Toυ Tony Christoforou General Manager, Goldenburg Group Ltd.
Προκειμένου να εντοπίσουμε νωρίς τις τάσεις και να δούμε ευκαιρίες στον ορίζοντα, πρέπει πρώτα να κοιτάξουμε πίσω. Η κρίση των στεγαστικών – ενυπόθηκων – δανείων και, ακολούθως, η οικονομική κρίση που εμφανίστηκαν στις ΗΠΑ τον Σεπτέμβριο του 2008, ως αποτέλεσμα της πτώσης των Lehman Brothers, έπληξαν ολόκληρο τον κόσμο. Το τραπεζικό σύστημα στις Ηνωμένες Πολιτείες σχεδόν γκρεμίστηκε και, επιπλέον, σημαντικοί τραπεζικοί οίκοι στην Ευρώπη έδωσαν μεγάλη μάχη για να επιβιώσουν. Διακεκριμένα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα όπως η Deutsche Bank, η Erste, η Banca Monte Dei Paschi Di Siena, η Unicredit και επίσης η Βασιλική Τράπεζα της Σκωτίας που εδρεύει στις βρετανικές νήσους αντιμετώπισαν προβλήματα.
Το χρηματοπιστωτικό σύστημα «κόλλησε» αν και οι κυβερνήσεις και οι κεντρικές τράπεζες σε μεμονωμένες χώρες προσέφεραν σχετικά τεράστια βοήθεια, η οποία τελικά έσωσε το τραπεζικό σύστημα από μια πλήρη κατάρρευση. Η κρίση που αρχικά εξαπλώθηκε στον κόσμο του χρήματος κάλυψε στη συνέχεια την πραγματική οικονομία και οι πιο προηγμένες χώρες σε όλο τον κόσμο κλήθηκαν να αντιμετωπίσουν τις βαθύτερες μειώσεις από έτος σε έτος στην απόδοσή τους από τη Μεγάλη Ύφεση το 1930.
Εταιρείες εξόρυξης, ο χρόνος τελείωσε!
Η κρίση προκάλεσε τεράστια αβεβαιότητα όχι μόνο στον εταιρικό τομέα αλλά και στα νοικοκυριά που μείωσαν το κόστος κατανάλωσης ριζικά. Η αυτοκινητοβιομηχανία ήταν ένας από τους πρώτους τομείς που αισθάνθηκαν τα αποτελέσματα. Στις Ηνωμένες Πολιτείες και στην Ευρώπη, εισήχθη το λεγόμενο όφελος απόσυρσης, ενώ η διοίκηση του τότε προέδρου των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα έθεσε ακόμη και τη General Motors υπό κρατικό έλεγχο για να προστατεύσει τον παραγωγό αυτοκινήτων από την κατάρρευση.
Οι κυβερνήσεις και οι κεντρικές τράπεζες συνέχισαν να καταβάλλουν κάθε προσπάθεια για να μην επαναλάβουν τη μεγαλύτερη παγκόσμια οικονομική κρίση στην ιστορία. Το κατάφεραν σε μεγάλο βαθμό όταν σημειώθηκε οικονομική ανάκαμψη το 2010 και τα επόμενα χρόνια. Ωστόσο, αυτό ήταν εις βάρος των αυξημένων ελλειμμάτων των δημόσιων προϋπολογισμών. Οι κυβερνήσεις δεν χρειάστηκε να ανησυχήσουν για αυτό χάρη στην εξαιρετικά χαλαρή νομισματική πολιτική (δηλαδή στα πραγματικά μηδενικά επιτόκια).
Η δομή και η ισορροπία της παγκόσμιας οικονομίας άρχισαν να αλλάζουν. Ενώ πριν από την κρίση κυριαρχούσαν στην κατάταξη των πολυτιμότερων εταιρειών του κόσμου οι παραγωγοί αυτοκινήτων, οι τραπεζικοί οίκοι και οι εταιρείες εξόρυξης, την επόμενη δεκαετία, οι εταιρείες τεχνολογίας μπήκαν στην πρώτη θέση. Για παράδειγμα, στα τέλη του 2011, η Apple έγινε προσωρινά η πιο πολύτιμη μάρκα στον κόσμο, εκθρονίζοντας την εταιρεία εξόρυξης Exxon Mobile. Τον Φεβρουάριο του 2012, η Apple επέστρεψε στην πρώτη θέση και παραμένει στην κορυφή πρακτικά μέχρι και σήμερα.
