Σε συνέχεια προηγούμενων ενημερώσεων της ΕΑΕΕ σχετικά με την πρώτη κοινή άσκηση «mystery shopping» που διεξήγαγε η EIOPA το 2024, γνωστοποιείται ότι η Αρχή δημοσίευσε στις 13 Μαΐου 2026 τα βασικά αποτελέσματα της σχετικής έρευνας.
Σύμφωνα με την EIOPA, τα αποτελέσματα παρέχουν πολύτιμες πληροφορίες σχετικά με τη διανομή των βασιζόμενων σε ασφάλιση επενδυτικών προϊόντων (Insurance-Based Investment Products – IBIPs), προσφέροντας άμεση εικόνα των πρακτικών πώλησης που εφαρμόζονται σε 8 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Παράλληλα, αναδεικνύουν τόσο αποτελεσματικές πρακτικές όσο και τομείς στους οποίους εντοπίζονται περιθώρια βελτίωσης προς όφελος των καταναλωτών.
Με βάση αυτά τα ευρήματα, η EIOPA αποφάσισε, σε συνεργασία με τις εθνικές εποπτικές αρχές, να προχωρήσει σε περαιτέρω ανάλυση και έρευνα, προκειμένου να κατανοηθεί καλύτερα τι οδηγεί σε θετικά αποτελέσματα για τους καταναλωτές και πώς θα μπορούσαν να βελτιωθούν οι διαδικασίες.
Αναφορικά με τα συμπεράσματα που προέκυψαν, ως κυριότερα σημειώνονται τα εξής:
• Σε πολλές περιπτώσεις δεν προτάθηκαν στους καταναλωτές τα κατάλληλα προϊόντα, παρότι υπήρχαν διαθέσιμες εναλλακτικές λύσεις που ανταποκρίνονταν καλύτερα στις ανάγκες τους.
• Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, οι προμήθειες δεν φαίνεται να αποτελούν τον κύριο λόγο που δεν προτάθηκαν κατάλληλα προϊόντα. Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι προμήθειες των προτεινόμενων προϊόντων ήταν παρόμοιες με εκείνες των διαθέσιμων εναλλακτικών προϊόντων. Η EIOPA επισημαίνει βέβαια ότι τα ευρήματα αυτά είναι ενδεικτικά και δεν αρκούν για την εξαγωγή οριστικών συμπερασμάτων σχετικά με τις πρακτικές της αγοράς.
• Τα έγγραφα βασικών πληροφοριών (KIDs) και οι γνωστοποιήσεις σχετικά με τη βιωσιμότητα αντιμετωπίζονται κυρίως ως υποχρεώσεις κανονιστικής συμμόρφωσης, και όχι ως χρήσιμα εργαλεία που πρέπει να παρέχονται στους πελάτες στα αρχικά στάδια της διαδικασίας πώλησης, για να τους βοηθήσουν να κατανοήσουν τα προϊόντα. Η EIOPA συγκέντρωσε πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο βελτίωσης των εν λόγω εγγράφων, προκειμένου να γίνουν πιο σαφή και κατανοητά.
• Η έλλειψη αντιστοιχίας μεταξύ των προτεινόμενων προϊόντων και των απαιτήσεων και αναγκών των καταναλωτών οφείλεται σε ένα ευρύτερο φάσμα παραγόντων, όπως η ανεπαρκής κατάρτιση των διαμεσολαβητών, η ελλιπής κατανόηση των προϊόντων και οι αναποτελεσματικοί έλεγχοι συμμόρφωσης.
• H τυπική συμμόρφωση με τις απαιτήσεις γνωστοποίησης και αξιολόγησης καταλληλότητας δεν εξασφαλίζει αυτόματα τα βέλτιστα αποτελέσματα για τους καταναλωτές.
• Η άσκηση ανέδειξε επίσης παραδείγματα ορθών πρακτικών που εφαρμόζονται ήδη από
ορισμένους φορείς του κλάδου, όπως η διενέργεια ενισχυμένων ελέγχων, η καλύτερη τεκμηρίωση των προτιμήσεων των καταναλωτών και βελτιωμένη διακυβέρνηση των προϊόντων.
Υπό το πρίσμα των παραπάνω, η EIOPA εκτιμά ότι οι μελλοντικές εποπτικές ενέργειες θα πρέπει να επικεντρωθούν περισσότερο στο κατά πόσο οι πρακτικές πώλησης μπορούν να βοηθήσουν ουσιαστικά τους καταναλωτές να παίρνουν ενημερωμένες αποφάσεις και να λαμβάνουν συμβουλές που ανταποκρίνονται καλύτερα στις ανάγκες και τα χαρακτηριστικά τους.
Η προσέγγιση αυτή θεωρείται επίσης σημαντική για τη μείωση του κανονιστικού βάρους για τον κλάδο, καθώς μπορεί να συμβάλει στον εξορθολογισμό των διαδικασιών συμμόρφωσης. Δεν αποσκοπεί, με άλλα λόγια, στην εισαγωγή νέων ή στην τροποποίηση των υφιστάμενων απαιτήσεων.
Ενδεικτικά, η EIOPA θεωρεί ότι θα πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στις συμπεριφορικές πτυχές του πλαισίου POG, καθώς και στον τρόπο με τον οποίο αυτές αξιολογούνται από τις εποπτικές αρχές.
Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι οι παραγωγοί προϊόντων (ασφαλιστικές επιχειρήσεις επί το πλείστον) δεν θα πρέπει να θεωρούν δεδομένο ότι όλες οι αγορές-στόχοι και όλα τα κανάλια διανομής παρουσιάζουν την ίδια συμπεριφορά ή οδηγούν στα ίδια αποτελέσματα για τους καταναλωτές.
Επόμενα βήματα: H EIOPA έχει ήδη ανακοινώσει ότι θα προχωρήσει σε 2η άσκηση «mystery shopping», η οποία θα επικεντρωθεί στις διαδικτυακές πωλήσεις προϊόντων γενικών ασφαλίσεων.
Για περισσότερες πληροφορίες, δείτε τη σχετική Εγκύκλιο.
