Της Έλενας Ερμείδου
Τα πρόσφατα γεγονότα έχουν αποσταθεροποιήσει τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας και έχουν επισημάνει την ανάγκη για μεγαλύτερη ενεργειακή ανθεκτικότητα, αναφέρει η Allianz Trade, υπογραμμίζοντας ότι στην Ευρώπη απαιτούνται επενδύσεις τρισεκατομμυρίων ευρώ ώστε να μπορέσει να αντιμετωπίζει τις κρίσεις.
Περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου την ημέρα –σχεδόν το ένα τέταρτο του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου– διέρχονται από το Στενό του Ορμούζ. Από την έναρξη των εχθροπραξιών, οι τιμές του πετρελαίου έχουν αυξηθεί, φτάνοντας κοντά στα 120 δολάρια ΗΠΑ/βαρέλι, αναφέρει σε ανάλυση της η Allianz Trade. Παρόλο που η Μέση Ανατολή προμηθεύει μόνο το 4% του φυσικού αερίου της Ευρώπης, οι ευρωπαϊκές τιμές αναφοράς έχουν σχεδόν διπλασιαστεί, καθώς οι έμποροι φοβούνται ότι οι Ασιάτες αγοραστές μπορεί να δημιουργήσουν προβλήματα στο εφοδιασμό.
Η ευρωπαϊκή βιομηχανία είναι πιο ευάλωτη σε διακοπές φυσικού αερίου (39% της τελικής ενέργειας), στις μεταφορές σε πετρελαϊκές κρίσεις (με τις οδικές μεταφορές να καταναλώνουν το 73% του πετρελαίου της ΕΕ), ενώ το φυσικό αέριο συχνά καθορίζει τις τιμές της ενέργειας, κατανέμοντας τους κινδύνους σε όλη την οικονομία.
Η κατάσταση τονίζει ότι θυμίζει την ενεργειακή κρίση της Ουκρανίας το 2022 και υπογραμμίζει την ανάγκη ενίσχυσης της ενεργειακής ανθεκτικότητας και της ανταγωνιστικότητας. Το ρωσικό φυσικό αέριο προς την ΕΕ μειώθηκε από 150 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα το 2021 σε 38 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα το 2025, έχοντας αντικατασταθεί σε μεγάλο βαθμό από το αμερικανικό LNG (45%), αυξάνοντας την έκθεσή της στην αγορά. Η ΕΕ σήμερα λειτουργεί πλέον 33 τερματικούς σταθμούς LNG, αλλά χωρίς επενδύσεις σε υποδομές δικτύων η Ευρώπη κινδυνεύει να εξαρτηθεί από το δαπανηρό LNG.
Ανανεώσιμες, πυρηνική ενέργεια και επενδύσεις
Η Ευρώπη θα πρέπει να αντιμετωπίσει το κύριο εμπόδιο στη μετάβαση στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας: την ακαμψία του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας, κατασκευάζοντας και ψηφιοποιώντας δίκτυα, επεκτείνοντας τη διασυνοριακή διασύνδεση και καθιστώντας τη ζήτηση προσαρμοσμένη στις τιμές σε μεγάλη κλίμακα, ώστε να μπορεί ο καταναλωτής να μετατοπίζει τη χρήση ηλεκτρικής ενέργειας όταν η ενέργεια είναι φθηνότερη.
Για να λύσει αυτό το πρόβλημα και να βελτιώσει το ενεργειακό της σύστημα, η Ευρώπη, σύμφωνα με την Allianz, θα χρειαστεί να επενδύσει περίπου 2,27 τρισεκατομμύρια ευρώ στο δίκτυο έως το 2050 (δηλαδή περίπου 91 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως), συν 101 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως σε αιολική και ηλιακή ενέργεια έως το 2030, για να βελτιώσει σημαντικά τα δίκτυα και τις διασυνδέσεις, και να επιτρέψει στους καταναλωτές να μετατοπίσουν τη χρήση ηλεκτρικής ενέργειας όταν η ενέργεια είναι φθηνότερη.
Η πυρηνική ενέργεια είναι μια βραχυπρόθεσμη λύση που θα μπορούσε να βελτιώσει τη σταθερότητα του δικτύου της Ευρώπης, την εποχική αξιοπιστία και την ασφάλεια των καυσίμων. Η ΕΕ διαθέτει πλέον περίπου 98 GW εγκατεστημένης πυρηνικής ενέργειας και η Επιτροπή εκτιμά ότι απαιτούνται επενδύσεις 241 δισεκατομμυρίων ευρώ έως το 2050 για νέες κατασκευές.