Ιδού η Κίνα
Το 2013, η Google εμφανίστηκε στην πρώτη δεκάδα για να φτάσει στην πρώτη τριάδα έναν χρόνο αργότερα. Στα μέσα της τελευταίας δεκαετίας, οι εταιρείες τεχνολογίας έλεγξαν ουσιαστικά το φανταστικό βάθρο των νικητών όταν η Apple ένωσε τις δυνάμεις της με την Google και τη Microsoft. Η Exxon Mobile, η Petro China ή η τράπεζα Wells Fargo ήταν ακόμα στις πρώτες δέκα. Ωστόσο, η Johnson & Johnson άρχισε να ανεβαίνει ως εκπρόσωπος της φαρμακευτικής βιομηχανίας. Αυτό φάνηκε να σηματοδοτεί το τι επρόκειτο να επέλθει πέντε χρόνια αργότερα. Μια πιο σημαντική θέση έλαβε η Tesla, η οποία μπορεί να θεωρηθεί όχι μόνο παραγωγός αυτοκινήτων αλλά και εταιρεία τεχνολογίας, ενώ και η σημασία των κρυπτονομισμάτων με επικεφαλής το Bitcoin αυξήθηκε σταδιακά.
Εκτός από την αλλαγή της φρουράς στις πρώτες θέσεις στην παγκόσμια κατάταξη των εταιρειών, την τελευταία δεκαετία σημειώθηκε επίσης αλλαγή στην οικονομική ισορροπία των παγκόσμιων δυνάμεων. Ενώ πριν από το 2010, σχεδόν κανένας δεν μπορούσε να έχει αμφιβολίες για την ηγετική θέση των Ηνωμένων Πολιτειών, των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ιαπωνίας ως μέλη της παγκόσμιας οικονομικής τριανδρίας, από την τελευταία κρίση, η φωνή της Κίνας ως νέας οικονομικής δύναμης είναι όλο και πιο έντονη.
Είναι όλο και πιο προφανές ότι η πιο πυκνοκατοικημένη χώρα στον κόσμο πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη. Η κινεζική οικονομία δεν πλησιάζει τις ΗΠΑ μόνο από άποψη μεγέθους, αλλά και η ανάπτυξή της συμβαδίζει με την τεχνολογική πρόοδο. Το δίκτυο έξυπνων τηλεφώνων, έξυπνων συστημάτων μεταφοράς ή βιομηχανικών ρομπότ της Κίνας είναι πολύ πιο πυκνό από ό, τι σε ορισμένες προηγμένες δυτικές χώρες. Η Ουράνια Αυτοκρατορία είναι τώρα ο βασικός παίκτης τεχνολογίας για τον οποίο ανησυχούν οι Ηνωμένες Πολιτείες.
Το 2020 ως σημείο καμπής
Τον Ιανουάριο του 2017, ο Ντόναλντ Τραμπ εξελέγη Πρόεδρος των ΗΠΑ, υποσχόμενος να δώσει πίσω στις Ηνωμένες Πολιτείες τον προηγούμενο δυναμισμό τους. Ο ίδιος «πάγωσε» μια προτεινόμενη εμπορική συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία θα επέκτεινε σημαντικά τον κοινό οικονομικό τους χώρο. Λίγο μετά από αυτό, ο Ντόναλντ Τραμπ έδωσε εντολή στις ΗΠΑ να αποσυρθούν από Το Σύμφωνο Συνεργασίας των Δύο Πλευρών του Ειρηνικού και ξεκίνησαν εμπορικό πόλεμο με την Κίνα. Ωστόσο, οι κακές γλώσσες θεωρούσαν κατά κύριο λόγο αυτό το βήμα ως την προσπάθεια των ΗΠΑ για να αναστείλουν την τεχνολογική και οικονομική επέλαση της πιο πυκνοκατοικημένης χώρας στον κόσμο.
Παρ ‘όλα αυτά, η οικονομία των ΗΠΑ σημείωσε τη μεγαλύτερη αδιάκοπη οικονομική ανάπτυξη μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ένα σημείο καμπής αναμενόταν να συμβαίνει κάθε λεπτό. Και συνέβη αν και όχι με τη μορφή ενός τυπικού οικονομικού κύκλου, αλλά ως ο περιβόητος μαύρος κύκνος που μεταμφιέστηκε σε πανδημία του κορωνοϊού.
