφικές εξελίξεις αποτελούν μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις της επόμενης δεκαετίας. Τόσο στην Κύπρο όσο και στην Ελλάδα, η γήρανση του πληθυσμού εντείνει την ανάγκη για ισχυρότερα επαγγελματικά συνταξιοδοτικά σχήματα και αποτελεσματικότερη διαχείριση μακροπρόθεσμων αποταμιεύσεων. Παράλληλα, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, οι εποπτικές αρχές δίνουν αυξανόμενη έμφαση στην ανθεκτικότητα του ασφαλιστικού και συνταξιοδοτικού τομέα απέναντι σε κινδύνους όπως, για παράδειγμα, αυτούς που σχετίζονται με το δημογραφικό, το κλίμα και την ασφάλεια των υποδομών.
Πώς έχει αλλάξει η στρατηγική κατανομής των επενδύσεων μετά την περίοδο των υψηλών επιτοκίων; Ποιες κατηγορίες περιουσιακών στοιχείων εμφανίζουν σήμερα τις μεγαλύτερες προοπτικές;
Η περίοδος των υψηλότερων επιτοκίων άλλαξε ουσιαστικά την αφετηρία των επενδυτικών αποφάσεων. Μετά από πολλά χρόνια πολύ χαμηλών αποδόσεων, το σταθερό εισόδημα επανήλθε στο επίκεντρο όχι μόνο ως εργαλείο άμυνας, αλλά και ως πηγή ουσιαστικού εισοδήματος. Για ασφαλιστικές εταιρείες και συνταξιοδοτικά ταμεία τα κρατικά και εταιρικά ομόλογα υψηλής πιστοληπτικής διαβάθμισης παραμένουν βασικός πυλώνας, ιδίως όταν συνδέονται σωστά με τη διάρκεια των υποχρεώσεων.
Παράλληλα, βλέπουμε αυξημένο ενδιαφέρον για επενδύσεις στον τομέα των υποδομών και γενικότερα σε στρατηγικές εναλλακτικών επενδύσεων που μπορούν να προσφέρουν αντιστάθμιση έναντι του πληθωρισμού. Επιπρόσθετα, επιλεκτικές τοποθετήσεις σε μετοχές εταιρειών με ισχυρούς ισολογισμούς και έκθεση σε διαρθρωτικές τάσεις, όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η υγεία, η ενεργειακή μετάβαση και η ψηφιοποίηση μπορούν επίσης να διαφυλάξουν την αγοραστική δύναμη των επενδύσεων και να συμβάλουν σε μια υγιή ανάπτυξη μεσοπρόθεσμα. Η εξέλιξη αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική για ασφαλιστικές εταιρείες και επαγγελματικά συνταξιοδοτικά ταμεία σε Κύπρο και Ελλάδα, όπου η ανάγκη δημιουργίας σταθερών μακροχρόνιων αποδόσεων αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία.
Οι ασφαλιστικές εταιρείες καλούνται να επιτυγχάνουν ισορροπία μεταξύ αποδόσεων, ρευστότητας και κανονιστικών απαιτήσεων. Πόσο δύσκολη είναι αυτή η εξίσωση στο σημερινό οικονομικό περιβάλλον;
Είναι μία από τις δυσκολότερες εξισώσεις που αντιμετωπίζει σήμερα ο κλάδος. Η αναζήτηση υψηλότερων αποδόσεων οδηγεί συχνά προς πιο σύνθετες ή λιγότερο ρευστές επενδύσεις, ενώ ταυτόχρονα το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο Solvency II επιβάλλει κεφαλαιακές απαιτήσεις που συνδέονται με το προφίλ κινδύνου κάθε ασφαλιστικής εταιρείας, καθώς και αυξημένες απαιτήσεις διακυβέρνησης, διαχείρισης κινδύνων, διαφάνειας και εποπτικής παρακολούθησης. Η επιτυχία δεν κρίνεται μόνο από την επιλογή καλών επενδύσεων, αλλά από τη συνολική διαχείριση ενεργητικού και παθητικού.
Οι ασφαλιστικές εταιρείες που θα ξεχωρίσουν είναι εκείνες που αντιμετωπίζουν τις επενδύσεις, τις υποχρεώσεις, τη ρευστότητα και το κεφάλαιο ως ένα ενιαίο οικοσύστημα λήψης αποφάσεων. Αυτό ισχύει, κατ’ επέκταση, και στα επαγγελματικά συνταξιοδοτικά ταμεία σε Κύπρο και Ελλάδα, τα οποία λειτουργούν σε ένα ολοένα πιο απαιτητικό εποπτικό περιβάλλον. Ως όμιλος Τράπεζας Κύπρου, διαπιστώνουμε ότι η επαγγελματική διακυβέρνηση, η πειθαρχημένη επενδυτική διαδικασία και η αυστηρή διαχείριση κινδύνων αποτελούν τον σημαντικότερο παράγοντα μακροπρόθεσμης επιτυχίας.
