Της Έλενας Ερμείδου
Πληθωριστικές πιέσεις, άνοδος επιτοκίων, αύξηση ελλειμμάτων, άνοδος στο κόστος αποπληρωμής χρέους, κίνδυνοι παράπλευροι στο εμπόριο και τον τουρισμό, μπόνους σε εταιρείες παραγωγής ενέργειας και αμυντικών όπλων. Ο κόσμος σύμφωνα με τις προβλέψεις της Allianz Trade, μπαίνει σε νέα φάση.
Η οικονομική ανάπτυξη θα είναι χαμηλότερη της αναμενόμενης, με υψηλότερο πληθωρισμό, με αυξημένη δημοσιονομική πίεση στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ. Το παγκόσμιο ΑΕΠ αναμένεται να διαμορφωθεί στο +2,6% το 2026 (αναθεωρημένο προς τα κάτω κατά -0,5 ποσοστιαίες μονάδες), ο πληθωρισμός στο 3,2% στις ΗΠΑ και στο 3,0% στην Ευρωζώνη το 2026 (αυξημένος προς τα πάνω κατά +0,7 ποσοστιαίες μονάδες και +1,1 ποσοστιαία μονάδα αντίστοιχα), το εμπόριο στο +1,5% το 2026 (αναθεωρημένο προς τα κάτω κατά 0,5 ποσοστιαίες μονάδες).
Η ανάπτυξη αναμένεται να παραμείνει στο +2,1% στις ΗΠΑ και +0,8% στην Ευρωζώνη. Το έλλειμμα θα παραμείνει σε υψηλά στο -7% του ΑΕΠ στις ΗΠΑ και -3,0% στην Ευρώπη, ενώ το υψηλότερο κόστος εξυπηρέτησης του χρέους περιορίζει τα περιθώρια στήριξης. Οι τιμές του πετρελαίου θα περιοριστούν γύρω στα 80 δολάρια ΗΠΑ/βαρέλι στο τέλος του 2026, αφού πέρασαν σε επίπεδα ρεκόρ το πρώτο τρίμηνο του 2026 εξαιτίας των πολεμικών συρράξεων στη Μέση Ανατολή.
Η Fed αναμένεται να διατηρήσει αμετάβλητα τα επιτόκια με μόνο μία υποχώρηση στις αρχές του 2027. Η ΕΚΤ είναι πιθανό να προχωρήσει σε αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης. Και οι δύο κεντρικές τράπεζες αντιμετωπίζουν το σοκ ως προσωρινό στο βασικό σενάριο, αλλά οι έντονες και διαρκείς πιέσεις στην αγορά της ενέργειας αναμένεται να προκαλέσουν αντιδράσεις επιθετικού χαρακτήρα.
Οι χώρες του Κόλπου (GCC) και η Ασία παραμένουν οι πιο άμεσα εκτεθειμένες, ενώ στην Κίνα αναμένεται ανάπτυξη +4,6% το 2026.
Σε ασφυκτικό κλοιό εισέρχονται οι οικονομίες με τριπλό έλλειμμα, αντιμετωπίζοντας κινδύνους ύφεσης. Οι οικονομίες με τριπλό έλλειμμα, που συνδυάζουν δημοσιονομικά ελλείμματα, ελλείμματα τρεχουσών συναλλαγών και ενεργειακά ελλείμματα, είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις εκροές κεφαλαίων, στον υψηλότερο πληθωρισμό και στην ύφεση. Αυτές οι οικονομίες αντιμετωπίζουν κινδύνους στο εμπόριο, τον τουρισμό και τα ακίνητα, παρά τα υψηλά χρηματοοικονομικά αποθέματα ασφαλείας
Έρχονται σοκ στην ενέργεια
Οι υψηλότερες τιμές ενέργειας, μετάλλων και λιπασμάτων δημιουργούν ένα σοκ πιέσεων και ώθησης κόστους εν μέσω ασθενούς ζήτησης και αυξημένων δασμών στις ΗΠΑ, το οποίο αναμένεται να κυμανθεί γύρω στο 10%. Οι παραγωγοί ενέργειας και η άμυνα επωφελούνται. Οι αυστηρότερες χρηματοοικονομικές συνθήκες και η ασθενέστερη ζήτηση θα ωθήσουν τις παγκόσμιες πτωχεύσεις υψηλότερα το 2026. Κύριες προκλήσεις οι υψηλές τιμές των καυσίμων και τροφίμων
Η επόμενη ημέρα μπορεί να χειρότερη πριν επέλθει η βελτίωση
Η επιδείνωση των πολεμικών συνθηκών μπορεί να προκαλέσει στασιμοπληθωρισμό ή ύφεση. Στο αρνητικό σενάριο, ένα παρατεταμένο κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ (>3 μήνες) θα ενίσχυε το οικονομικό σοκ, με την τιμή του πετρελαίου να αυξάνεται προσωρινά στα 180 δολάρια ΗΠΑ/βενζίνη και στα 200 ευρώ/MWh πριν μειωθεί ξανά στα 85 δολάρια ΗΠΑ/βενζίνη και στα 65 ευρώ/MWh προς το τέλος του έτους.
Η παγκόσμια οικονομία θα μπει σε καθεστώς στασιμοπληθωρισμού, με την Ευρωζώνη να πέφτει σε τεχνική ύφεση (ετήσια ανάπτυξη 0,2%) και την οικονομία των ΗΠΑ να επιβραδύνεται σημαντικά για δύο χρόνια με δευτερογενείς επιπτώσεις. Ο πληθωρισμός θα φτάσει το 4,6% στην Ευρωζώνη και το 4,9% στις ΗΠΑ, αναγκάζοντας τις κεντρικές τράπεζες να αντιδράσουν πιο επιθετικά παρά την οικονομική επιβράδυνση (ΕΚΤ: τρεις αυξήσεις, Fed: δύο αυξήσεις).
Για τις κεφαλαιαγορές, αυτό συνεπάγεται υψηλότερα επιτόκια (ΗΠΑ 10 έως 5,7%, Γερμανία έως 3,7%), έντονες διορθώσεις μετοχών με μέγιστη ανάληψη -30% στην Ευρώπη και -25% στις ΗΠΑ, και σημαντικά ευρύτερα πιστωτικά spreads (Ευρώπη 1 έως 150 μονάδες βάσης), παράλληλα με ένα ισχυρότερο δολάριο ΗΠΑ και αυξανόμενη πίεση ρευστότητας.
