Η διαχείριση των φυσικών καταστροφών δεν αρχίζει όταν ξεσπά η πυρκαγιά ή όταν μια πλημμύρα χτυπά μια περιοχή. Το μεγάλο στοίχημα, όπως προκύπτει και από την τοποθέτηση του Υπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Ευάγγελου Τουρνά στη Βουλή, είναι η δημιουργία ενός ολοκληρωμένου μηχανισμού που θα μπορεί να λειτουργεί πριν, κατά τη διάρκεια αλλά και μετά από ένα καταστροφικό γεγονός.
Στο επίκεντρο της τοποθέτησής του βρέθηκε το νέο πλαίσιο κρατικής αρωγής, αλλά και η συνολικότερη ενίσχυση της Πολιτικής Προστασίας. Η πρόληψη, η επιχειρησιακή αντιμετώπιση και η αποκατάσταση αντιμετωπίζονται πλέον ως τρεις αλληλένδετοι κρίκοι της ίδιας αλυσίδας.
Τα στοιχεία που παρουσίασε ο Υπουργός αποτυπώνουν το μέγεθος της φετινής πρόκλησης. Από την έναρξη της αντιπυρικής περιόδου έχουν καταγραφεί περίπου 3.100 πυρκαγιές, ενώ περισσότερες από 900 εκδηλώθηκαν μέσα στον Αύγουστο. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στη Βουλή, το 98% των περιστατικών αντιμετωπίστηκε άμεσα, ενώ τέσσερις μεγάλες πυρκαγιές ευθύνονται για περίπου 200.000 από τα συνολικά 300.000 στρέμματα που αναφέρθηκαν ως καμένα. Ο ίδιος ανέφερε ακόμη ότι ο αριθμός των πυρκαγιών εμφανίζεται μειωμένος κατά 22,5% σε σχέση με τον μέσο όρο της τελευταίας εικοσαετίας, χωρίς αυτό να αναιρεί την υψηλή έκθεση της χώρας στον κίνδυνο.
Από την καταστολή στην πρόληψη
Ένα από τα βασικά μηνύματα της τοποθέτησης ήταν ότι η Πολιτική Προστασία δεν μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά στην καταστολή. Η ενίσχυση του Πυροσβεστικού Σώματος με προσωπικό και μέσα συνοδεύεται από επενδύσεις στην πρόληψη, στα ψηφιακά συστήματα και στη συνεργασία με τους Δήμους και τους πολίτες.
Σύμφωνα με τον Υπουργό, κάθε χρόνο εντάσσονται στο Πυροσβεστικό Σώμα περίπου 1.100 άτομα, ενώ παράλληλα ενισχύεται ο εξοπλισμός με επίγεια και εναέρια μέσα. Στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται 8 βαρέως τύπου ελικόπτερα Super Puma και επτά Canadair, με τα δύο πρώτα Super Puma να αναμένονται το φθινόπωρο.
Παράλληλα, περισσότερα από 400 οχήματα έχουν ήδη παραληφθεί από το Πυροσβεστικό Σώμα και 150 από τις δασικές υπηρεσίες, ενώ συνεχίζεται ο εξοπλισμός και άλλων εμπλεκόμενων φορέων.
Σημαντικό μέρος της επένδυσης αφορά και τα ψηφιακά εργαλεία: νέα ραντάρ για την ΕΜΥ, συστήματα πυρανίχνευσης σε 22 αρχαιολογικούς χώρους, ψηφιακά και δορυφορικά συστήματα επιχειρησιακής εικόνας, καθώς και αναβάθμιση του ENGAGE και του 112.
Η πρόληψη, ωστόσο, δεν περιορίζεται στον κρατικό μηχανισμό. Μέσω του προγράμματος AntiNero πραγματοποιούνται καθαρισμοί περιαστικών δασών και αλσών, διανοίξεις δασικών δρόμων και δημιουργία αντιπυρικών ζωνών, ενώ αυξάνεται και η χρηματοδότηση προς τους Δήμους.