Τα κριτήρια ESG εξακολουθούν να αποτελούν βασικό παράγοντα στις επενδυτικές αποφάσεις ή παρατηρείτε μια πιο πραγματιστική προσέγγιση από τους επενδυτές;
Τα ESG κριτήρια παραμένουν σημαντικά, αλλά η αγορά έχει ωριμάσει. Μέχρι πρόσφατα, υπήρχε συχνά υπερβολική έμφαση στις ετικέτες, στις βαθμολογίες και στην τυπική συμμόρφωση. Σήμερα, οι σοβαροί επενδυτές, πέραν της περιβαλλοντικής και κοινωνικής ευαισθησίας, ζητούν κάτι πιο ουσιαστικό: να κατανοήσουν πώς οι περιβαλλοντικοί, κοινωνικοί και παράγοντες διακυβέρνησης επηρεάζουν τις ταμειακές ροές, το κόστος κεφαλαίου, τη φήμη και τη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα μιας εταιρείας. Τα τελευταία χρόνια, η διεθνής πολιτική και ρυθμιστική συζήτηση σχετικά με το ESG έχει γίνει πιο πραγματιστική, με μεγαλύτερη έμφαση στη μετρήσιμη οικονομική επίδραση, στη μείωση του διοικητικού κόστους και στην αποφυγή τυπικής συμμόρφωσης χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα. Στην πράξη, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αρχίσει να προωθεί απλοποιήσεις στους κανονισμούς για το ESG και ταυτόχρονα να ενθαρρύνει τις πραγματικές επενδύσεις σε τομείς που σχετίζονται με την στρατηγική της αυτονομία, όπως η εναλλακτική και βιώσιμη ενέργεια, οι υποδομές και η τεχνολογία, συμπεριλαμβανομένης και της τεχνητής νοημοσύνης.
Για τους επενδυτές, οι κλιματικοί κίνδυνοι, οι κίνδυνοι που σχετίζονται με την κυβερνοασφάλεια (cybersecurity) και η ποιότητα εταιρικής διακυβέρνησης δεν είναι δευτερεύοντα θέματα· είναι άμεσα συνδεδεμένα με την ανάλυση κινδύνου. Άρα δεν θα έλεγα ότι το ESG υποχωρεί. Αντίθετα, γίνεται πιο πραγματικό, πιο μετρήσιμο και περισσότερο ενσωματωμένο στην επενδυτική διαδικασία. Αυτό είναι θετικό, γιατί μειώνει το πράσινο ξέπλυμα (greenwashing), ενισχύει την ποιότητα των αποφάσεων και μετατρέπει τη βιωσιμότητα από επικοινωνιακή επιλογή σε ουσιαστικό εργαλείο διαχείρισης κινδύνου και εντοπισμού επενδυτικών ευκαιριών.
Πώς αξιολογείτε τις προοπτικές των ευρωπαϊκών αγορών σε σχέση με τις αμερικανικές και τις αναδυόμενες οικονομίες για την επόμενη τριετία;
Οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να διαθέτουν σημαντικά διαρθρωτικά πλεονεκτήματα: τεχνολογική υπεροχή, βαθιές κεφαλαιαγορές, επιχειρηματική κουλτούρα και ισχυρό οικοσύστημα καινοτομίας. Ωστόσο, σε αρκετούς τομείς οι αποτιμήσεις είναι σχετικά υψηλότερες σε σύγκριση με άλλες γεωγραφικές περιοχές και απαιτούν προσεκτική επιλογή. Η Ευρώπη, αντίθετα, ξεκινά από σχετικά χαμηλότερες αποτιμήσεις και θα μπορούσε να επωφεληθεί από επενδύσεις σε άμυνα, ενεργειακή ασφάλεια, υποδομές και βιομηχανική αναβάθμιση.
