της Μαργαρίτας Αντωνάκη, Γενικής Διευθύντριας της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιριών Ελλάδος
Ζούμε σε ένα περιβάλλον γεμάτο προ κλήσεις. Η Ευρώπη προσπαθεί να χαράξει αναπτυξιακή στρατηγική για την επόμενη μέρα, ενώ είναι αντιμέτωπη με βασικά κοινωνικοοικονομικά προβλήματα, όπως υψηλά ποσοστά ανεργίας σε αρκετές χώρες, πιέσεις στα δημοσιονομικά από θέματα όπως το συνταξιοδοτικό, αλλά και από έκτακτα και συχνά απρόβλεπτα γεγονότα όπως οι φυσικές καταστροφές, η διαχείριση του προσφυγικού και πολλά άλλα.
Βασικοί κοινωνικοί προβληματισμοί στον ευρωπαϊκό χώρο που αγγίζουν τον κλάδο μας:
- με συνεχώς περισσότερους ανθρώπους στη σύνταξη (γήρανση του πληθυσμού) πώς θα διατηρηθεί το ύψος των συντάξεων σε ένα ικανοποιητικό επίπεδο χωρίς πιέσεις στα δημοσιονομικά;
- με ποιον τρόπο θα βρεθούν οι επενδύσεις που απαιτούνται για να χρηματοδοτήσουν την ανάπτυξη και νέες θέσεις εργασίας;
- πώς θα προστατευτούν η κοινωνία και η οικονομία όχι μόνο από τα καθημερινά, αλλά και από τα απρόβλεπτα – ακραία γεγονότα;
- πώς θα διασφαλιστεί η προστασία των ασφαλισμένων;
Η Ιδιωτική Ασφάλιση απαντά δίνοντας λύσεις στα παραπάνω ερωτήματα. Εκατομμύρια άνθρωποι, οικογένειες και επιχειρήσεις στην Ευρώπη, επωφελούνται από τη σταθερότητα που προσφέρει η ασφάλιση στη ζωή και τη δραστηριότητά τους. Το 2014, οι ευρωπαϊκές ασφαλιστικές επιχειρήσεις πλήρωσαν 943 δισ. ευρώ σε αποζημιώσεις και επένδυσαν 9,9 τρισ. ευρώ! Η ευρωπαϊκή ασφαλιστική αγορά είναι η μεγαλύτερη στον κόσμο με μερίδιο 35% επί της παγκόσμιας παραγωγής ασφαλίστρων (ακολουθεί η Αμερική με 29%) και ο μεγαλύτερος θεσμικός επενδυτής στην Ευρώπη.
Στόχος των ευρωπαϊκών θεσμών και οργάνων για τα επόμενα χρόνια είναι να παροτρύνουν τους πολίτες να ασφαλίζονται και να αποταμιεύουν περισσότερο ώστε να αυξηθούν οι επενδύσεις που δημιουργούν θέσεις εργασίας. Ενδεικτικός της προσπάθειας για ενθάρρυνση της συνταξιοδοτικής αποταμίευσης είναι ο σχεδιασμός που γίνεται για ένα πανευρωπαϊκό συνταξιοδοτικό προϊόν. Παράλληλα, σε ευρωπαϊκό επίπεδο δημιουργείται ένα ενισχυμένο και αναλυτικό πλαίσιο για την προστασία του καταναλωτή.
Στόχος της ευρωπαϊκής ασφαλιστικής αγοράς είναι να αυξήσει τη διείσδυση της ασφάλισης στην Ευρώπη, καθώς υπάρχουν τεράστια περιθώρια. Επιπλέον, να εξηγήσει στους Ευρωπαίους νομοθέτες ότι η νομοθεσία για την προστασία των καταναλωτών είναι θεμιτή και χρήσιμη, μπορεί να γίνει όμως επιβλαβής όταν καταλήγει σε κανονιστικό καταιγισμό, αυξάνοντας υπέρμετρα τη γραφειοκρατία. Τα ασφαλιστικά προγράμματα καθίστανται ακριβότερα, με κίνδυνο να αποθαρρύνονται οι καταναλωτές από την αγορά τους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το Solvency II που ξεκίνησε από ένα πλαίσιο γενικών αρχών και κατέληξε σε 700 κατευθυντήριες γραμμές, οι οποίες αντιστοιχούν σε 1.100 σελίδες ρυθμίσεων!