Μια άνευ προηγουμένου οικονομική κρίση προέκυψε από την πανδημία σε όλο τον κόσμο, καθώς οι κυβερνήσεις έπρεπε να λάβουν δραστικά μέτρα κατά της επιδημίας. Μετά την αρχική κάμψη στις χρηματοπιστωτικές αγορές, εντοπίστηκαν οι εταιρείες που θα αποτελούσαν τον πυρήνα της μελλοντικής οικονομικής ανάκαμψης. Ενώ οι παραδοσιακές βιομηχανίες όπως η εξόρυξη ορυκτών πρώτων υλών, η αυτοκινητοβιομηχανία ή οι αεροπορικές μεταφορές εξακολουθούν να βυθίζονται όλο και πιο πολύ, οι εταιρείες τεχνολογίας έχουν σταθερά παγιώσει το προβάδισμά τους. Η Google και η Apple ένωσαν τις δυνάμεις τους με την Amazon που ανήκει στον πλουσιότερο άνθρωπο στον κόσμο, τον Jeff Bezos, και οι κινέζοι ανταγωνιστές τους (Alibaba και Huawei) παρουσίασαν επίσης μια δραματική ανάπτυξη, ακολουθούμενες από τις υπηρεσίες υγείας και τις φαρμακοβιομηχανίες.
Ο κόσμος στοχεύει στην εικονική πραγματικότητα
Τα επόμενα δέκα χρόνια αναμένεται να χαρακτηριστούν από την περαιτέρω δραματική ανάπτυξη του ρομποτικού αυτοματισμού, των νανοτεχνολογιών και της ψηφιοποίησης. To παγκόσμιο οικονομικό πλήθος θα ηγηθεί μιας χώρας που θα είναι σε θέση να κατασκευάζει υποδομές δικτύου 5G γρήγορα και αποτελεσματικά, να αναπτύξει το Internet of Things και να παρέχει μια απρόσκοπτη ροή τεράστιων όγκων δεδομένων. Από αυτό το σημείο, θα υπάρξει ένα μόνο βήμα προς την καθαρή και αυτόνομη κινητικότητα.
Ο τομέας της ενέργειας θα προσφέρει νέες ευκαιρίες ανάπτυξης. Είναι πιθανό να μετακινηθεί από το μοντέλο μιας μεγάλης κεντρικής πηγής και ενός πυκνού δικτύου διανομής προς ένα μοντέλο έξυπνου δικτύου κάτω από το οποίο τα σημεία όπου παράγεται και καταναλώνεται ηλεκτρική ενέργεια θα πλησιάσουν. Η τεχνολογική πρόοδος θα καταστήσει τις έξυπνες λύσεις περισσότερο διαθέσιμες σε ένα όλο και πιο ευρύ φάσμα χρηστών. Το οικονομικό σύστημα αναμένεται να βασίζεται περισσότερο στους τοπικούς πόρους, χωρίς αυτό να έχει αρνητικό αντίκτυπο στην κατανομή και την εξειδίκευση της εργασίας, που αποτελούν έναν από τους κινητήριους παράγοντες της οικονομικής ανάπτυξης.
Η σημασία που αποδίδουν οι άνθρωποι στους κινδύνους για την υγεία που σχετίζονται με την πανδημία κορωνοϊού έδειξε ότι ο φαρμακευτικός τομέας θα είναι μεταξύ των βιομηχανιών που παρακολουθούνται πιο αυστηρά ελεγχόμενες βιομηχανίες το 2020-2021 και τα επόμενα χρόνια.
Από γεωπολιτική άποψη, σας συνιστούμε να παρακολουθείτε την ανάπτυξη της Ινδίας, που είναι η δεύτερη πιο πυκνοκατοικημένη χώρα στον κόσμο. Η σημασία της θα γίνει μεγαλύτερη, παρόμοια με τις ανατολικές χώρες που υπέγραψαν πρόσφατα την Περιφερειακή Συνολική Οικονομική Εταιρική Σχέση. Το επίκεντρο των παγκόσμιων οικονομικών δραστηριοτήτων φαίνεται σίγουρα να μετακινείται από την Ευρώπη στην Αμερική και την Ασία.