Η Ευρώπη προσφέρει σήμερα ενδιαφέρουσες ευκαιρίες, οι οποίες συχνά υποτιμώνται. Οι σημαντικές επενδύσεις που αναμένεται να πραγματοποιηθούν την επόμενη τριετία σε άμυνα, ενεργειακή μετάβαση, ψηφιακές υποδομές και στρατηγική αυτονομία μπορούν να λειτουργήσουν ως σημαντικός μοχλός ανάπτυξης. Για αγορές όπως η Ελλάδα και η Κύπρος, η αξιοποίηση ευρωπαϊκών πόρων και η σταδιακή εμβάθυνση των κεφαλαιαγορών δημιουργούν ένα πιο θετικό περιβάλλον τόσο για τον ασφαλιστικό τομέα και τα ταμεία επαγγελματικής ασφάλισης όσο και για τους θεσμικούς επενδυτές γενικότερα. Οι αναδυόμενες αγορές παραμένουν ελκυστικές μακροπρόθεσμα, ειδικά όπου συνδυάζονται δημογραφική δυναμική, τεχνολογικός εκσυγχρονισμός και υγιή μακροοικονομικά. Όμως δεν αποτελούν ενιαία κατηγορία. Η επιλογή χωρών, νομισμάτων και εταιρειών θα έχει μεγαλύτερη σημασία από μια γενική γεωγραφική κατανομή.
Η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει ήδη τον τρόπο λειτουργίας των αγορών. Πιστεύετε ότι θα μετασχηματίσει και τη διαχείριση χαρτοφυλακίων ή ο ανθρώπινος παράγοντας θα παραμείνει καθοριστικός;
Η τεχνητή νοημοσύνη θα μετασχηματίσει βαθιά τη διαχείριση χαρτοφυλακίων. Μπορεί να επιταχύνει την ανάλυση μεγάλου όγκου δεδομένων, να βελτιώσει την παρακολούθηση κινδύνων, να εντοπίσει συσχετίσεις που δεν είναι άμεσα ορατές και να υποστηρίξει πιο γρήγορη λήψη αποφάσεων. Αυτό είναι ιδιαίτερα χρήσιμο για θεσμικά χαρτοφυλάκια, όπου οι πληροφορίες είναι πολλές και οι περιορισμοί σύνθετοι.
Δεν πιστεύω όμως ότι θα αντικαταστήσει τον άνθρωπο. Οι αγορές επηρεάζονται από πολιτικές αποφάσεις, εμπιστοσύνη, ανθρώπινη συμπεριφορά και γεγονότα που δεν μπορούν να μοντελοποιηθούν πλήρως. Το πιο πιθανό μοντέλο είναι υβριδικό: η τεχνητή νοημοσύνη θα ενισχύει τον διαχειριστή, αλλά η τελική κρίση, η ευθύνη και η κατανόηση του πελάτη θα παραμένουν ανθρώπινες. Στο τέλος, η τεχνολογία είναι εργαλείο, όχι επενδυτική φιλοσοφία. Η πραγματική αξία θα προκύπτει όταν ο άνθρωπος χρησιμοποιεί την τεχνολογία για καλύτερες ερωτήσεις, όχι απλώς για ταχύτερες απαντήσεις.
Ποια είναι τα σημαντικότερα επενδυτικά λάθη που βλέπετε να επαναλαμβάνονται από ιδιώτες, αλλά και θεσμικούς επενδυτές, σε περιόδους αυξημένης μεταβλητότητας;
Το συνηθέστερο λάθος είναι η λήψη αποφάσεων υπό την πίεση του συναισθήματος. Σε περιόδους μεταβλητότητας, ο φόβος οδηγεί σε πωλήσεις ποιοτικών περιουσιακών στοιχείων σε λάθος στιγμή, ενώ η απληστία οδηγεί σε υπερβολική έκθεση σε επενδύσεις που έχουν ήδη γίνει μόδα. Ένα δεύτερο λάθος είναι η υπερεκτίμηση της δυνατότητας πρόβλεψης. Οι επιτυχημένοι επενδυτές δεν είναι εκείνοι που προβλέπουν πάντα σωστά, αλλά εκείνοι που έχουν προετοιμαστεί για περισσότερα από ένα σενάρια. Η συνέπεια στις αρχές της επενδυτικής πολιτικής του κάθε επενδυτή είναι ο βασικός πυλώνας για μακροχρόνια επιτυχία.
