Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή προκάλεσε ταυτόχρονα και μια ασφαλιστική κρίση, που μπορεί να διαφεύγει από τα πρωτοσέλιδα, αλλά απειλεί να αφήσει χιλιάδες επιχειρήσεις και ιδιώτες εκτεθειμένους.

Όπως γράφει ο Matthew Sellers σε άρθρο του στo Insurance Business, από τη στιγμή που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν συντονισμένα πλήγματα κατά του Ιράν, στις 28 Φεβρουαρίου, η ασφαλιστική αγορά βρέθηκε αντιμέτωπη με ένα παράδοξο: οι ζημιές είναι πραγματικές και τεράστιες, αλλά η κλασική ασφαλιστική αρχιτεκτονική δεν έχει προβλέψει αυτή τη μορφή σύγκρουσης.

Κενά σε ναυτιλία, αεροπλοΐα, επιχειρήσεις

Στη ναυτιλία, τα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου για διέλευση από το Στενό του Ορμούζ εκτοξεύτηκαν έως και δώδεκα φορές πάνω. Όταν η Maersk εξέτρεψε τα πλοία της γύρω από το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας, υπενθυμίζει ο Sellers, το επιπλέον κόστος ανά πλοίο άγγιξε το 1 εκατ. δολάρια, ενώ η καθυστέρηση τις 2 εβδομάδες. Παρ’ όλα αυτά, οι περισσότεροι ιδιοκτήτες φορτίου δεν θα αποζημιωθούν: καθώς τα τυπικά ασφαλιστήρια διακοπής εργασιών απαιτούν υλική ζημιά ως προϋπόθεση, μια «απλή» καθυστέρηση, ακόμα κι αν κοστίζει εκατομμύρια, δεν αρκεί.

Στην αεροπλοΐα, πάνω από 21.000 πτήσεις ακυρώθηκαν, με το Ντουμπάι και την Ντόχα να παραλύουν ως κόμβοι. Περίπου ένα εκατομμύριο ταξιδιώτες ανακάλυψαν με τον χειρότερο τρόπο ότι η ασφάλισή τους δεν καλύπτει διαταραχές δρομολογίων λόγω πολεμικών πράξεων – μια εξαίρεση που υπάρχει στα ψιλά γράμματα, αλλά κανείς δεν τη διαβάζει. Η ζήτηση για κάλυψη έναντι ακύρωσης για οποιονδήποτε λόγο εκτοξεύτηκε κατά 1.800%, σύμφωνα με τα στοιχεία της πλατφόρμας Squaremouth, όμως για τους περισσότερους ήταν πλέον αργά, καθώς δεν μπορούσαν να την αποκτήσουν αναδρομικά, εφόσον είχε μεσολαβήσει πολεμικό συμβάν από την ημερομηνία αγοράς του εισιτηρίου.

Το αναπάντητο ερώτημα των κυβερνοεπιθέσεων

Ιδιαίτερα εκρηκτικό είναι το ζήτημα των κυβερνοασφαλίσεων. Το Ιράν έχει ιστορικό κρατικών κυβερνοεπιθέσεων και η απειλή αντιποίνων σε κρίσιμες υποδομές είναι υπαρκτή. Όμως τα περισσότερα ασφαλιστήρια κυβερνοκινδύνων εξαιρούν επιθέσεις που αποδίδονται σε κρατικούς παράγοντες – και το αν μια επίθεση είναι «κρατική» ή «παρακρατική» είναι ένα ερώτημα που μπορεί να μείνει αναπάντητο για χρόνια… Μόνο στα Lloyd’s, υπάρχουν 48 διαφορετικές διατυπώσεις εξαιρέσεων, καθεμία με διαφορετικές προϋποθέσεις.

Οι «αόρατοι» κίνδυνοι: Εμπορικές πιστώσεις και παραποίηση GPS

Δύο ακόμα κίνδυνοι, που κατά τον Sellers δεν απασχολούσαν μέχρι τώρα ιδιαίτερα την αγορά, αυξάνουν τη σημασία τους λόγω της σύρραξης.

Ο πρώτος αφορά την ασφάλιση εμπορικών πιστώσεων. Καθώς το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ επηρεάζει το 20% των παγκόσμιων ροών πετρελαίου, οι μεσαίες επιχειρήσεις ειδικά, που σπάνια διαθέτουν τέτοιου είδους ασφάλιση, ανακαλύπτουν ότι οι προς είσπραξη απαιτήσεις τους είναι πλέον εκτεθειμένες.

Ο δεύτερος κίνδυνος αφορά τα περιστατικά παραποίησης σημάτων GPS (spoofing) με αποτέλεσμα προσαράξεις πλοίων. Τέτοιες ζημιές βρίσκονται μεταξύ της συμβατικής ναυτασφάλισης κι εκείνης του πολέμου ή των κυβερνοκινδύνων, με τις απόψεις της ασφαλιστικής αγοράς ως προς το ποιος κλάδος έχει την ευθύνη να διίστανται, δεδομένου μάλιστα ότι δεν υπάρχουν ακόμη τα κατάλληλα αναλυτικά πλαίσια.

Η μεγάλη εικόνα

Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, καταλήγει ο αρθρογράφος, καλεί τους ασφαλιστές να εντοπίσουν τα κενά προστασίας των πελατών τους. Το ευρύτερο ζήτημα όμως για τον κλάδο είναι αν η αρχιτεκτονική των προϊόντων του επαρκεί για έναν κόσμο όπου οι γεωπολιτικές συγκρούσεις παράγουν ζημιές διάχυτες, αλληλένδετες και δύσκολα κατηγοριοποιήσιμες.

Η απάντηση μπορεί να χρειαστεί χρόνια δικαστικών διενέξεων και αναθεωρήσεων συμβολαίων για να δοθεί – οι αξιώσεις ωστόσο δεν περιμένουν.