Ένα τηλεφώνημα από κάποιον που συστήνεται ως υπάλληλος τράπεζας. Ένα μήνυμα στο κινητό που ενημερώνει για δήθεν ύποπτη συναλλαγή. Ένας σύνδεσμος που οδηγεί σε μια ιστοσελίδα η οποία μοιάζει απόλυτα με την επίσημη σελίδα της τράπεζας. Μέσα σε λίγα λεπτά, ένας ανυποψίαστος πολίτης μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπος με την απώλεια χρημάτων από τον τραπεζικό του λογαριασμό.
Οι μέθοδοι εξαπάτησης γίνονται ολοένα πιο σύνθετες. Οι δράστες χρησιμοποιούν την τεχνική του «Caller ID Spoofing», εμφανίζοντας στην οθόνη του τηλεφώνου έναν αριθμό που μπορεί να παραπέμπει σε πραγματική τράπεζα ή δημόσια υπηρεσία. Σε άλλες περιπτώσεις, επικαλούνται επείγοντα προβλήματα, επιστροφές χρημάτων ή ύποπτες κινήσεις και επιχειρούν να αποσπάσουν κωδικούς ηλεκτρονικής τραπεζικής και κωδικούς επιβεβαίωσης συναλλαγών.
Μάλιστα, η Ελληνική Αστυνομία έχει προειδοποιήσει και για πιθανή χρήση τεχνητής νοημοσύνης στην αναπαραγωγή της φωνής συγγενικών προσώπων, ώστε οι επιτήδειοι να κάνουν ακόμη πιο πειστική την εξαπάτηση.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι το πρόβλημα παραμένει
Σύμφωνα με την Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας της Τράπεζας της Ελλάδος, τον Μάιο του 2026, το 2025 καταγράφηκαν 363.101 συναλλαγές απάτης με κάρτες πληρωμών, έναντι 398.723 το 2024. Η συνολική αξία τους ανήλθε σε περίπου 22,6 εκατ. ευρώ.
Τα στοιχεία αφορούν συναλλαγές με κάρτες και όχι το σύνολο των τηλεφωνικών και ηλεκτρονικών απατών, αποτυπώνουν όμως το οικονομικό μέγεθος του προβλήματος. Ποιος πληρώνει όμως όταν χαθούν τα χρήματα; Εδώ βρίσκεται ένα από τα σημαντικότερα ερωτήματα για τον καταναλωτή. Η απώλεια χρημάτων δεν σημαίνει αυτομάτως ότι ο πολίτης θα μείνει χωρίς αποζημίωση, αλλά ούτε ότι η τράπεζα υποχρεούται σε κάθε περίπτωση να επιστρέψει το ποσό.
Το ισχύον πλαίσιο για τις υπηρεσίες πληρωμών προβλέπει προστασία για μη εγκεκριμένες συναλλαγές. Ο πελάτης πρέπει να ενημερώσει χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση την τράπεζά του, ενώ, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, η τράπεζα οφείλει να επιστρέψει το ποσό της μη εγκεκριμένης συναλλαγής. Ωστόσο, η υπόθεση περιπλέκεται όταν ο ίδιος ο πελάτης, έχοντας εξαπατηθεί, εγκρίνει τη μεταφορά χρημάτων ή παραδίδει τους κωδικούς του στους δράστες. Η διάκριση ανάμεσα σε μια μη εγκεκριμένη συναλλαγή και σε μια πληρωμή που πραγματοποιήθηκε κατόπιν εξαπάτησης έχει ιδιαίτερη σημασία για την εξέταση της ευθύνης και της δυνατότητας επιστροφής των χρημάτων. Κάθε περιστατικό αξιολογείται με βάση τις συνθήκες του και το ισχύον νομικό πλαίσιο.
Μπορεί να σε αποζημιώσει η ασφαλιστική εταιρεία;
Η ασφαλιστική αγορά έχει αρχίσει να αναπτύσσει λύσεις προστασίας από ψηφιακούς κινδύνους, με καλύψεις που μπορεί να περιλαμβάνουν ηλεκτρονική απάτη, υποκλοπή προσωπικών δεδομένων και οικονομικές απώλειες από συγκεκριμένες διαδικτυακές ενέργειες.
Δεν σημαίνει, όμως, ότι κάθε ασφαλιστήριο κατοικίας, υγείας ή προσωπικού ατυχήματος καλύπτει και τα χρήματα που αφαιρέθηκαν από έναν τραπεζικό λογαριασμό. Απαιτείται ειδική πρόβλεψη στο συμβόλαιο, ενώ οι εξαιρέσεις, τα όρια αποζημίωσης και οι προϋποθέσεις διαφέρουν από πρόγραμμα σε πρόγραμμα. Ιδιαίτερη σημασία έχει επίσης αν καλύπτεται η απάτη μέσω τηλεφώνου ή μόνο συγκεκριμένες μορφές ηλεκτρονικής απάτης.
Τώρα, τι πρέπει να κάνεις αν πέσεις θύμα; Η πρώτη κίνηση είναι η άμεση επικοινωνία με την τράπεζα, ώστε να μπλοκαριστούν κάρτες και πρόσβαση στους λογαριασμούς, όπου χρειάζεται, και να δηλωθούν οι ύποπτες συναλλαγές. Ακολουθεί η καταγγελία στις αστυνομικές αρχές και η διατήρηση όλων των σχετικών στοιχείων, όπως μηνύματα, αριθμοί τηλεφώνου και αποδεικτικά συναλλαγών. Το σημαντικότερο, ωστόσο, είναι να μην κοινοποιούνται ποτέ κωδικοί e-banking, PIN ή κωδικοί μιας χρήσης (OTP) σε τρίτους, ακόμη κι αν ο συνομιλητής εμφανίζεται ως εκπρόσωπος τράπεζας.