Οι προβληματισμοί για την ελληνική ασφαλιστική αγορά:
Στην Ελλάδα, οι συνθήκες που επικρατούν για την ασφαλιστική αγορά είναι σαφώς δυσκολότερες σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη. Αρχικά είμαστε πρακτικά ανασφάλιστοι σε όλους τους κλάδους (εν μέρει εξαίρεση αποτελεί η υποχρεωτική ασφάλιση του αυτοκινήτου, καθώς ακόμα και σε αυτή την περίπτωση ο αριθμός των ανασφάλιστων οχημάτων είναι μεγάλος). Το γεγονός αυτό φαίνεται ξεκάθαρα στα στοιχεία (2014):
- Συνολικό μέσο κατά κεφαλήν ασφάλιστρο στην Ευρώπη: 1.967 ευρώ.
- Συνολικό μέσο κατά κεφαλήν ασφάλιστρο στην Ελλάδα: 363 ευρώ ή 18,4% του ευρωπαϊκού μέσου όρου.
Η ελληνική ασφαλιστική αγορά ήταν μικρή σε σχέση με τις αντίστοιχες ευρωπαϊκές και πριν, αλλά επηρεάστηκε αρνητικά από την παρατεταμένη οικονομική κρίση, τη συνεχιζόμενη ύφεση και πρόσφατα από τους περιορισμούς κίνησης κεφαλαίων. Είναι σαφές ότι έχουμε πολύ δρόμο μπροστά μας, πρώτα για να κερδίσουμε το χαμένο έδαφος της κρίσης και στη συνέχεια να μπούμε και πάλι σε αναπτυξιακή τροχιά και να προσεγγίσουμε τους ευρωπαϊκούς δείκτες.
Στα θετικά για την ανάπτυξη της ασφαλιστικής αγοράς είναι ότι ο κόσμος συνειδητοποιεί τις δραματικές αλλαγές που γίνονται στον χώρο της κοινωνικής προστασίας και την ατομική ευθύνη που έχει ο καθένας μας για το μέλλον του. Πλέον έχει ξεκινήσει μία νέα χρονιά, στη διάρκεια της οποίας θέλουμε να δούμε:
- τη διασφάλιση της σταθερότητας της χώρας και την οριστική απομάκρυνση του κινδύνου εξόδου της από την Ε.Ε., που αποτελούν απαραίτητες προϋποθέσεις βελτίωσης του οικονομικού κλίματος και θα επιτρέψουν την άρση των κεφαλαιακών περιορισμών που βαθαίνουν την ύφεση. Η αύξηση επίσης της απασχόλησης πρέπει να είναι κύρια προτεραιότητα όλων.
- την έναρξη ζωντανού και ουσιαστικού διαλόγου με την Πολιτεία για την ανάπτυξη της Ιδιωτικής Ασφάλισης, κάτι που ουσιαστικά δεν έχει γίνει ποτέ. Ο διάλογος πρέπει να ξεκινήσει από το φλέγον ζήτημα του συνταξιοδοτικού και να συνεχίσει με το γενικότερο ρόλο που μπορεί να παίξει η ασφαλιστική αγορά για την κοινωνία και την οικονομία. Στις ασφαλίσεις Ζωής υπάρχει ακόμα μεγαλύτερη απόσταση με την Ευρώπη, καθώς το μέσο ευρωπαϊκό κατά κεφαλήν ασφάλιστρο είναι 1.202 ευρώ, ενώ το ελληνικό μόλις 172 ευρώ ή 14,3% του ευρωπαϊκού μέσου όρου! Η μεγάλη αυτή διαφορά σε σημαντικό βαθμό οφείλεται στο γεγονός ότι σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες έχει θεσμοθετηθεί ο συμπληρωματικός ρόλος της Ιδιωτικής Ασφάλισης στο συνταξιοδοτικό σύστημα.
- την ομαλή και επιτυχή προσαρμογή της ασφαλιστικής αγοράς στο νέο καθεστώς Solvency II και την ενίσχυση της εμπιστοσύνης των καταναλωτών στον κλάδο.
Όσα ανέφερα αποτελούν βασικές προϋποθέσεις και στόχους για την ασφαλιστική αγορά ώστε να μεγαλώσει η διείσδυσή της στην Ελλάδα. Κερδισμένοι θα βγουν οι πολίτες καθώς θα δοθούν βιώσιμες λύσεις σε προβλήματα που χρονίζουν. Κερδισμένη θα είναι και η Πολιτεία καθώς η ανάπτυξη της ασφαλιστικής αγοράς θα φέρει περισσότερες θέσεις εργασίας, επενδύσεις και έσοδα από φόρους. Αρκεί να κάνουμε μία σοβαρή, χωρίς παρωπίδες συζήτηση με την Πολιτεία και να θέσουμε τα θεμέλια της συνεργασίας.
Το άρθρο δημοσιεύτηκε στο Broker’s Time 43*