Ένα τρίτο λάθος είναι η ανεπαρκής κατανόηση ρευστότητας· σε περιόδους πίεσης, η θεωρητική διαφοροποίηση μπορεί να αποδειχθεί ανεπαρκής αν όλα τα στοιχεία κινούνται ταυτόχρονα προς την ίδια κατεύθυνση. Η σωστή απάντηση είναι επενδυτικό πλάνο, πειθαρχία, πραγματική διαφοροποίηση και αποφυγή υπερβολικών αντιδράσεων. Θα ήθελα να υπερτονίσω ότι, ειδικά για θεσμικούς επενδυτές, η ύπαρξη σαφούς επενδυτικής πολιτικής πριν από την κρίση είναι πολύ πιο σημαντική από την προσπάθεια αυτοσχεδιασμού μέσα στην κρίση.
Η Κύπρος εξελίσσεται σε σημαντικό χρηματοοικονομικό κέντρο της Ανατολικής Μεσογείου. Ποιες ευκαιρίες δημιουργούνται για τον ασφαλιστικό και επενδυτικό κλάδο στην ευρύτερη περιοχή;
Η Κύπρος διαθέτει σημαντικά συγκριτικά πλεονεκτήματα ως περιφερειακό χρηματοοικονομικό κέντρο. Είναι κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και βασίζεται στο αγγλοσαξονικό δίκαιο, το οποίο προσφέρει σταθερότητα σε διεθνείς επενδυτές και επαγγελματίες, Επιπρόσθετα, η Κύπρος παρέχει επαγγελματικές υπηρεσίες υψηλού επιπέδου και γεωγραφική θέση που τη συνδέει με Ευρώπη, Μέση Ανατολή και Ασία. Οι ευκαιρίες δεν περιορίζονται μόνο στη διαχείριση περιουσίας και κεφαλαίων. Αφορούν ασφαλιστικές υπηρεσίες, επενδυτικά και συνταξιοδοτικά ταμεία, χρηματοοικονομικά προϊόντα υψηλής τεχνολογίας (fintech) και διασυνοριακές δομές.
Παράλληλα, η Ελλάδα εξελίσσεται σε μια ολοένα πιο δυναμική αγορά για επαγγελματικά συνταξιοδοτικά ταμεία και συμπληρωματική συνταξιοδοτική αποταμίευση. Οι πρόσφατες αλλά κι επερχόμενες μεταρρυθμίσεις στον χώρο των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης και η ενίσχυση του δεύτερου πυλώνα ασφάλισης αναμένεται να αυξήσουν σημαντικά τα υπό διαχείριση θεσμικά κεφάλαια, τα επόμενα χρόνια. Την ίδια στιγμή, η ελληνική αγορά εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις: χαμηλότερη ασφαλιστική διείσδυση σε σχέση με πιο ώριμες ευρωπαϊκές αγορές, ανάγκη ενίσχυσης της χρηματοοικονομικής παιδείας, περιορισμένη κουλτούρα μακροπρόθεσμης αποταμίευσης και ανάγκη για μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στους θεσμούς της επαγγελματικής ασφάλισης.
Η κυπριακή αγορά συνταξιοδοτικών ταμείων παραμένει επίσης σχετικά κατακερματισμένη, γεγονός που δημιουργεί ευκαιρίες για περαιτέρω ανάπτυξη, καλύτερη διακυβέρνηση και πιο αποδοτική διαχείριση κεφαλαίων. Σε αυτό το περιβάλλον, η Κύπρος και η Ελλάδα μπορούν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά ως περιφερειακός κόμβος για επενδυτικές, ασφαλιστικές και συνταξιοδοτικές υπηρεσίες στην Ανατολική Μεσόγειο. Οργανισμοί όπως η Τράπεζα Κύπρου και η CISCO έχουν τη δυνατότητα να διαδραματίσουν ουσιαστικό ρόλο, προσφέροντας θεσμική τεχνογνωσία, πρόσβαση σε διεθνείς επενδυτικούς οίκους και εξειδικευμένες λύσεις για ασφαλιστικές εταιρείες, ταμεία επαγγελματικής ασφάλισης και άλλα επενδυτικά και συνταξιοδοτικά σχήματα.
Με δεδομένες τις αυξανόμενες γεωπολιτικές εντάσεις, πώς μπορεί ένας διαχειριστής κεφαλαίων να θωρακίσει ένα χαρτοφυλάκιο απέναντι σε απρόβλεπτους κινδύνους;
Κανένα χαρτοφυλάκιο δεν μπορεί να θωρακιστεί πλήρως από απρόβλεπτα γεγονότα. Αυτό που μπορεί να κάνει ένας διαχειριστής είναι να δημιουργήσει ανθεκτικότητα. Πρώτον, χρειάζεται διαφοροποίηση που δεν είναι απλώς λογιστική, αλλά ουσιαστική: ανά κατηγορία περιουσιακών στοιχείων, γεωγραφία, κλάδο, νόμισμα και πηγή απόδοσης. Δεύτερον, απαιτείται στρατηγική διατήρηση επαρκούς ρευστότητας, όχι μόνο για άμυνα αλλά και για αξιοποίηση ευκαιριών όταν οι αγορές υπερβάλλουν.