Για το 2026, όπως ανέφερε ο Υπουργός, διατέθηκαν 50 εκατ. ευρώ στους Δήμους για δράσεις πυροπροστασίας, έναντι 18,5 εκατ. ευρώ που δίνονταν συνολικά πριν από μερικά χρόνια.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η υποχρέωση των πολιτών να καθαρίζουν τα οικόπεδα και τους χώρους γύρω από τις ιδιοκτησίες τους. Το 2026 καταγράφηκαν, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στη Βουλή, 776.000 καθαρισμοί οικοπέδων και χώρων.
Για το Insurance World, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η σύνδεση της Πολιτικής Προστασίας με το ζήτημα της αποκατάστασης. Ο Υπουργός έθεσε το ερώτημα που βρίσκεται στον πυρήνα του νέου νομοσχεδίου: τι κάνει η Πολιτεία την επόμενη ημέρα μιας φυσικής καταστροφής;
Η απάντηση επιχειρείται μέσα από ένα νέο πλαίσιο στεγαστικής αρωγής και λοιπών ενισχύσεων, το οποίο φιλοδοξεί να περιορίσει τις αποσπασματικές και διάσπαρτες διαδικασίες του παρελθόντος. Η «στεγαστική συνδρομή» μετατρέπεται σε «στεγαστική αρωγή», ενώ διευρύνεται ο κύκλος των δικαιούχων και αντιμετωπίζονται ζητήματα που έχουν δημιουργήσει σημαντικές καθυστερήσεις, όπως οι εξ αδιαιρέτου συνιδιοκτησίες. Παράλληλα, ψηφιοποιούνται οι αιτήσεις, ο καθορισμός των δικαιούχων και τα στάδια της αποκατάστασης μέσω του e-Άδειες.
Το νέο πλαίσιο προβλέπει επίσης περισσότερες επιλογές αποκατάστασης, μεταξύ άλλων αυτοστέγαση και αποπεράτωση άλλου κτιρίου, ενώ συνδέει τα στάδια καταβολής της αρωγής με την πραγματική πρόοδο των εργασιών. Στις λοιπές ενισχύσεις περιλαμβάνονται πλέον και ζημιές σε βοηθητικούς χώρους, χώρους στάθμευσης, ανελκυστήρες, καυστήρες και λέβητες.
Η λογική του νέου μοντέλου είναι επομένως διπλή: ταχύτερη κρατική παρέμβαση, αλλά ταυτόχρονα αυστηρότεροι έλεγχοι. Όπως επισημάνθηκε, η απλοποίηση των διαδικασιών δεν σημαίνει χαλάρωση της εποπτείας. Προβλέπονται τακτικοί και έκτακτοι έλεγχοι, δειγματοληπτικοί και επιτόπιοι έλεγχοι, καθώς και μηχανισμοί για την επιστροφή ποσών που έχουν καταβληθεί αχρεωστήτως.
Και εδώ συναντώνται η κρατική αρωγή, η πρόληψη και η ιδιωτική ασφάλιση. Σε ένα περιβάλλον αυξανόμενων φυσικών κινδύνων, η ανθεκτικότητα μιας επιχείρησης ή μιας τοπικής οικονομίας δεν εξαρτάται από έναν μόνο μηχανισμό. Απαιτεί πρόληψη, επιχειρησιακή ετοιμότητα, ασφαλιστική προστασία και, όταν η ζημιά τελικά συμβεί, έναν αποτελεσματικό μηχανισμό αποκατάστασης.
Το νέο πλαίσιο φιλοδοξεί να κάνει το κράτος ταχύτερο και περισσότερο οργανωμένο. Το κρίσιμο, όμως, θα είναι η εφαρμογή του στην πράξη.
Πηγή: Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, τοποθέτηση του Υπουργού Ευάγγελου Τουρνά στην Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής, 27 Αυγούστου 2026.