Τρίτον, τα stress tests και η ανάλυση σεναρίων πρέπει να αποτελούν τακτικό μέρος της διαδικασίας και όχι άσκηση συμμόρφωσης. Τέταρτον, χρειάζεται επενδυτική ταπεινότητα: αναγνώριση ότι υπάρχουν κίνδυνοι που δεν μπορούν να προβλεφθούν. Η ποιότητα ενός χαρτοφυλακίου φαίνεται στον βαθμό ανθεκτικότητάς του όταν οι συσχετίσεις αλλάζουν, η ρευστότητα μειώνεται και οι αρχικές παραδοχές δεν επιβεβαιώνονται. Για θεσμικούς επενδυτές, η ανθεκτικότητα δεν είναι αμυντική πολυτέλεια· είναι προϋπόθεση για να μπορούν να παραμείνουν συνεπείς στους μακροπρόθεσμους στόχους τους.
Ποιο θεωρείτε ότι θα είναι το μεγαλύτερο επενδυτικό στοίχημα για τον ασφαλιστικό κλάδο έως το 2030 και ποια συμβουλή θα δίνατε σήμερα στις ασφαλιστικές εταιρείες για τη διαμόρφωση της επενδυτικής τους στρατηγικής;
Το μεγαλύτερο στοίχημα έως το 2030 θα είναι η ικανότητα των ασφαλιστικών εταιρειών να προσαρμοστούν σε έναν κόσμο όπου οι υποχρεώσεις γίνονται πιο μακροχρόνιες και σύνθετες, ενώ οι αγορές γίνονται πιο γρήγορες, πιο διασυνδεδεμένες και πιο ευαίσθητες σε μη οικονομικούς κινδύνους. Δημογραφική γήρανση, κλιματική αλλαγή, τεχνητή νοημοσύνη, κυβερνοκίνδυνοι και γεωπολιτική πολυπλοκότητα θα επηρεάσουν τόσο το underwriting όσο και τις επενδύσεις.
Η συμβουλή μου είναι να σχεδιάζουν με ορίζοντα δεκαετίας, όχι τριμήνου. Να επενδύσουν σε τεχνολογία, ανθρώπινο κεφάλαιο, διακυβέρνηση και προηγμένες δυνατότητες ανάλυσης κινδύνων. Ιδιαίτερα σε Κύπρο, Ελλάδα και Ευρώπη, ένα από τα σημαντικότερα στρατηγικά ζητήματα της επόμενης δεκαετίας θα είναι η αντιμετώπιση του συνταξιοδοτικού κενού. Η αυξανόμενη μακροζωία και οι δημογραφικές εξελίξεις ενισχύουν την ανάγκη για συμπληρωματική συνταξιοδοτική αποταμίευση και πιο αποτελεσματική διαχείριση θεσμικών κεφαλαίων. Επιπρόσθετα, κι εφόσον μετά την Covid εποχή έχουμε επιστρέψει σε ένα περιβάλλον όπου υπάρχουν και θα συνεχίσουν να υπάρχουν πληθωριστικές πιέσεις, ενώ ταυτόχρονα τα δημοσιονομικά οικονομικά στον δυτικό κόσμο είναι ήδη αρκετά επιβαρυμένα, η διασφάλιση της αγοραστικής δύναμης μέσω της διαμόρφωσης του σωστού επενδυτικού πλαισίου κρίνεται ως ύψιστης σημασίας.
Αυτό δημιουργεί σημαντικές ευκαιρίες για ασφαλιστικές εταιρείες, επαγγελματικά συνταξιοδοτικά ταμεία και διαχειριστές κεφαλαίων. Οι οργανισμοί που θα καταφέρουν να συνδυάσουν αποτελεσματική διαχείριση κινδύνου, τεχνολογία, διαφάνεια, ισχυρή διακυβέρνηση και μακροπρόθεσμη επενδυτική πειθαρχία θα είναι οι μεγάλοι κερδισμένοι της επόμενης δεκαετίας. Το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα δεν θα είναι η βεβαιότητα πρόβλεψης, αλλά η ικανότητα προσαρμογής με συνέπεια, θεσμική αξιοπιστία και βαθιά κατανόηση των αναγκών του πελάτη.
